Οι επεμβάσεις για τη μυωπία με laser έχουν συνδεθεί στο μυαλό των περισσότερων με ανθρώπους ηλικίας 20 έως 30 ετών, που θέλουν να απαλλαγούν από τα γυαλιά ή τους φακούς επαφής. Ωστόσο, ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι μετά τα 40 αναρωτιούνται αν μπορούν και οι ίδιοι να υποβληθούν σε αντίστοιχη επέμβαση, ειδικά όταν αρχίζει να εμφανίζεται η πρεσβυωπία.

Η απάντηση, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι θετική. Μάλιστα, τα άτομα ηλικίας 40 έως 59 ετών αποτελούν μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες ηλικιακές ομάδες που επιλέγουν διαθλαστικές επεμβάσεις.

«Οι παρανοήσεις που συνοδεύουν τις διαθλαστικές επεμβάσεις των ματιών με λέιζερ είναι πολλές. Μία από τις μεγαλύτερες είναι πως όσοι φτάνουν και ξεπερνούν την ηλικία των 40 χάνουν αναπόφευκτα τη δυνατότητα διόρθωσης με laser επειδή θα εκδηλώσουν πρεσβυωπία και επομένως θα χρειάζονται πάλι γυαλιά. Η πραγματικότητα όμως είναι πως τέτοιου είδους απόψεις ίσχυαν παλαιότερα, αλλά όχι πια», αναφέρει ο δρ Κωνσταντίνος Χ. Καραμπάτσας, Χειρουργός Οφθαλμίατρος, Αναπληρωτής Καθηγητής Οφθαλμολογίας Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, Διδάκτωρ και Λέκτορας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Bristol, στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Τι είναι η πρεσβυωπία και γιατί εμφανίζεται μετά τα 40

Η πρεσβυωπία αποτελεί φυσιολογικό μέρος της γήρανσης του ματιού. Συνήθως αρχίζει να εμφανίζεται μεταξύ 40 και 45 ετών, όταν ο φυσικός φακός του οφθαλμού χάνει σταδιακά την ελαστικότητά του και δυσκολεύεται να εστιάσει σε κοντινά αντικείμενα.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να γίνεται δυσκολότερη η ανάγνωση μικρών γραμμάτων ή η εργασία σε κοντινή απόσταση.

Στους άνδρες η εμφάνιση της πρεσβυωπίας συνήθως καθυστερεί λίγο περισσότερο, ενώ τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες συνεχίζει να εξελίσσεται έως περίπου την ηλικία των 55-60 ετών, όταν πλέον σταθεροποιείται.

Πώς αντιμετωπίζεται σήμερα η μυωπία μετά τα 40

Οι δυνατότητες θεραπείας έχουν αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια.

«Κατά το παρελθόν, οι επεμβάσεις για τη μυωπία με λέιζερ είχαν σημαντικούς περιορισμούς. Όσοι, για παράδειγμα, είχαν υψηλή ή επιπλεγμένη μυωπία δεν μπορούσαν να υποβληθούν σε αυτές. Το ίδιο και όσοι έπασχαν από πρεσβυωπία. Η πρόοδος της ιατρικής τεχνολογίας, όμως, άλλαξε ριζικά την κατάσταση. Στις μέρες μας, διαθλαστικές επεμβάσεις με λέιζερ όπως η LASIK και η PRK είναι πολύ αποτελεσματικές για τη διόρθωση της μυωπίας και ταυτοχρόνως της πρεσβυωπίας, υπό την προϋπόθεση ότι οι κερατοειδείς χιτώνες των ματιών είναι υγιείς και έχουν σταθερή ανατομική δομή», επισημαίνει ο δρ Καραμπάτσας.

Η επιλογή της θεραπείας εξατομικεύεται και προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε ασθενούς.

Οι διαθέσιμες επιλογές

Ανάλογα με την περίπτωση, μπορούν να εφαρμοστούν διαφορετικές τεχνικές:

• Εξειδικευμένη τεχνική PresbyLASIK, που διαμορφώνει τον κερατοειδή ώστε να προσφέρει πολυεστιακή όραση.
• Monovision, όπου το ένα μάτι διορθώνεται για καθαρή όραση σε μακρινές αποστάσεις και το άλλο παραμένει ελαφρώς υποδιορθωμένο ώστε να εξυπηρετεί την κοντινή όραση. Ο εγκέφαλος προσαρμόζεται επιλέγοντας κάθε φορά την καθαρότερη εικόνα από κάθε μάτι. Η τεχνική μπορεί να εφαρμοστεί και σε περιπτώσεις υπερμετρωπίας ή αστιγματισμού.

Όπως διευκρινίζει ο ειδικός, επειδή η πρεσβυωπία συνεχίζει να εξελίσσεται μέχρι τα 55-60 έτη, ενδέχεται μέσα στα επόμενα χρόνια να χρειαστεί μία συμπληρωματική επέμβαση με laser.

Η λύση των ενδοφακών

Μια ακόμη επιλογή είναι η εμφύτευση πολυεστιακών ενδοφακών ή ενδοφακών EDOF, οι οποίοι αντικαθιστούν τον φυσικό φακό του ματιού και μπορούν να διορθώσουν ταυτόχρονα περισσότερα από ένα διαθλαστικά προβλήματα.

Ένα επιπλέον πλεονέκτημα αυτής της μεθόδου είναι ότι μειώνεται και ο μελλοντικός κίνδυνος εμφάνισης καταρράκτη, καθώς ο φυσικός φακός έχει ήδη αντικατασταθεί.

Ποιοι είναι κατάλληλοι υποψήφιοι

Οι διαθλαστικές επεμβάσεις με laser ή η τοποθέτηση ενδοφακών απευθύνονται σε άτομα που δεν πάσχουν από ενεργές σοβαρές οφθαλμοπάθειες, όπως προχωρημένο γλαύκωμα ή ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας.

Παράλληλα, είναι σημαντικό οι ενδιαφερόμενοι να έχουν ρεαλιστικές προσδοκίες, καθώς η φυσιολογική γήρανση του ματιού συνεχίζεται και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εξακολουθήσουν να χρειάζονται γυαλιά χαμηλής ισχύος για πολύ μικρά γράμματα.

Δεν υπάρχει πλέον ανώτατο ηλικιακό όριο

«Η ουσία της υπόθεσης είναι ότι δεν υπάρχει πια ανώτατο ηλικιακό όριο για τις διαθλαστικές επεμβάσεις στα μάτια. Η πρόοδος της τεχνολογίας σημαίνει καλύτερα αποτελέσματα, με μειωμένο κίνδυνο επιπλοκών όπως οι λάμψεις και η άλως, αφού τα λέιζερ που χρησιμοποιούνται πλέον είναι πιο ακριβή και «φιλικά» προς τα μάτια από ποτέ.

»Ακόμα, όμως, κι αν ένας ενδιαφερόμενος δεν είναι κατάλληλος υποψήφιος για λέιζερ, μπορεί να έχει την επιλογή των τεχνητών ενδοφακών που διορθώνουν σε πολλαπλά επίπεδα την όραση. Οι καινοτομίες αυτές επιτρέπουν την προσαρμογή της προτεινόμενης θεραπείας σε κάθε ασθενή ξεχωριστά, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά ελκυστικές τις επεμβάσεις αυτές μετά τα 40», καταλήγει ο δρ Κωνσταντίνος Χ. Καραμπάτσας.