Δεκάδες ασθένειες μπορούν να γίνουν αντιληπτές ακόμα και σε πρώιμο στάδιο από λεπτές αλλαγές στις πρωτεΐνες του αίματος, αποκαλύπτει διεθνής μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό Science.
Οι ερευνητές εξετάζουν 5,416 πρωτεΐνες που στο ανθρώπινο αίμα που μεταβάλλονται με την ηλικία αλλά και εξαιτίας 59 διαφορετικών παθήσεων, όπως ο καρκίνος, τα καρδιαγγειακά και τα αυτοάνοσα νοσήματα.
Για παράδειγμα, πολλές πρωτεΐνες αυξάνονται τόσο σε περιπτώσεις καρκίνου ή αυτοάνοσων νοσημάτων όσο και σε λοιμώξεις, καθώς αντανακλούν κοινές φλεγμονώδεις διεργασίες. Άλλες πρωτεΐνες σχετίζονται παθήσεις συγκεκριμένων οργάνων όπως το ήπαρ.
Ο «Άτλας Ασθενειών του Αίματος του Ανθρώπου» (Human Disease Blood Atlas) αποκαλύπτει επίσης ότι το πρωτεϊνικό προφίλ του αίματος αλλάζει κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας και σταθεροποιείται στην ενήλικη ζωή.
Αυτό παρέχει μια βάση σύγκρισης που οι επαγγελματίες υγείας θα μπορούσαν κάποια μέρα να χρησιμοποιήσουν για να εντοπίζουν πρώιμες αποκλίσεις.
Η έρευνα αξιοποίησε τεχνικές μηχανικής μάθησης για να αναγνωρίσει μοτίβα στις αλλαγές πρωτεϊνών και να διαχωρίσει τα ψευδή σήματα φλεγμονής από τα πραγματικά σήματα των νόσων.
Εκτός από μεταβολές που συνδέονται με ασθένειες, η μελέτη αποκάλυψε πρωτεϊνικούς δείκτες που συνδέονται με το φύλο, την ηλικία και τον δείκτη μάζας σώματος.
Ακόμα, η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι τα πρωτεϊνικά προφίλ αλλάξουν αισθητά λίγο πριν από τη διάγνωση καρκίνου, με ορισμένες πρωτεΐνες να εμφανίζονται σε υψηλότερες συγκεντρώσεις.
Αυτό υποδεικνύει την ανάγκη περαιτέρω μελέτης της πρωτεωμικής, του κλάδου που μελετά τη δομή και λειτουργία των πρωτεϊνών, ως εργαλείο για την έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου.
