Για χρόνια τα αβγά από το «κοτέτσι του χωριού» είχαν τη φήμη του πιο αγνού τροφίμου. Μια νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το ΕΚΠΑ, όμως, ανατρέπει αυτήν την εικόνα.

Οι επιστήμονες ανέλυσαν αβγά από 17 κοτέτσια σε όλη την Ελλάδα και βρήκαν σε πολλές περιπτώσεις επικίνδυνες συγκεντρώσεις «παντοτινών χημικών» (PFAS), φυτοφαρμάκων και φαρμακευτικών καταλοίπων.

Οι δειγματοληψίες έγιναν σε Σέρρες, Μαγνησία, Βοιωτία, Αττική και Ηλεία. Σε κάθε αβγό εντοπίστηκαν 17 έως 24 διαφορετικές ουσίες PFAS. Οι μεγαλύτερες συγκεντρώσεις καταγράφηκαν στην Ηλεία και ακολουθούν η Βοιωτία και η Μαγνησία. Χαμηλότερες τιμές βρέθηκαν σε Σέρρες και Αττική.

Οι ουσίες αυτές δεν προέρχονται από πρόσθετα στην τροφή, αλλά από το περιβάλλον: Οι κότες τρώνε σκουλήκια, φυτά και χώμα που έχουν μολυνθεί. Η διαδικασία θυμίζει τον τρόπο που η ρύπανση περνά αθόρυβα από τη μητέρα στο έμβρυο, λένε οι επιστήμονες, οι οποίοι ωστόσο είναι καθησυχαστικοί.

Μιλώντας στον «Ε.Τ.» ο καθηγητής Αναλυτικής Χημείας του ΕΚΠΑ, Νίκος Θωμαΐδης, ο οποίος είναι και ένας εκ των ερευνητών της μελέτης, τονίζει πως η έρευνα έχει στόχο τη θέσπιση πιο αυστηρών ορίων και όχι την προειδοποίηση του κοινού.

«Τα ευρήματα αφορούν σε ίχνη ουσιών, σε επίπεδα που δεν συνιστούν ούτε μπορούν να συνιστούν κίνδυνο για τη δημόσια υγεία στην Ελλάδα. Το μόνο που αναδεικνύουν είναι την ανάγκη η ευρωπαϊκή νομοθεσία όχι μόνο να εφαρμόζεται αυστηρά -όπως ήδη κάνει ο ΕΦΕΤ στη χώρα μας-, αλλά και να ενισχυθεί περαιτέρω, ώστε να μπει πιο αυστηρό πλαίσιο στη χρήση και τον έλεγχο φυτοφαρμάκων και άλλων βιομηχανικών ουσιών που αξιοποιούνται στην κτηνοτροφία», σημειώνει.

Φυτοφάρμακα και αντιβιοτικά στα αβγά

Η έρευνα δεν σταμάτησε στα PFAS. Σε όλα τα αβγά βρέθηκαν το εντομοαπωθητικό DEET και το φυτοφάρμακο dinoterb. Αντιθέτως, τα βαρέα μέταλλα ήταν σε χαμηλά επίπεδα.

Η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων έχει θέσει ως ανώτατο όριο ασφαλούς εβδομαδιαίας πρόσληψης για τις PFAS τα 4,4 ng/kg σωματικού βάρους. Οι Ελληνες έφηβοι και ηλικιωμένοι που καταναλώνουν συστηματικά αβγά αυλής ξεπερνούν αυτό το όριο.

Οι ουσίες αυτές συνδέονται με βλάβες στο ανοσοποιητικό, στο ήπαρ, καρκίνο και καθυστερημένη ανάπτυξη στα παιδιά.

Ωστόσο, ο όποιος πιθανός δυνητικός κίνδυνος θα ήταν μάλλον σωρρευτικός, αλλά κι αυτός αμφισβητείται.

Ο καθηγητής Θωμαΐδης επισημαίνει πως, παρά την παρουσία αυτών των χημικών στα αβγά, τα όρια δεν ξεπερνούν αυτά όλων σχεδόν των τροφών που βρίσκονται στο μολυσμένο -από τα παντοτινά χημικά- περιβάλλον.

Τα αβγά από μεγάλες κτηνοτροφικές μονάδες που υπόκεινται σε ελέγχους, πάντως, είναι πιο ασφαλή, όπως λέει.

«Οι μεγάλες μονάδες κάνουν ελέγχους. Είναι υποχρεωμένοι από τον νόμο να κάνουν έλεγχο και για αυτές τις ουσίες. Ο ΕΦΕΤ επίσης έχει πρόγραμμα παρακολούθησης και ελέγχει αυτά τα προϊόντα», καταλήγει ο καθηγητής.