Νέο μάθημα εισάγεται από το επόμενο σχολικό έτος 2026-2027 σε Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο. Πρόκειται για το μάθημα της «Ηθικής», το οποίο θα παρακολουθούν οι μαθητές που απαλλάσσονται από τα Θρησκευτικά.
Σύμφωνα με τη σχετική Υπουργική Απόφαση, «το μάθημα της Ηθικής διαμορφώνεται σύμφωνα με τα νεότερα κοινωνικά, επιστημονικά και εκπαιδευτικά δεδομένα που οδηγούν στην ανάγκη για τη σύνταξή του για τις τέσσερις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού και για όλες τις τάξεις Γυμνασίου και Λυκείου και απευθύνεται σε μαθητές/τριες που επιθυμούν απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών».
Το μάθημα της Ηθικής επεκτείνεται σε πλήθος κοινωνικών και υπαρξιακών προβληματισμών που αφορούν κάθε άνθρωπο, ανεξαρτήτως θρησκεύματος ή ιδεολογίας ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διάκριση «Κανονιστικής Ηθικής» (κανόνες, κριτήρια ορθότητας, ρύθμιση συμπεριφοράς) και «Μεταηθικής» (φύση ηθικών κρίσεων, αντικειμενικότητα, οντολογικές βάσεις). Το μάθημα εστιάζει κυρίως στην κανονιστική προσέγγιση, χωρίς να αποκλείονται μεταηθικές συζητήσεις.
Οι γενικοί σκοποί του μαθήματος είναι οι μαθητές:
– Να αποκτήσουν βασικές γνώσεις ηθικών θεωριών που θα τους παρέχουν τα εργαλεία ώστε να είναι σε θέση να αναπτύξουν ηθικό προβληματισμό και να χειρίζονται ηθικά διλήμματα και καταστάσεις.
– Να αναπτυχθούν ψυχοκοινωνικά και να συγκροτήσουν μια αυτόνομη προσωπικότητα, η οποία θα εμφορείται από ηθικές αρχές και αξίες
– Να προβληματιστούν για σύγχρονα ηθικά προβλήματα που αφορούν το άτομο, αλλά και την κοινωνία.
– Να ενισχυθεί ο ηθικός γραμματισμός, όχι για να μάθουν δογματικά τι έχει οριστεί εκ των προτέρων ως σωστό και λάθος από κάποια αυθεντία, ιδεολογία ή θεωρία, αλλά για να μπορούν να αξιολογούν εναλλακτικές προσεγγίσεις και να κρίνουν επιχειρήματα και θέσεις, ώστε να εκτιμούν τη συνθετότητα των ηθικών ζητημάτων και να φτάνουν σε έναν πιο επεξεργασμένο προβληματισμό για το τι είναι το ηθικά ορθό.
Το πρόγραμμα στοχεύει επιπλέον στην κριτική και συνθετική σκέψη, στη διάκριση ηθικών κανόνων από κοινωνικές συμβάσεις, στη χρήση επιστημονικών δεδομένων στη λήψη αποφάσεων, στην ενίσχυση δικαιοσύνης, ευθύνης, ενσυναίσθησης και αλληλεγγύης, στην καλλιέργεια δημοκρατικής πολιτειότητας απαλλαγμένης από στερεότυπα και προκαταλήψεις και στη γνωριμία με ηθικές αρχές φιλοσοφικών και θρησκευτικών παραδόσεων.
Ισίδωρος Ρούσσος
