Τα μετρήσιμα αποτελέσματα από την εφαρμογή του νέου Δικαστικού Χάρτη για το δικαστικό σύστημα, τον χρόνο έκδοσης των αποφάσεων και, εντέλει, για τους ίδιους τους πολίτες που αναζητούν δικαστική προστασία, παρουσίασαν σήμερα ο υπουργός Δικαιοσύνης, Γιώργος Φλωρίδης, και ο υφυπουργός, Ιωάννης Μπούγας.
Η εφαρμογή του νέου αυτού θεσμικού εργαλείου, που μπήκε σε τροχιά πριν από 18 μήνες, κατέδειξε, όπως επισημάνθηκε από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης, ότι ο χρόνος για την ελληνική Δικαιοσύνη δεν είναι πια ένας… ασάλευτος δείκτης.
Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία, που συλλέγονται από το Γραφείο Συλλογής και Επεξεργασίας Στατιστικών Στοιχείων του υπουργείου Δικαιοσύνης μέσω του Νέου Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (JustStat) και με βάση τη μεθοδολογία μέτρησης της απόδοσης της Δικαιοσύνης που εφαρμόζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Αποτελεσματικότητα της Δικαιοσύνης (CEPEJ), προκύπτει ότι ο εκτιμώμενος χρόνος έκδοσης απόφασης στα Πρωτοδικεία της χώρας, 18 μήνες μετά την εφαρμογή του Δικαστικού Χάρτη, μειώθηκε από δύο χρόνια σε λιγότερο από έναν χρόνο. Δηλαδή, από 774 ημέρες στις 357 ημέρες.
Η εφαρμογή του Δικαστικού Χάρτη, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του νέου Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, τη μεταφορά δικαστηριακής ύλης σε δικηγόρους, αλλά και την ολοκλήρωση των ψηφιακών συστημάτων στο πεδίο της Δικαιοσύνης, εκτιμάται ότι μπορούν να βελτιώσουν ακόμη περισσότερο τον χρόνο απονομής της Δικαιοσύνης στη χώρα μας, που εδώ και πολλές δεκαετίες αποτελούσε την «αχίλλειο πτέρνα» της Θέμιδας.
Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία που παρουσιάστηκαν από το υπουργείο Δικαιοσύνης, παρουσία της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, προϊσταμένων Πρωτοδικείων και Εισαγγελιών, δικαστών και δικηγόρων, σημαντικά βελτιωμένος εμφανίζεται και ο ρυθμός εκκαθάρισης υποθέσεων, ο οποίος από το 86,2%, που ήταν πριν από την εφαρμογή του Δικαστικού Χάρτη, ξεπέρασε το 105%. Δηλαδή, περαιώνεται το σύνολο των εισερχόμενων υποθέσεων του δικαστικού έτους και εκκαθαρίζεται επιπλέον 5% των εκκρεμών υποθέσεων προηγούμενων δικαστικών ετών.
Ειδικότερα, στα τρία μεγαλύτερα Πρωτοδικεία της χώρας, Αθηνών, Θεσσαλονίκης και Πειραιά, τα στοιχεία καταδεικνύουν τη διαρκή βελτίωση της απόδοσης στην απονομή της Δικαιοσύνης μετά την εφαρμογή του Δικαστικού Χάρτη, με το ποσοστό εκκαθάρισης να ξεπερνά το 100% και τον χρόνο έκδοσης των αποφάσεων να μειώνεται δραστικά: στις 478 ημέρες έναντι 1.448 ημερών στο Πρωτοδικείο Αθηνών, στις 220 ημέρες έναντι 455 ημερών στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και στις 233 ημέρες έναντι 425 ημερών στο Πρωτοδικείο Πειραιά.
Σημειώνεται ότι κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026 το ποσοστό εκκαθάρισης υποθέσεων ξεπερνά το 140% στα Πρωτοδικεία της Αθήνας και του Πειραιά, ενώ στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης αγγίζει το 120%, με τον μέσο χρόνο έκδοσης απόφασης στα Πρωτοδικεία της χώρας να μειώνεται περαιτέρω, στις 309 ημέρες.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης, Γιώργος Φλωρίδης, τόνισε:
«Βλέποντας τη συνολική εικόνα της χώρας παρατηρούμε ότι τα Πρωτοδικεία της χώρας, ειδικά τα μεγάλα, εκκαθαρίζουν με ρυθμούς εντυπωσιακούς όλες τις υποθέσεις που είχαν σωρευτεί στο παρελθόν. Αν δούμε τη σχέση της χώρας μας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, θα δούμε ότι ο μέσος χρόνος έκδοσης πρωτόδικης απόφασης στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι 307 ημέρες κι εμείς είμαστε στις 309 ημέρες. Άρα έχουμε πιάσει ήδη τον στόχο και αυτή την ώρα οι πρωτόδικες αποφάσεις στην Ελλάδα εκδίδονται στον ίδιο μέσο όρο χρόνου με τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο στόχος αυτός ήταν για το 2027, αλλά τον έχουμε ήδη πιάσει.
Στον δεύτερο βαθμό ο μέσος χρόνος έκδοσης απόφασης είναι 320 ημέρες και, με βάση τη νέα Δικονομία, όπου οι προθεσμίες είναι συγκεκριμένες στην Ελλάδα, θα πάμε στις 325 ημέρες.
Άρα, το 2027 θα επιτευχθεί ο στόχος σύγκλισης του ελληνικού μέσου όρου έκδοσης τελεσίδικης απόφασης με τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο των 627 ημερών».
Και πρόσθεσε πως:
«Στόχος μας για την ελληνική Δικαιοσύνη του 2030 είναι η Ελλάδα να βρίσκεται στις πέντε πρώτες χώρες από την άποψη της ταχύτητας απονομής της Δικαιοσύνης, τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και στις χώρες του Συμβουλίου της Ευρώπης. Αυτός είναι ο στόχος, να βρεθούμε στις πέντε πρώτες, και μπορούμε, με βάση όλα αυτά που εξελίσσονται μέχρι σήμερα και κυρίως με αυτά τα οποία θα πραγματοποιηθούν το επόμενο χρονικό διάστημα».
Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Ιωάννης Μπούγας επισήμανε πως:
«Τα στοιχεία είναι θετικά, αλλά δεν εφησυχάζουμε. Προσπαθούμε να βελτιώνουμε τους δείκτες απονομής της Δικαιοσύνης κάθε τρίμηνο. Αυτά τα στοιχεία που παρουσιάσαμε δεν είναι απλά αριθμοί. Είναι η εκπλήρωση της συνταγματικής επιταγής από την Πολιτεία για παροχή αποτελεσματικής έννομης προστασίας, με προσιτή, ταχεία και ισότιμη πρόσβαση στη Δικαιοσύνη, που εγγυάται την ισονομία.
Ο Δικαστικός Χάρτης, ο νόμος 5108/2024, δεν είναι απλά ένα νομοθέτημα. Δεν είναι καν ένας νόμος-πλαίσιο. Είναι κάτι πολύ περισσότερο. Είναι μια στρατηγική απόφαση, πίσω από την οποία κρύβεται μια φιλοσοφία για το πώς πρέπει να οργανώνεται και να απονέμεται η Δικαιοσύνη, έτσι ώστε να απονέμεται σε εύλογο χρόνο, με συνθήκες διαφάνειας και, ασφαλώς, ανεξαρτησίας»
