Σε διπλό διασταυρούμενο έλεγχο για τις οφειλές τους τόσο στο Δημόσιο όσο και τις τράπεζες θα υπόκεινται σχεδόν το σύνολο των πολιτών με φορείς το υπουργείο Οικονομικών και την Τράπεζα της Ελλάδος με δύο νέες αρχές, οι οποίες θα αλληλοσυμπληρώνονται με στόχο να εκλείψει το φαινόμενο των στρατηγικών κακοπληρωτών και της κάθε είδους καταχρηστικής συμπεριφοράς σε βάρος Δημοσίου ή ιδιωτών.
Το νομοσχέδιο
Με βάση τις διατάξεις του νομοσχεδίου υπουργείου Οικονομικών που κατατέθηκε το βράδυ της Τρίτης στη Βουλή δημιουργούνται δύο διαφορετικοί αλληλοσυμπληρούμενοι ελεγκτικοί μηχανισμοί που θα αποτρέψουν τέτοια φαινόμενα: Η Ανεξάρτητη Αρχή Πιστοληπτικής Αξιολόγησης και το Κεντρικό Αρχείο Πιστώσεων. Ειδικότερα:
1 Η Ανεξάρτητη Αρχή Πιστοληπτικής Αξιολόγησης θα συλλέγει, θα επεξεργάζεται και θα μπορεί να κοινοποιεί σε τράπεζες και άλλους ιδιωτικούς φορείς πληροφορίες, συμπεριφορά νοικοκυριών και επιχειρήσεων προς τη Φορολογική Διοίκηση και τα ασφαλιστικά ταμεία. Η Αρχή, με βάση τα στοιχεία που θα συλλέγει και θα επεξεργάζεται, θα αξιολογεί και θα βαθμολογεί την πιστοληπτική ικανότητα των φορολογουμένων και των ασφαλισμένων και θα παρέχει τη σχετική πληροφόρηση προς τις τράπεζες και άλλους ιδιωτικούς φορείς. Πρόκειται ουσιαστικά για τη δημιουργία ενός νέου «Τειρεσία» που θα ελέγχει τη συμμόρφωση των πολιτών και νομικών προσώπων στις υποχρεώσεις του προς τον δημόσιο τομέα και θα μπορεί να εκδίδει πιστοποιητικό πιστοληπτικής αξιολόγησης ανάλογα με το ιστορικό πληρωμών και οφειλών.
Επικοινωνία…
Η παροχή των πληροφοριών προς τους φορείς του ιδιωτικού τομέα δεν θα είναι αυτόματη. Θα δίνεται σε φορείς του ιδιωτικού τομέα (π.χ. μια εμπορική τράπεζα) μετά τη συναίνεση του φυσικού ή νομικού προσώπου, το οποίο θα αναζητήσει χρηματοδότηση από τον υποψήφιο πιστωτή για να οριστικοποιήσει τους όρους χρηματοδότησης ή να απορρίψει το αίτημα κάποιου δανείου αν κρίνει ότι το ιστορικό του στις υποχρεώσεις τους προς το Δημόσιο δεν είναι ικανοποιητικό. Πρακτικά το μέτρο της εμφάνισης από τον υποψήφιο δανειολήπτη αυτού του πιστοποιητικού πιστοληπτικής διαβάθμισης από προαιρετικό θα γίνει υποχρεωτικό, αφού από τη στιγμή της λειτουργίας της ανεξάρτητης θα καταστεί ένα από τα υποχρεωτικά έγγραφα που θα πρέπει να υποβάλει ο υποψήφιος δανειολήπτης για να διεκδικήσει δανειοδότηση.
2 Η δεύτερη παρέμβαση θα είναι το Κεντρικό Αρχείο Πιστώσεων, μια βάση δεδομένων με την πιστοληπτική συμπεριφορά ιδιωτών και νομικών προσώπων στις υποχρεώσεις τους προς τις τράπεζες. Το Μητρώο είναι πληροφοριακό σύστημα που ανήκει και τηρείται στην τράπεζα και καταγράφει σε αναλυτική βάση το ιστορικό πληρωμών, τα είδη των παρεχομένων εξασφαλίσεων και κάθε άλλη πληροφορία που σχετίζεται με κάθε μορφής πίστωση προς φυσικά ή νομικά πρόσωπα από πιστωτικά και εν γένει χρηματοδοτικά ιδρύματα που έχουν την καταστατική τους έδρα στην Ελλάδα, καθώς και από τα υποκαταστήματα αλλοδαπών πιστωτικών ή χρηματοδοτικών ιδρυμάτων που λειτουργούν στην Ελλάδα.
Βάσει των πληροφοριών που θα τηρούνται στο Μητρώο, καταρτίζεται επίσης «Πιστωτική Εκθεση» για όλα τα πιστοδοτούμενα πρόσωπα. Το περιεχόμενο της Πιστωτικής Εκθεσης καθορίζεται με την Πράξη του διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος και διαφοροποιείται ανάλογα με τον αποδέκτη της, σε κάθε όμως περίπτωση δεν περιέχει αξιολόγηση και βαθμολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας του δανειολήπτη.
«Φακέλωμα»
Τα δεδομένα οικονομικής συμπεριφοράς, περιλαμβανομένων των πληροφοριών ταυτοποίησης και των γενικών πληροφοριών, τηρούνται στα αρχεία τους για τους οφειλέτες τους για το χρονικό διάστημα των τελευταίων δώδεκα (12) μηνών τουλάχιστον. Η Τράπεζα της Ελλάδος διατηρεί τα δεδομένα οικονομικής συμπεριφοράς για χρονικό διάστημα δέκα (10) ετών, από τον χρόνο άντλησης κάθε δεδομένου από τα συστήματα του αντίστοιχου πιστωτή για τις ανάγκες καταχώρισής του στο Μητρώο, προς το σκοπό εξαγωγής ασφαλούς πληροφόρησης σχετικά με την πιστοληπτική ικανότητα των υποκειμένων δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς.
Μετά τα 10 χρόνια τα δεδομένα οικονομικής συμπεριφοράς διατηρούνται σε μορφή αρχείου χωρίς προσωπικά στοιχεία που δεν επιτρέπει τον προσδιορισμό της ταυτότητας των υποκειμένων και μπορούν να χρησιμοποιούνται μόνο για την εκπόνηση οικονομικών αναλύσεων και στατιστικών μελετών.
