Η πρόωρη γήρανση μιας βασικής δομής στα μάτια, που βρίσκεται βαθιά στο εσωτερικό τους, μπορεί να αποτελεί προειδοποιητική ένδειξη για σοβαρές ασθένειες στο μέλλον, αναφέρουν επιστήμονες από την Ιαπωνία.

Τη γήρανση στον αμφιβληστροειδή χιτώνα αποτυπώνουν εξειδικευμένες φωτογραφίες του βυθού των ματιών, όπως αποκαλείται το οπίσθιο τμήμα τους. Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, όταν η γήρανση του αμφιβληστροειδούς είναι προχωρημένη, σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο αναπτύξεως παθήσεων, όπως:

• Η καρδιοπάθεια
• Ο σακχαρώδης διαβήτης
• Το εγκεφαλικό επεισόδιο

Ο αμφιβληστροειδής χιτώνας είναι η φωτοευαίσθητη δομή των ματιών. Φέρει τα κύτταρα-υποδοχείς του φωτός (ραβδία και κωνία). Ο χιτώνας διαθέτει πλούσιο δίκτυο αιμοφόρων αγγείων, για να εξασφαλίζεται η ομαλή λειτουργία του.

Οι βλάβες στα αγγεία του αποτελούν γνωστή ένδειξη συστηματικών ασθενειών. Στην παρούσα μελέτη, όμως, οι επιστήμονες θέλησαν να εξακριβώσουν εάν η βιολογική ηλικία του χιτώνα αποτελεί δείκτη της βιολογικής ηλικίας και της μελλοντικής υγείας όλου του οργανισμού.

Η βιολογική ηλικία συχνά είναι διαφορετική από την χρονολογική (δηλαδή από την ημερομηνία γεννήσεως). Και αυτό διότι αποτυπώνει (και) τις φθορές που έχει υποστεί το σώμα (και τα μάτια) στη διάρκεια της ζωής από παράγοντες, όπως:

• Οι συνήθειές μας
• Διάφορα νοσήματα
• Περιβαλλοντικοί παράγοντες (π.χ. ατμοσφαιρική ρύπανση)

Η νέα μελέτη

Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Communications Medicine του ομίλου επιστημονικών εκδόσεων Nature.  Όπως γράφουν οι ερευνητές, τροφοδότησαν ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης με τις φωτογραφίες του βυθού των ματιών 27.214 υγιών εθελοντών. Με βάση τις απεικονίσεις, το εκπαίδευσαν να υπολογίζει την φθορά στον αμφιβληστροειδή χιτώνα.

Με αυτό τον τρόπο υπολόγισαν την βιολογική ηλικία του αμφιβληστροειδούς των εθελοντών τους. Ύστερα επαλήθευσαν τα ευρήματά τους σε άλλους 3.644 εθελοντές. Συνολικά, το μοντέλο τους «σκάναρε» τις φωτογραφίες από τις βυθοσκοπήσεις σε 57.383 μάτια.

Στη συνέχεια της μελέτης, χρησιμοποίησαν το μοντέλο τους για να υπολογίσουν την βιολογική ηλικία του αμφιβληστροειδούς 8.467 πασχόντων από συστηματικές νόσους.

Όσο μεγαλύτερο ήταν το χάσμα ανάμεσα στην χρονολογική και στην βιολογική ηλικία του αμφιβληστροειδούς (δηλαδή όσο πιο γερασμένος ήταν ο χιτώνας), τόσο πιθανότερο ήταν να πάσχει ένας εθελοντής από διαβήτη, καρδιακή νόσο ή εγκεφαλικό.

Οι συσχετίσεις αυτές παρέμειναν ισχυρές όταν οι ερευνητές συνυπολόγισαν άλλους δυνητικούς παράγοντες κινδύνου (π.χ. φύλο, ηλικία).

Τι σημαίνουν τα ευρήματα

Οι ερευνητές εκτιμούν πως οι απεικονίσεις του βυθού των ματιών θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν κατά το καθιερωμένο τσεκ απ που συνιστάται σε όλους τους ενήλικες.

«Η βυθομέτρηση είναι μία μη-επεμβατική εξέταση που γίνεται στο πλαίσιο του προληπτικού ελέγχου που κάνουμε στα μάτια μας. Επομένως δεν θα χρειασθεί κάποια πρόσθετη παρέμβαση», δήλωσε ο επιβλέπων ερευνητής Dr. Toru Nakazawa, καθηγητής Οφθαλμολογίας στο Πανεπιστήμιο Tohoku της πόλης Σεντάι, στην Ιαπωνία.

Ακόμα και έτσι, όμως, θα μπορούσε να παράσχει σημαντικές πληροφορίες για την παρούσα και τη μελλοντική υγεία.

«Διεξάγουμε ήδη μελέτη με περισσότερους από 10.000 εθελοντές, για να επαληθεύσουμε την προγνωστική αξία της εξέτασης», πρόσθεσε ο Dr. Nakazawa.