Πανικό στις υγειονομικές αρχές της Ινδίας έχει προκαλέσει μια σειρά ανεξήγητων παιδικών θανάτων σε μια μικρή πόλη της πολιτείας Μάντια Πραντές από τις αρχές Σεπτεμβρίου. Τουλάχιστον 19 παιδιά, ηλικίας 1 έως 6 ετών, πέθαναν μέσα σε λίγες εβδομάδες αφού είχαν λάβει ένα κοινό σιρόπι για τον βήχα. Οι έρευνες αποκάλυψαν ότι όλα υπέστησαν νεφρική ανεπάρκεια.
Η φρικτή αλήθεια αποκαλύφθηκε, όταν εργαστήριο στην πόλη Τσενάι επιβεβαίωσε πως το σιρόπι για τον βήχα περιείχε 48,6% διαιθυλενογλυκόλη – μια τοξική βιομηχανική ουσία που χρησιμοποιείται ως διαλύτης, ως αντιψυκτικό και δεν έχει καμία θέση σε φάρμακο. Η κατανάλωσή της προκαλεί συχνά μη αναστρέψιμη βλάβη στα νεφρά και να οδηγήσει σε θάνατο, όπως συνέβη στην Ινδία.
Δεν ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό, σημειώνει το BBC. Στην γειτονική πολιτεία Ρατζαστάν, ο θάνατος δύο μικρών παιδιών – μετά τη λήψη ενός τοπικά παραγόμενου σιροπιού – προκάλεσε οργή και νέα έρευνα.
Για την Ινδία, το σκηνικό αυτό δεν είναι καινούργιο. Τα τελευταία χρόνια, σιρόπια μολυσμένα με διαιθυλενογλυκόλη έχουν προκαλέσει δεκάδες παιδικούς θανάτους.
Το 2023, παρτίδες σιροπιών στην Ινδία συνδέθηκαν με 70 νεκρά παιδιά στη Γκάμπια και 18 στο Ουζμπεκιστάν. Αντίστοιχα, μεταξύ Δεκεμβρίου 2019 και Ιανουαρίου 2020, τουλάχιστον 12 παιδιά πέθαναν στο Τζαμού της Κασμίρ.
Η εμμονή της Ινδίας με τα σιρόπια για το βήχα
Κάθε φορά οι αρχές υπόσχονται αυστηρότερους ελέγχους, αλλά τα μολυσμένα σιρόπια εμφανίζονται ξανά, αποκαλύπτοντας ένα σύστημα ανύπαρκτης φαρμακευτικής εποπτείας. Η Ινδία διαθέτει εκατοντάδες μικρούς παραγωγούς που λειτουργούν με χαλαρές άδειες, συχνά εκτός ρυθμιστικού πλαισίου, και πωλούν φάρμακα χωρίς ιατρική συνταγή.
Μετά τους τελευταίους θανάτους, το υπουργείο Υγείας κάλεσε τους γιατρούς να είναι σε επαγρύπνηση, κατάσχεσε δείγματα και απαγόρευσε την κυκλοφορία συγκεκριμένων σκευασμάτων. Όμως, όπως τονίζουν οι επικριτές, το πρόβλημα είναι πολύ βαθύτερο.
Η αγορά των σιροπιών για τον βήχα στην Ινδία υπολογίζεται ότι θα αυξηθεί από 262,5 εκατ. δολάρια το 2024 σε 743 εκατ. δολάρια έως το 2035, αυξάνοντας κατά 9,9% ετησίως.
Το παράδοξο είναι ότι τα περισσότερα από αυτά τα σιρόπια ούτε είναι απαραίτητα ούτε βοηθούν στην πραγματικότητα. Όπως εξηγούν παιδίατροι, ο βήχας στα παιδιά οφείλεται συχνά σε αλλεργίες και όχι σε λοιμώξεις, ενώ τα περισσότερα σιρόπια προσφέρουν μόνο παροδική ανακούφιση.
Ο παιδίατρος Δρ. Ρατζαράμ Ντ. Καρέ από τη Βομβάη σημειώνει πως «τα περισσότερα παιδικά σιρόπια για τον βήχα δεν κάνουν τίποτα περισσότερο από το να προσφέρουν μια ψευδαίσθηση θεραπείας». Στις περισσότερες περιπτώσεις ο βήχας υποχωρεί τις επόμενες μέρες.
Ωστόσο, σε μια χώρα όπου η ιατρική περίθαλψη είναι άνιση, ιδιαίτερα στις αγροτικές περιοχές, οι μη πτυχιούχοι γιατροί και οι φαρμακοποιοί συνεχίζουν να διακινούν τέτοια φάρμακα μαζικά. Στην ύπαιθρο, έως και το 75% των ιατρικών επισκέψεων γίνονται σε μη αδειοδοτημένους «γιατρούς», που χρησιμοποιούν σιρόπια ως «μαγική λύση» για κάθε βήχα.
«Πολλοί φτωχοί ασθενείς ζητούν συμβουλές από τον μπακάλη ή τον φαρμακοποιό της γειτονιάς, νομίζοντας ότι είναι ειδικός — όμως σχεδόν ποτέ δεν είναι», λέει ο Ντινές Θακούρ, πρώην στέλεχος της φαρμακοβιομηχανίας και νυν ειδικός στη δημόσια υγεία.
Η πίεση των γονιών και η ελλιπής ενημέρωση των γιατρών εντείνουν την κατάχρηση. «Οι γονείς αγχώνονται και απαιτούν άμεση λύση. Αν δεν δουν βελτίωση σε δύο μέρες, ζητούν ένα σιρόπι – κι ο γιατρός συνήθως τους το δίνει», λέει ο παιδίατρος Δρ. Καφίλ Καν.
Μάλιστα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ζητεί διευκρινίσεις από το Νέο Δελχί για το αν ένα σιρόπι για τον βήχα, που συνδέεται με θανάτους παιδιών στην Ινδία, έχει εξαχθεί σε άλλες χώρες, όπως δήλωσε σήμερα στο Reuters η υπηρεσία αυτή του ΟΗΕ.
Ο ΠΟΥ ανακοίνωσε ακόμα ότι θα αξιολογήσει την ανάγκη έκδοσης Παγκόσμιου Συναγερμού για ιατρικά προϊόντα σχετικά με το σιρόπι Coldrif αφού λάβει επίσημη επιβεβαίωση από τις ινδικές αρχές.
