Εκτός του πολυνομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που κατατέθηκε στη Βουλή έμεινε τελικά η διάταξη για την κατάργηση των μετρητών στις αντικαταβολές, η οποία είχε περιληφθεί στο αρχικό σχέδιο που αναρτήθηκε σε δημόσια διαβούλευση.

Η ρύθμιση προέβλεπε ότι οι καταναλωτές που παραλαμβάνουν προϊόντα μέσω εταιρειών ταχυμεταφορών και επιλέγουν να πληρώσουν κατά την παράδοση θα έπρεπε να εξοφλούν αποκλειστικά με κάρτα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής, ανεξαρτήτως της αξίας της αγοράς.

Με άλλα λόγια, ακόμη και για μια παραγγελία αξίας 10 ή 20 ευρώ, ο καταναλωτής δεν θα μπορούσε να παραδώσει μετρητά στον διανομέα.

Η πρόβλεψη αυτή δεν περιλαμβάνεται στο τελικό κείμενο που κατατέθηκε στις 26 Οκτωβρίου 2026, με αποτέλεσμα να παραμένει η δυνατότητα εξόφλησης των αντικαταβολών με μετρητά, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο.

Τι προέβλεπε το άρθρο 299

Η αρχική διάταξη περιλαμβανόταν στο άρθρο 299 του σχεδίου νόμου, με τίτλο «Υποχρεωτική χρήση ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής σε συναλλαγές λιανικής με παράδοση των αγαθών μέσω επιχειρήσεων ταχυμεταφοράς».

Το άρθρο τροποποιούσε την παράγραφο 3 του άρθρου 20 του νόμου 3842/2010.

Σήμερα, ο βασικός κανόνας για τις συναλλαγές λιανικής με ιδιώτες προβλέπει ότι οι αγορές συνολικής αξίας 500 ευρώ και άνω πρέπει να εξοφλούνται με κάρτα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής και όχι με μετρητά.

Το σχέδιο της διαβούλευσης επιχειρούσε να θεσπίσει έναν αυστηρότερο, ειδικό κανόνα για τις αντικαταβολές.

Συγκεκριμένα, προέβλεπε ότι όταν η αποστολή και η παράδοση προϊόντων πραγματοποιούνται μέσω επιχείρησης ταχυμεταφορών και ο αγοραστής πληρώνει κατά την παραλαβή, η εξόφληση θα γίνεται αποκλειστικά με ηλεκτρονικό μέσο, ανεξάρτητα από το ποσό.

Έτσι, το όριο των 500 ευρώ δεν θα είχε εφαρμογή στις συγκεκριμένες συναλλαγές. Η υποχρέωση ηλεκτρονικής πληρωμής θα ίσχυε ακόμη και για τις μικρότερες παραγγελίες.

Πρόστιμο διπλάσιο της αντικαταβολής

Το αρχικό σχέδιο δεν περιοριζόταν στην απαγόρευση των μετρητών.

Με το άρθρο 300 θεσπιζόταν ειδική κύρωση για τις εταιρείες ταχυμεταφορών που θα αποδέχονταν πληρωμή με μετρητά κατά την παράδοση των προϊόντων.

Το προβλεπόμενο πρόστιμο ήταν ίσο με το διπλάσιο της αξίας της συναλλαγής που εξοφλήθηκε με μετρητά.

Για παράδειγμα, εάν μια εταιρεία ταχυμεταφορών εισέπραττε αντικαταβολή 50 ευρώ σε μετρητά, το πρόστιμο θα ανερχόταν σε 100 ευρώ.

Σε αντικαταβολή 200 ευρώ, η κύρωση θα έφθανε τα 400 ευρώ.

Η διάταξη αφορούσε την επιχείρηση ταχυμεταφορών που αποδεχόταν την πληρωμή και όχι την επιβολή προστίμου στον καταναλωτή που επέλεγε να πληρώσει με μετρητά.

Ακριβώς αυτή η σύνδεση της απαγόρευσης με ειδικές κυρώσεις αποτελούσε μία από τις σημαντικότερες πλευρές της αρχικής νομοθετικής πρότασης.

Τι αλλάζει μετά την απόσυρση

Με την αφαίρεση των δύο άρθρων από το κατατεθέν νομοσχέδιο, δεν προωθείται η γενική υποχρέωση ηλεκτρονικής εξόφλησης όλων των αντικαταβολών.

Οι καταναλωτές εξακολουθούν να μπορούν να πληρώνουν με μετρητά κατά την παραλαβή προϊόντων, εφόσον η συγκεκριμένη μέθοδος προσφέρεται από το ηλεκτρονικό κατάστημα και την εταιρεία διανομής και η συναλλαγή δεν υπάγεται σε άλλη ισχύουσα απαγόρευση πληρωμής με μετρητά.

Παράλληλα, δεν προωθείται ούτε το ειδικό πρόστιμο που είχε προβλεφθεί για τις εταιρείες ταχυμεταφορών.

Αυτό δεν σημαίνει ότι καταργούνται οι γενικοί περιορισμοί στη χρήση μετρητών.

Ο κανόνας που απαγορεύει την εξόφληση συναλλαγών λιανικής αξίας 500 ευρώ και άνω με μετρητά εξακολουθεί να ισχύει. Εκείνο που αποσύρεται είναι η επέκταση της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής πληρωμής σε κάθε αντικαταβολή, ανεξαρτήτως ποσού.

Τι σημαίνει για καταναλωτές και επιχειρήσεις

Η απόσυρση διατηρεί μια ιδιαίτερα διαδεδομένη επιλογή πληρωμής στις ηλεκτρονικές αγορές.

Η αντικαταβολή χρησιμοποιείται από καταναλωτές που προτιμούν να εξοφλούν την αγορά κατά την παραλαβή, αντί να καταχωρίζουν στοιχεία κάρτας ή να προπληρώνουν την παραγγελία τους.

Για τα ηλεκτρονικά καταστήματα, η διατήρηση της δυνατότητας πληρωμής με μετρητά σημαίνει ότι δεν επιβάλλεται, μέσω του συγκεκριμένου νομοσχεδίου, αλλαγή στον τρόπο εξόφλησης όλων των παραγγελιών με αντικαταβολή.

Αντίστοιχα, οι επιχειρήσεις ταχυμεταφορών δεν θα βρεθούν αντιμέτωπες με το νέο ειδικό πρόστιμο για είσπραξη μετρητών, το οποίο περιλαμβανόταν στο αρχικό σχέδιο.

Η απόφαση να μην περιληφθούν οι συγκεκριμένες διατάξεις στο κατατεθέν νομοσχέδιο σηματοδοτεί αλλαγή στον σχεδιασμό για τον περιορισμό των μετρητών στο ηλεκτρονικό εμπόριο.

Το υπουργείο δεν εγκαταλείπει κατ’ ανάγκην τη γενικότερη πολιτική ενίσχυσης των ηλεκτρονικών συναλλαγών. Ωστόσο, η συγκεκριμένη νομοθετική παρέμβαση για τις αντικαταβολές δεν προχωρά σε αυτή τη φάση.

Έτσι, για τις αγορές μέσω ηλεκτρονικών καταστημάτων, τα μετρητά στην αντικαταβολή παραμένουν διαθέσιμα, με τους περιορισμούς που ήδη προβλέπει η νομοθεσία.