Πώς επηρεάζει ανθρώπους, ποντίκια και ψάρια. Τα ευρήματα μελέτης σε ανθρώπους και στο εργαστήριο.
Ένα φυτοφάρμακο που μέχρι πριν από λίγα χρόνια χρησιμοποιείτο ευρέως για την καταπολέμηση των εντόμων στα αγροτικά προϊόντα, σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο αναπτύξεως νόσου Πάρκινσον, αναφέρουν επιστήμονες από τις ΗΠΑ. Σε μελέτη που πραγματοποίησαν διαπίστωσαν ότι η μακροχρόνια έκθεση στο σκεύασμα chlorpyrifos αυξάνει κατά 2,5 φορές τις πιθανότητες να εκδηλωθεί η νόσος.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση Molecular Neurodegeneration. Βασίζεται σε στοιχεία από τον γενικό πληθυσμό και από πειράματα στο εργαστήριο, αναφέρουν οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Λος Άντζελες (UCLA). Η νόσος Πάρκινσον είναι μία προοδευτικώς εξελισσόμενη νευρολογική διαταραχή. Χαρακτηρίζεται από αργές κινήσεις (βραδυκινησία), τρέμουλο (τρόμο) και αστάθεια. Προκαλεί επίσης πολλά μη-κινητικά συμπτώματα.
Μολονότι τα γονίδια παίζουν ρόλο στην ανάπτυξή της, περιβαλλοντικοί παράγοντες όπως η έκθεση σε φυτοφάρμακα αναγνωρίζονται ολοένα περισσότερο ως συμβάλλοντες παράγοντες. Το chlorpyrifos χρησιμοποιήθηκε επί δεκαετίες ως εντομοκτόνο στη γεωργία, με συνέπεια πολυάριθμοι άνθρωποι να εκτεθούν άμεσα σε αυτό, αλλά και εμμέσως στα κατάλοιπά του.
Η μελέτη
Η νέα μελέτη βασίσθηκε σε στοιχεία από 829 πάσχοντες από νόσο Πάρκινσον και 824 υγιείς συνομηλίκους τους. Οι ερευνητές υπολόγισαν την δυνητική έκθεσή τους στο chlorpyrifos βάσει των αρχείων χρήσης φυτοφαρμάκων της Καλιφόρνια, της διεύθυνσης εργασίας και της διεύθυνσης κατοικίας τους. Επιπλέον, εξέθεσαν επί 11 εβδομάδες ποντίκια σε συνθήκες παρόμοιες με αυτές υπό τις οποίες εκτίθενται οι άνθρωποι στο φυτοφάρμακο. Όπως διαπίστωσαν, όσοι συμμετέχοντες είχαν μακροχρόνια έκθεση στο φυτοφάρμακο είχαν 2,5 φορές περισσότερες πιθανότητες να διαγνωσθούν με νόσο Πάρκινσον, σε σύγκριση με όσους δεν είχαν εκτεθεί σε αυτό.
Επιπλέον, τα ποντίκια που είχαν εκτεθεί στο φυτοφάρμακο ανέπτυξαν κινητικά προβλήματα παρόμοια με αυτά της νόσου. Εκδήλωσαν επίσης απώλεια των νευρικών κυττάρων που παράγουν ντοπαμίνη στον εγκέφαλό τους. Η απώλεια αυτών των νευρώνων είναι η αιτία της νόσου. Τα ποντίκια παρουσίασαν επίσης φλεγμονή στον εγκέφαλο. Είχαν ακόμα παθολογική συσσώρευση άλφα-συνουκλεΐνης στον εγκέφαλό τους. Πρόκειται για μία πρωτεΐνη που συσσωρεύεται και στον εγκέφαλο των ασθενών με νόσο Πάρκινσον.
Διαταραχή της αυτοφαγίας
Περαιτέρω πειράματα σε ψάρια ζέβρα έδειξαν ότι το φυτοφάρμακο βλάπτει τους νευρώνες διαταράσσοντας την αυτοφαγία. Η αυτοφαγία είναι μία κυτταρική διεργασία με την οποία απομακρύνονται οι παθολογικές πρωτεΐνες από τον οργανισμό. Όταν οι ερευνητές αποκατέστησαν αυτή τη διαδικασία ή απομάκρυναν την άλφα-συνουκλεΐνη, οι νευρώνες της ντοπαμίνης προστατεύτηκαν από την καταστροφή. Οι επιστήμονες του UCLA τονίζουν ότι η χρήση του φυτοφαρμάκου έχει μειωθεί ή απαγορευτεί σε πολλές περιοχές του κόσμου. Σε άλλες όμως ακόμα χρησιμοποιείται. Επιπλέον, πολλοί άνθρωποι εκτέθηκαν σε αυτό κατά το παρελθόν, ενώ εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται ανάλογα φυτοφάρμακα.
Περαιτέρω μελέτες πρέπει να εξετάσουν και τον δικό τους δυνητικό ρόλο στη νόσο Πάρκινσον, προσθέτουν. Πρέπει επίσης να διερευνηθεί εάν παρεμβάσεις που αυξάνουν την αυτοφαγία θα μπορούσαν να μειώσουν τον κίνδυνο της νόσου στους πληθυσμούς που είχαν εκτεθεί στο φυτοφάρμακο.
