Ο πόνος στη μέση ή αλλιώς οσφυαλγία προσβάλλει άνω του 80% των ενηλίκων και είναι ο κυριότερος λόγος για τον οποίο οι άνθρωποι επισκέπτονται έναν ιατρό. Αποτελεί, επίσης, μια από τις σημαντικότερες αιτίες αναπηρίας.

Οι συχνότερες αιτίες πόνου στη μέση

• Πόνος μηχανικής αιτιολογίας: προκαλείται από την κίνηση της σπονδυλικής στήλης και προέρχεται από προβλήματα σε δομές της, όπως οι αρθρώσεις, οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι, οι σπόνδυλοι, οι σύνδεσμοι και οι μύες.
• Πόνος οργανικής αιτιολογίας: αποδίδεται σε ασθένειες, όπως ο καρκίνος της σπονδυλικής στήλης.
• Ιδιοπαθούς αιτιολογίας πόνος: είναι πόνος του οποίου η αιτία είναι άγνωστη.

Μηχανικές αιτίες πόνου στη μέση

Διαστρέμματα. Οι κακώσεις των συνδέσμων και οι καταπονήσεις των μυών ή των τενόντων αποτελούν τις πιο συχνές αιτίες πόνου στη μέση. Συχνά σχετίζονται με υπερβολική άσκηση ή καταπόνηση.

Εκφυλιστική νόσος του δίσκου (δισκοπάθεια). Με την πάροδο του χρόνου, οι δίσκοι γίνονται πιο λεπτοί και πιο αδύναμοι λόγω της φθοράς τους. Αυτό τους κάνει λιγότερο ικανούς να απορροφήσουν τους κραδασμούς και είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν ρωγμές στην περιφέρειά τους.

Η κήλη δίσκου. Η περιφέρεια του μεσοσπονδύλιου δίσκου μπορεί με την πάροδο του χρόνου να εμφανίσει ρωγμές. Όταν συμβεί αυτό, το μαλακό περιεχόμενο του δίσκου μπορεί να διαφύγει προς τον σωλήνα από τον οποίο διέρχονται τα νεύρα. Η κήλη του δίσκου, όπως ονομάζεται η παθολογία αυτή, μπορεί να πιέσει τις νευρικές ρίζες, προκαλώντας συμπτώματα όπως πόνο, μυρμήγκιασμα, μούδιασμα κ.α..

Ισχιαλγία. Πρόκειται για τον πόνο που προκαλείται από την πίεση του ισχιακού νεύρου. Το ισχιακό νεύρο ξεκινά από την οσφυϊκή μοίρα και μέσω των γλουτών καταλήγει στα κάτω άκρα.

Σπονδυλολίσθηση. Πρόκειται για εκείνη την κατάσταση κατά την οποία ένας σπόνδυλος γλιστρά προς τα εμπρός διαταράσσοντας την ευθυγράμμιση της σπονδυλικής στήλης και, μερικές φορές, συμπιέζοντας τις νευρικές ρίζες.

Σπονδυλική στένωση. Πρόκειται για τη στένωση του σωλήνα της σπονδυλικής στήλης μέσα από τον οποίο διέρχονται τα νεύρα, με αποτέλεσμα τον πόνο στην μέση και τα κάτω άκρα.

Ποιες είναι οι θεραπείες για την οσφυαλγία

Η αντιμετώπιση της οσφυαλγίας είναι σταδιακή και γίνεται είτε με μη επεμβατικές, είτε με επεμβατικές, είτε με ελάχιστα επεμβατικές θεραπείες όπως αυτές που εφαρμόζονται στο Metropolitan Hospital.

Μη επεμβατικές θεραπείες

Φάρμακα. Τα φάρμακα είναι πολυάριθμα και μπορεί να είναι:

• Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη
• Μυοχαλαρωτικά
• Αντισπασμωδικά φάρμακα
• Οπιοειδή.

Φυσικοθεραπεία. Η φυσικοθεραπεία για τον πόνο στη μέση περιλαμβάνει παθητικές και ενεργητικές θεραπείες, όπως:

• Άσκηση
• Κρύο/ζέστη
• Μασάζ
• Διαδερμική ηλεκτρική νευρική διέγερση (TENS)
• Υπερήχους.

Ενέσεις. Η επισκληρίδιος έγχυση στεροειδούς ή ένας επιλεκτικός νευρικός αποκλεισμός μπορεί να προσφέρει βραχυπρόθεσμη ανακούφιση από τον πόνο, όταν ο πόνος αφορά κυρίως τα κάτω άκρα.

Επεμβατικές και ελάχιστα επεμβατικές θεραπείες

Οι πιο συχνές χειρουργικές επεμβάσεις στη σπονδυλική στήλη είναι:

Μικροδισκεκτομή. Όταν μια κήλη δίσκου προκαλεί σοβαρά συμπτώματα όπως έντονο και επίμονο πόνο ή απώλεια της αίσθησης και της δύναμης, η αφαίρεση του τμήματος του κατεστραμμένου δίσκου που πιέζει το νεύρο θα οδηγήσει στην άμεση υποχώρηση των συμπτωμάτων. Τα τελευταία χρόνια η επέμβαση αυτή πραγματοποιείται με μια ελάχιστα επεμβατική και αναίμακτη τεχνική μέσω μιας μικρής τομής με τη βοήθεια πάντα του μικροσκοπίου. Η ασφάλεια, η αποτελεσματικότητα, η γρήγορη αποκατάσταση και το χαμηλό ποσοστό επιπλοκών της μικροδισκεκτομής την έχουν καθιερώσει ως επέμβαση εκλογής σε ασθενείς με κήλη δίσκου. Στο Metropolitan Hospital πραγματοποιούνται εκατοντάδες τέτοιες επεμβάσεις κάθε χρόνο.

Πεταλεκτομή/Τρηματοτομή. Πρόκειται για την επέμβαση κατά την οποία αφαιρείται το πίσω τμήμα ενός ή περισσότερων σπονδύλων ώστε να δημιουργηθεί περισσότερος χώρος για τα νεύρα. Σε μια παρόμοια επέμβαση γνωστή ως τρηματοτομή, αφαιρείται ένα πολύ μικρό κομμάτι οστού από το πίσω μέρος του σπονδύλου. Οι επεμβάσεις αυτές στο Metropolitan Hospital πραγματοποιούνται πλέον με αναίμακτες τεχνικές ελάχιστης επεμβατικότητας με μικρές τομές και με τη βοήθεια της χειρουργικής πλοήγησης (O-Arm II και StealthStation S8 Surgical Navigation System)

Σπονδυλοδεσία. Κατά την επέμβαση αυτή δύο ή περισσότεροι σπόνδυλοι συνδέονται μόνιμα μεταξύ τους για να περιορίσουν την υπερβολική κίνηση της σπονδυλικής στήλης. Στο Metropolitan Hospital οι επεμβάσεις σπονδυλοδεσίας πραγματοποιούνται με αναίμακτες τεχνικές ελάχιστης επεμβατικότητας και πάντα με τη χρήση της χειρουργικής πλοήγησης (O-Arm II and StealthStation S8 Surgical Navigation System). Τα τελευταία χρόνια στο δυναμικό του Θεραπευτηρίου έχει προστεθεί το ρομποτικό σύστημα Excelsius GPS το οποίο:

• μειώνει το χειρουργικό χρόνο
• μειώνει σημαντικά την απώλεια αίματος και επομένως δεν απαιτείται μετάγγιση αίματος
• εξασφαλίζει ακρίβεια στη διαδερμική τοποθέτηση των εμφυτευμάτων
• Ελαχιστοποιεί την παραμονή στο νοσοκομείο
• μειώνει σημαντικά την περιεγχειρητική νοσηρότητα.

Πότε ο πόνος στη μέση χρήζει επείγουσας αντιμετώπισης;

Ενώ ορισμένες περιπτώσεις οσφυαλγίας θα απαιτήσουν άμεση παρέμβαση, οι περισσότερες περιπτώσεις δεν είναι επείγουσες και μπορούν να αντιμετωπιστούν σε τακτική βάση. Όταν όμως υπάρχουν:

• αδυναμία, μούδιασμα στα κάτω άκρα
• απώλεια ελέγχου της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου
• τραυματισμό;
• πυρετός ή ναυτία
• πόνος που διακόπτει τον ύπνο
  ή ο ασθενής είναι παιδί,

τότε η πιθανότητα της επέμβασης είναι μεγάλη.