Ένα ποσό της τάξης των 500 εκατ. ευρώ θα κλείσει το πακέτο των έκτακτων μέτρων του 2023, με κορμό ένα έκτακτο επίδομα από 200 έως 300 ευρώ, που θα πάρουν περίπου 1 εκατομμύριο οικονομικά ευάλωτοι.

Η καταβολή αυτού του επιδόματος έχει προαναγγελθεί από τον ίδιο τον πρωθυπουργό αλλά και από τον υπουργό Οικονομικών Κωστή Χατζηδάκη, οι οποίοι όμως κρατούν ακόμη κλειστά τα χαρτιά τους τόσο για το ακριβές ύψος όσο και για τους δικαιούχους.

Ωστόσο, αρμόδιες πηγές του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών τονίζουν ότι υπάρχουν ήδη εναλλακτικά σενάρια. Ποιο από αυτά θα υλοποιηθεί θα εξαρτηθεί από την εκτέλεση του προϋπολογισμού. Οι ίδιες πληροφορίες θέλουν τον Οκτώβριο να έχει πάει καλά σε ό,τι αφορά τα φορολογικά έσοδα ύστερα από μια συγκυριακή κάμψη. Επίσης, θα εξαρτηθεί από το εάν και κατά πόσο η Ελλάδα θα θελήσει να εκπλήξει άλλη μια φορά ευχάριστα, ανεβάζοντας τον πήχη για το πρωτογενές πλεόνασμα από το 1,1% του ΑΕΠ σε 1,2% ή 1,3%, χωρίς να το ανακοινώσει εκ των προτέρων. Σε κάθε περίπτωση από το 1,8 δισ. ευρώ της υπέρβασης των εσόδων θα είναι διαθέσιμο για κάθε είδους παροχές ένα ποσό της τάξης των 700 έως 800 εκατ. ευρώ, από το οποίο θα διατηρηθεί και ένα απόθεμα για πιθανές νέες καταστροφές από την κλιματική κρίση.

Ποιοι θα το λάβουν

Το έκτακτο επίδομα που θα καταβληθεί μέχρι και τα Χριστούγεννα, μαζί με τα ήδη θεσμοθετημένα επιδόματα (π.χ. youth pass, market pass, προσωπικής διαφοράς για πληγέντες), θα αφορά περισσότερους από 1 εκατ. οικονομικά ευάλωτους.

Ειδικότερα, αναμένεται να περιλαμβάνει 800.000 οικογένειες με παιδιά μέσω του επιδόματος του ΟΠΕΚΑ, 182.000 άτομα με αναπηρία, 100.000 μακροχρόνια άνεργους και 36.000 ανασφάλιστους υπερήλικες.

Σε ό,τι αφορά τους μακροχρόνια άνεργους, δικαιούχοι θα είναι οι μη επιδοτούμενοι μακροχρόνια άνεργοι, οι οποίοι δεν θα είναι δικαιούχοι άλλης παροχής, επιδόματος, βοηθήματος ή ενίσχυσης της ΔΥΠΑ, του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, των οικονομικών παροχών που χορηγούνται σε άτομα με αναπηρία ή επιδόματος παιδιού.

Επίσης, θα π πρέπει να πληρούν τα εισοδηματικά κριτήρια του επιδόματος θέρμανσης 2022 κατά το φορολογικό έτος 2022 (έως 14.000 ευρώ για άγαμους, 20.000 ευρώ για έγγαμους προσαυξανόμενο κατά 3.000 ευρώ για κάθε τέκνο ή 23.000 ευρώ για μονογονεϊκή οικογένεια προσαυξανόμενο κατά 3.000 ευρώ για κάθε τέκνο).

Σε ό,τι αφορά την έκτακτη ενίσχυση των οικογενειών με παιδιά θα έπρεπε κανονικά να είναι δικαιούχοι του επιδόματος όσοι εκπληρώνουν τα κριτήρια του επιδόματος θέρμανσης όπως και στις παλαιότερες επιταγές ακρίβειας. Επειδή, όμως, φέτος τα κριτήρια διευρύνθηκαν, θα προσαρμοστούν ανάλογα.

Οι 206.000 δικαιούχοι του ελάχιστου κοινωνικού εισοδήματος βρίσκονται ακόμη στο μεταίχμιο, καθώς ο πρωθυπουργός έχει ανακοινώσει αύξηση 8% του επιδόματος από τον περασμένο Σεπτέμβριο. Πάντως αρμόδιες πηγές δεν απέκλειαν τελείως να ενταχθούν στην περίμετρο των δικαιούχων.

Επίσης, αναζητείται και ένας μικρός αριθμός χαμηλοσυνταξιούχων οι οποίοι δεν τυγχάνουν της ελάφρυνσης από την κατάργηση της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης και δεν έχουν πάρει την αύξηση 7,75%.

Η λύση μιας οριζόντιας δεύτερης παράτασης του Market pass απορρίφθηκε, αφού στη συντριπτική τους πλειοψηφία οι δικαιούχοι έχουν πάρει μόνιμες αυξήσεις, άμεσες ή έμμεσες, από προηγούμενες παρεμβάσεις της κυβέρνησης. Επιπλέον, η συνέχιση του μέτρου θα ήταν αντίθετη στο κλίμα που επικρατεί στις Βρυξέλλες για απόσυρση των μέτρων στήριξης.

Κληρώνει για την παράταση των χαμηλών συντελεστών ΦΠΑ

Ενας ακόμη πονοκέφαλος που θα πρέπει να βρει λύση είναι η παράταση για άλλο ένα εξάμηνο, μέχρι και τα μέσα του 2024, των χαμηλών συντελεστών ΦΠΑ σε σειρά βασικών κλάδων οικονομικής δραστηριότητας που σκόπιμα έμειναν σε εκκρεμότητα μέχρι τώρα.

Οι μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ σε εστίαση, τουρισμό, μεταφορές, θέατρα και κινηματογράφους, σχολές χορού, γυμναστήρια θα κοστίσει περίπου 250 εκατ. ευρώ. Με δεδομένο ότι ήταν ένα μέτρο στήριξης κατά των συνεπειών της πανδημίας, θα ήταν λογικό -αλλά όχι επιθυμητό- να αποσυρθεί. Και σε αυτό το θέμα οι αποφάσεις θα ληφθούν μέσα στις επόμενες μέρες από τον πρωθυπουργό και με βάση το ποσό από το πλεόνασμα εσόδων που θα δοθεί για έκτακτα μέτρα.