Ένα θέμα που ταλαιπωρεί και προβληματίζει την κάθε ελληνική πόλη είναι η συντήρηση των ιστορικών κτιρίων της. Τα κτίρια, χαρακτηρισμένα ως διατηρητέα ή μη, αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής της πόλης. Ομολογούν τη μακραίωνη ιστορία της και το καθένα έχει να διηγηθεί τη δική του ιστορία. Αλλά και οι κάτοικοι της πόλης έχουν να πουν πολλά για αυτά.
Δυστυχώς, τα κτίρια αυτά κάθε μέρα που περνά ρημάζουν, πεθαίνουν…. Αλήθεια, πώς μπορεί άραγε να σωθούν; Πώς μπορεί μια πόλη να τα διαχειριστεί και να τους δώσει νέα υπόσταση;
Στην πόλη μας, το Μεσολόγγι, έχουμε λόγου χάρη, τις περιπτώσεις του πολυσυζητημένου παλιού Νοσοκομείου, του πέτρινου Δημαρχείου, του σπιτιού του Μαλακάση, του κληροδοτήματος Κυριαζή (παλιό 2ο Γυμνάσιο ή Επαγγελματική Σχολή), της Παλαμαϊκής Σχολής, της παλιάς Βαλβείου και πολλών άλλων.
Είναι γνωστό βέβαια, ότι τα διατηρητέα κτίρια, ανάλογα σε ποια κατηγορία ανήκουν, υπάγονται σε ειδικές νομοθετικές ρυθμίσεις από το Υπουργείο Πολιτισμού ή το Υπουργείο Περιβάλλοντος. Άλλα κτίρια δεσμεύονται από τα κληροδοτήματα τους. Για το κάθε κτίριο απαιτούνται γερά κονδύλια για την αναστήλωσή του.
Ωστόσο, ευτυχώς για την πόλη και εμάς τους κατοίκους της, έχουμε και κτίρια που μέχρι στιγμής έχουν καταφέρει να διατηρηθούν, να αναπαλαιωθούν και να σωθούν είτε από δημόσια είτε από ιδιωτική πρωτοβουλία. Το σπίτι του Ραζηκότσικα, όπου με ιδιωτική πρωτοβουλία στεγάζεται η Διέξοδος, το Ξενοκράτειο, που πρόσφατα εντάχθηκε στην Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και θα γίνει Αρχαιολογικό Μουσείο. Επίσης το Χρυσογελέικο, το οποίο στέκεται έτοιμο καιρό τώρα και περιμένει την απόφαση της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας για τον καθορισμό της χρήσης του. Όλες αυτές οι πρωτοβουλίες είναι παραδείγματα προς μίμηση.
Πώς λοιπόν θα διαχειριστούμε τους κενούς και συνάμα κοινούς μας χώρους; Αρχικά, στην προκειμένη περίπτωση απαιτείται ένας ρεαλιστικός αστικός σχεδιασμός με μια εμπεριστατωμένη μελέτη ιδιοκτησιακού καθεστώτος για το κάθε κτίριο, ώστε να αναλυθούν όλες οι νομικές και λοιπές παράμετροι που μπορεί να το δεσμεύουν. Στη συνέχεια, ακολουθεί η καταγραφή των αναγκών της πόλης, ώστε να κατανοήσουμε και να αποφασίσουμε τι θέλουμε να στεγάσουμε και που. Παράλληλα και ταυτόχρονα, θα πρέπει να αρχίσει η αναζήτηση των σχετικών χρηματοδοτικών εργαλείων.
Έχουμε σκεφτεί άραγε, ότι πολλές Υπηρεσίες αλλά και πολλοί πολιτιστικοί Σύλλογοι της πόλης νοικιάζουν τους χώρους τους και δαπανούν χρήματα κάθε μήνα για την συντήρησή τους; Πρόσφατα πληροφορηθήκαμε ότι μουσική μπάντα της πόλης, θα χρειαστεί να μεταστεγαστεί διότι ο χώρος που κάνει πρόβες θα αλλάξει χρήση. Δε θα μπορούσε το κληροδότημα Κυριαζή (παλιό 2ο Γυμνάσιο) το οποίο βρίσκεται στην περιμετρική της Κύπρου με ένα αξιοζήλευτο περιβάλλοντα χώρο να αξιοποιηθεί για τη στέγαση της Βαλβείου Δημοτικής Βιβλιοθήκης ή να διατεθούν κάποιοι χώροι του με μικρό τίμημα ενοικίου σε Συλλόγους της πόλης για τη στέγαση της πολιτιστικής τους δραστηριότητας;
Επίσης, ο χώρος του πρώην στρατοπέδου Χρήστου Καψάλη – που στεγάζει ήδη τα Γενικά Αρχεία του Κράτους – δεν θα μπορούσε αφού ζητηθεί πρώτα η παραχώρησή του από το Υπουργείο Εθνικής Αμύνης να διαμορφωθεί κατάλληλα φιλοξενώντας πολιτιστικές δραστηριότητες της πόλης συμπληρώνοντας την γειτονιά του Τρικουπείου Πολιτιστικού Κέντρου και του Κήπου των Ηρώων; Άλλες ιδέες αξιοποίησης των κτιρίων είναι η δημιουργία εργαστηρίων, πολυχώρων τέχνης, κοινωνικών χώρων, που θα απευθύνονται σε όλες τις ηλικίες, θα εξυπηρετούν τους κατοίκους και θα δώσουν λύση στην αυξημένη ανεργία των νέων.
Αυτές βέβαια, είναι κάποιες πρώιμες σκέψεις και η αρχή του διαλόγου. Γνωρίζουμε ότι ο αστικός σχεδιασμός είναι μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο και πολλά επίπεδα μελετών-διαβούλευσης ώστε να επιτευχθεί το βέλτιστο για την πόλη αποτέλεσμα.
Ωστόσο, το μέγεθος της πόλης μας είναι τέτοιο που μας επιτρέπει, αν όχι τώρα, μετά τις δημοτικές εκλογές να ανοίξουμε μια συζήτηση για το θέμα παίρνοντας υπόψη τις προτάσεις ειδικών αλλά κυρίως των κατοίκων της πόλης μας.
Στον συνδυασμό “Για την κοινότητα Μεσολογγίου” θεωρούμε βασικό θέμα τον πολιτιστικό αστικό σχεδιασμό και θα προσπαθήσουμε να το φέρουμε στην πρώτη γραμμή των δημοτικών συζητήσεων.
