Η καρδιά αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα όργανα του ανθρώπινου σώματος και η κατανόηση της λειτουργίας της συμβάλλει τόσο στην πρόληψη όσο και στην έγκαιρη διάγνωση των καρδιαγγειακών παθήσεων. Αν και η βασική λειτουργία της είναι ίδια και στα δύο φύλα, υπάρχουν διαφορές τόσο στην ανατομία όσο και στον τρόπο με τον οποίο εκδηλώνονται οι καρδιακές παθήσεις.

«Η ανδρική και η γυναικεία καρδιά έχουν ορισμένες διαφορές, τόσο προς την ανατομία, όσο και ως προς τη λειτουργία», εξηγεί ο κ. Ιωάννης Παληός M.D., PH.D., Καρδιολόγος, Διευθυντής Τμήματος Μαγνητικής Τομογραφίας Καρδιάς στο Metropolitan Hospital.

Όπως αναφέρει, η γυναικεία καρδιά είναι συνήθως μικρότερη, με μικρότερες καρδιακές κοιλότητες και λεπτότερα τοιχώματα, ενώ οι γυναίκες εμφανίζουν κατά κανόνα υψηλότερη συχνότητα παλμών. Αντίθετα, η καρδιά των ανδρών είναι ελαφρώς μεγαλύτερη, γεγονός που σχετίζεται με το μεγαλύτερο σωματικό τους μέγεθος.

Οι διαφορές δεν αλλάζουν τον ρόλο της καρδιάς

Παρότι υπάρχουν ανατομικές διαφοροποιήσεις, η βασική λειτουργία της καρδιάς παραμένει ίδια: να τροφοδοτεί με αίμα, οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά ολόκληρο τον οργανισμό.

Ωστόσο, υπάρχουν διαφορές στον τρόπο που αντιδρά κάθε φύλο. Σύμφωνα με τον κ. Παληό, η γυναικεία καρδιά χτυπά συνήθως πιο γρήγορα και ανταποκρίνεται στο στρες κυρίως με αύξηση των παλμών. Η ανδρική καρδιά, αντίθετα, εμφανίζει χαμηλότερη συχνότητα παλμών και αντιδρά συχνότερα με αύξηση της αρτηριακής πίεσης.

Παράλληλα, πριν από την εμμηνόπαυση οι γυναίκες προστατεύονται σε σημαντικό βαθμό από τα οιστρογόνα, γεγονός που εξηγεί γιατί εμφανίζουν στεφανιαία νόσο και άλλα καρδιαγγειακά επεισόδια κατά μέσο όρο περίπου δέκα χρόνια αργότερα από τους άνδρες. Μετά την εμμηνόπαυση, όμως, ο καρδιαγγειακός κίνδυνος αυξάνεται σημαντικά και προσεγγίζει εκείνον των ανδρών.

Ο πόνος στην καρδιά δεν εκδηλώνεται πάντα με τον ίδιο τρόπο

Η μεγαλύτερη διαφορά αφορά τα συμπτώματα των καρδιακών παθήσεων.

Σύμφωνα με τον κ. Ιωάννη Παληό, οι γυναίκες συχνά δεν εμφανίζουν τον χαρακτηριστικό έντονο πόνο στην καρδιά που συνδέεται με ένα καρδιακό επεισόδιο.

Αντί γι’ αυτό, μπορεί να παρουσιάσουν αδυναμία, δύσπνοια, ζάλη, αρρυθμίες, πονοκέφαλο, ναυτία, έντονη εφίδρωση ή καταβολή. Επειδή αυτά τα συμπτώματα θεωρούνται άτυπα, είναι πιθανό να υποεκτιμηθούν τόσο από τις ίδιες όσο και από τον γιατρό.

Αντίθετα, στους άνδρες επικρατούν τα τυπικά καρδιακά συμπτώματα, όπως ο έντονος θωρακικός πόνος, το σφίξιμο ή το κάψιμο στο στήθος και το αίσθημα πίεσης που μπορεί να αντανακλά στην πλάτη, στο αριστερό χέρι ή στον λαιμό.

Γιατί έχει σημασία η αναγνώριση των συμπτωμάτων

Οι διαφορές αυτές, επισημαίνει ο κ. Παληός, δεν πρέπει να αγνοούνται, καθώς η έγκαιρη αναγνώριση ακόμη και των άτυπων συμπτωμάτων μπορεί να οδηγήσει σε ταχύτερη διάγνωση και θεραπεία.

Η ενημέρωση του κοινού και η αυξημένη εγρήγορση τόσο των πολιτών όσο και των επαγγελματιών υγείας αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την καλύτερη πρόληψη και αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών παθήσεων, ανεξάρτητα από το φύλο.