Νέα έρευνα εξετάζει πώς επιδρά ο καφές  στη λεγόμενη σύνδεση εντέρου-εγκεφάλου. Σε μια μικρής κλίμακας μελέτη, που δημοσιεύτηκε στις 21 Απριλίου στο Nature Communications, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η τακτική κατανάλωση καφέ, είτε με καφεΐνη είτε χωρίς, συνδέεται με αλλαγές στο εντερικό μικροβίωμα, οι οποίες φαίνεται να σχετίζονται με την ψυχική κατάσταση.

Στην έρευνα συμμετείχαν 31 άτομα που κατανάλωναν καφέ και 31 που δεν κατανάλωναν. Για την αξιολόγηση χρησιμοποιήθηκαν ψυχολογικά τεστ, ημερολόγια καφεΐνης και διατροφής, καθώς και δείγματα κοπράνων και ούρων, ώστε να καταγραφούν αλλαγές στο μικροβίωμα, τη διάθεση και τα επίπεδα στρες.

Καφές – Βελτίωση διάθεσης ανεξάρτητα από την καφεΐνη

Όσοι έπιναν καφέ, είτε κανονικό είτε ντεκαφεϊνέ, εμφάνισαν χαμηλότερα επίπεδα στρες, κατάθλιψης και παρορμητικότητας. Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτό υποδηλώνει ότι η κατανάλωση καφέ συνδέεται με βελτίωση της διάθεσης, ανεξάρτητα από την παρουσία καφεΐνης.

«Ο καφές είναι κάτι περισσότερο από την καφεΐνη που περιέχει. Πρόκειται για έναν σύνθετο διατροφικό παράγοντα που αλληλεπιδρά με το μικροβίωμα του εντέρου, τον μεταβολισμό και ακόμη και τη συναισθηματική μας κατάσταση», δήλωσε ο συγγραφέας της μελέτης John Cryan. Όπως πρόσθεσε, τα ευρήματα δείχνουν ότι ο καφές μπορεί να επηρεάζει την υγεία «με διαφορετικούς αλλά συμπληρωματικούς τρόπους», είτε περιέχει καφεΐνη είτε όχι.

Παράλληλα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ορισμένα «ωφέλιμα» βακτήρια ήταν πιο αυξημένα στους καταναλωτές καφέ. Πρόκειται για μικροοργανισμούς που συμβάλλουν στην προστασία του εντέρου από παθογόνα και λοιμώξεις. Ειδικά η κατανάλωση καφέ με καφεΐνη συνδέθηκε με μειωμένα επίπεδα άγχους, καλύτερη συγκέντρωση και αυξημένη εγρήγορση, αλλά και με χαμηλότερους δείκτες φλεγμονής.

Ο ρόλος του άξονα εντέρου-εγκεφάλου

Τα ευρήματα της μελέτης ενισχύουν την εικόνα που διαμορφώνεται τα τελευταία χρόνια για τον άξονα εντέρου-εγκεφάλου, δηλαδή την αμφίδρομη επικοινωνία μεταξύ του πεπτικού συστήματος και του εγκεφάλου. Η επιστημονική έρευνα δείχνει ότι το μικροβίωμα δεν επηρεάζει μόνο την πέψη, αλλά συμμετέχει ενεργά σε διεργασίες που σχετίζονται με τη διάθεση, το στρες και τη συνολική ψυχική υγεία.

Ενδεικτικά, μελέτη στο Nature Communications δείχνει ότι συγκεκριμένες αλλαγές στο μικροβίωμα συνδέονται με συμπτώματα κατάθλιψης, υποδεικνύοντας ότι τα βακτήρια του εντέρου μπορεί να επηρεάζουν τη λειτουργία του εγκεφάλου μέσω νευροχημικών και ορμονικών μηχανισμών. Παράλληλα, έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Molecular Psychiatry καταδεικνύει ότι το μικροβίωμα μπορεί να επηρεάζει άμεσα τη συμπεριφορά και τη νευρολογική λειτουργία, μέσω αλλαγών στον μεταβολισμό του εγκεφάλου και στη φλεγμονή.

Στο ίδιο πλαίσιο, πρόσφατες ανασκοπήσεις επισημαίνουν ότι η ανισορροπία του μικροβιώματος συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο άγχους και κατάθλιψης, ενισχύοντας την άποψη ότι η υγεία του εντέρου αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ψυχική ευεξία.

Τέλος, για να επιστρέψουμε στον καφέ, αναφερόμενος στα ευρήματα της μελέτης του, ο John Cryan, σημείωσε ότι αναδεικνύονται τόσο οι μικροβιακές όσο και οι νευρολογικές επιδράσεις του ροφήματος, υποδεικνύοντας πιθανά μακροπρόθεσμα οφέλη για την ισορροπία του μικροβιώματος. Όπως υπογράμμισε, στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής, ο καφές θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος παρεμβάσεων που στηρίζουν τη συνολική υγεία.

Παρότι η μελέτη είναι μικρής κλίμακας και τα δεδομένα για τα οφέλη του καφέ παραμένουν αντικρουόμενα, τα ευρήματα εντάσσονται σε ένα ευρύτερο επιστημονικό πεδίο που εξετάζει όλο και πιο συστηματικά τη σχέση εντέρου και εγκεφάλου.