Σε μια νέα εποχή οδεύουν τα Ελληνικά Ταχυδρομεία (ΕΛΤΑ) με στόχο να διατηρήσουν τον κοινωνικό τους ρόλο και ταυτόχρονα να εξασφαλίσουν τη βιωσιμότητά τους μέσα σε ένα ραγδαία μεταβαλλόμενο περιβάλλον. Με 843 σημεία εξυπηρέτησης και 1.663 ταχυδρόμους, τα ΕΛΤΑ εξακολουθούν να διαθέτουν το μεγαλύτερο δίκτυο της χώρας, όμως η εποχή απαιτεί νέα προσέγγιση.
Ο υπουργός Επικρατείας Κυριάκος Πιερρακάκης, αναφερόμενος στις εξελίξεις (σ.σ. το σταδιακό κλείσιμο ζημιογόνων καταστημάτων ΕΛΤΑ πανελλαδικά), τάχθηκε υπέρ της αναδιάρθρωσης του οργανισμού, τονίζοντας ότι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει είναι μεγάλες, κυρίως λόγω του αυξημένου κόστους λειτουργίας σε μια εξαιρετικά ανταγωνιστική αγορά δεμάτων, ενώ ο όγκος της παραδοσιακής αλληλογραφίας έχει μειωθεί δραματικά εξαιτίας του ψηφιακού μετασχηματισμού.
Σύμφωνα με τον ίδιο, όπως συμβαίνει πλέον σε όλη την Ευρώπη, ο ρόλος του ταχυδρόμου εξελίσσεται και ενισχύεται, καθώς μετατρέπεται σε πάροχο ολοκληρωμένων υπηρεσιών από πόρτα σε πόρτα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το μοντέλο shop-in-shop, που ήδη εφαρμόζεται πιλοτικά, θεωρείται πλέον μια διεθνώς καθιερωμένη πρακτική.
«Είμαι υπέρ της αναδιάρθρωσης γιατί θέλω να επιβιώσει ο Οργανισμός», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Πιερρακάκης, προσθέτοντας: «Θέλουμε τα ΕΛΤΑ να συνεχίσουν να παρέχουν αυτή την υπηρεσία. Ο ταχυδρόμος θα συνεχίσει να πηγαίνει πόρτα-πόρτα, αλλά η νέα εποχή των ΕΛΤΑ περνά μέσα από λύσεις όπως τα shop-in-shop και οι συνέργειες με την τοπική αγορά, ώστε να διασφαλιστεί η καθολική υπηρεσία και η βιωσιμότητα του δικτύου».
Επίσης, ο υπουργός ανέφερε ότι «για μια τοπική κοινωνία το τοπικό σούπερ μάρκετ ή το τοπικό καφενείο παίζουν έναν κοινωνικό ρόλο. Αυτόν τον κοινωνικό ρόλο τον μοχλεύουν τα Ταχυδρομεία και όχι μόνο στην Ελλάδα, ήδη σε πάρα πολλά σημεία, παντού στην Ευρώπη. Αυτό, λοιπόν, έπρεπε να είναι κομμάτι αυτής της εξίσωσης πολύ παραπάνω σε σχέση με μια ξαφνική απόφαση, η οποία ελάχιστα ή και καθόλου δεν είχε επικοινωνηθεί».
Από το ταχυδρομείο στο σούπερ μάρκετ
Το μοντέλο shop-in-shop δεν αλλάζει μόνο τον τρόπο λειτουργίας των ΕΛΤΑ, αλλά και τον ρόλο των επιχειρήσεων που συμμετέχουν. Με τη συνεργασία τοπικών καταστημάτων, σούπερ μάρκετ ή μικρών επιχειρήσεων, δημιουργούνται σημεία όπου οι πολίτες μπορούν όχι μόνο να κάνουν τις καθημερινές τους αγορές, αλλά και να πραγματοποιούν συναλλαγές και ταχυδρομικές υπηρεσίες.
Αν αυτό καθιερωθεί, ο χαρακτήρας των σούπερ μάρκετ αλλάζει ουσιαστικά. Από απλά σημεία αγοραπωλησίας μετατρέπονται σε σημεία εξυπηρέτησης και συναλλαγής, εμπλουτίζοντας τη λειτουργία τους και ενισχύοντας τη σύνδεσή τους με την τοπική κοινωνία.
Παράλληλα, ανοίγει το ζήτημα πιθανής προμήθειας προς τα σούπερ μάρκετ για τις υπηρεσίες που θα προσφέρουν στο πλαίσιο αυτών των συνεργασιών. Ένα τέτοιο σχήμα θα μπορούσε να λειτουργήσει ως επιπλέον κίνητρο για τις επιχειρήσεις της λιανικής, ενισχύοντας τη συμμετοχή τους στο δίκτυο και συμβάλλοντας στη βιωσιμότητα του νέου μοντέλου.
Νέο μοντέλο λειτουργίας με κοινωνικό πρόσημο
Στον απόηχο των αντιδράσεων για το κλείσιμο καταστημάτων, το Υπερταμείο παρουσίασε τις προτεραιότητές του για τη νέα εποχή των ΕΛΤΑ. Όπως επισημαίνεται, ο διευθύνων σύμβουλος του Υπερταμείου, Γιάννης Παπαχρήστου, είχε συνάντηση με τη διοίκηση του οργανισμού, προκειμένου να ξεκινήσει ένας κύκλος διαβούλευσης με τις τοπικές κοινωνίες, σε όλες τις περιοχές όπου προβλέπεται αναδιάρθρωση. Στόχος είναι να διαμορφωθούν οι βέλτιστες λύσεις μέσα από συνεργασία και ανοιχτό διάλογο.
Παράλληλα, θα υπάρξει εκστρατεία ενημέρωσης για τον νέο τρόπο λειτουργίας και τις υπηρεσίες που ήδη προσφέρουν τα ΕΛΤΑ, ενώ αναμένεται να επιταχυνθεί η υλοποίηση του στρατηγικού πλάνου μετασχηματισμού που βρίσκεται σε εξέλιξη. Ο κ. Παπαχρήστου παραδέχθηκε ότι παρότι είχε εκπονηθεί ολοκληρωμένος σχεδιασμός, δεν είχαν συνεκτιμηθεί κρίσιμες παράμετροι, όπως η προετοιμασία και η ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών.
Για τον λόγο αυτό, δεσμεύτηκε ότι η επόμενη φάση θα περιλαμβάνει ουσιαστική διαβούλευση με θεσμικούς και τοπικούς φορείς, αλλά και αναζήτηση συνεργασιών με τις τοπικές επιχειρήσεις, ενισχύοντας την κοινωνική διάσταση του δικτύου.
Μετασχηματισμός με ψηφιακά εργαλεία και συνέργειες
Το Υπερταμείο υπογραμμίζει ότι τα ΕΛΤΑ βρίσκονται ήδη σε πορεία εκσυγχρονισμού, έχοντας υλοποιήσει σημαντικές μεταρρυθμίσεις. Η συνένωση των ΕΛΤΑ με την ΕΛΤΑ Courier δημιούργησε έναν ισχυρό δεύτερο πόλο στην ταχυδρομική αγορά, ενώ έχουν πραγματοποιηθεί επενδύσεις σε τεχνολογίες και ψηφιακές υπηρεσίες που επιτρέπουν σε πραγματικό χρόνο την παρακολούθηση κάθε αποστολής. Οι ταχυδρόμοι εξοπλίστηκαν με φορητά τερματικά και μίνι εκτυπωτές, ώστε να μπορούν να εκτελούν όλες τις υπηρεσίες με μία μόνο επίσκεψη κατ’ οίκον.
Παράλληλα, προχωρά η αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του οργανισμού. Η μεταστέγαση των γραφείων των ΕΛΤΑ απέφερε εξοικονόμηση 55.000 ευρώ ετησίως, ενώ το κτίριο της Καισαριανής, που έχει σημαντική εμπορική αξία, θα αξιοποιηθεί στο πλαίσιο ενός συνολικού σχεδίου. Για πρώτη φορά, ολοκληρώθηκε αποτίμηση της συνολικής ακίνητης περιουσίας, προκειμένου να προχωρήσει η ολιστική διαχείρισή της.
Οι υπηρεσίες των ΕΛΤΑ επεκτείνονται επίσης σε τραπεζικά προϊόντα, μέσω συνεργασίας με την Alpha Bank, ενώ έχουν επανέλθει μεγάλοι εταιρικοί πελάτες από τους κλάδους των τηλεπικοινωνιών, των τραπεζών και των διεθνών ταχυμεταφορών. Το ωράριο εξυπηρέτησης επεκτάθηκε σε 11 πόλεις, ενώ με την εφαρμογή ELTA Fastpost οι πολίτες μπορούν να προγραμματίζουν ραντεβού σε 74 καταστήματα. Την ίδια στιγμή, τοποθετήθηκαν έξυπνες θυρίδες PostBox σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας και ενισχύθηκε ο στόλος των οχημάτων διανομής για πιο αποτελεσματική εξυπηρέτηση.
Οι προκλήσεις και η επόμενη μέρα
Τα τελευταία χρόνια, τα ΕΛΤΑ προχώρησαν σε κατάργηση ζημιογόνων δραστηριοτήτων, όπως η προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ υλοποίησαν πρόγραμμα εθελούσιας εξόδου, ανασχεδίασαν το δίκτυο διανομής και ενσωμάτωσαν ρομποτική τεχνολογία στη διαδικασία διαλογής, μειώνοντας σημαντικά το κόστος και τον χρόνο παράδοσης. Παρότι οι κινήσεις αυτές βελτίωσαν τα οικονομικά δεδομένα, η αγορά των ταχυδρομικών υπηρεσιών παραμένει απαιτητική, με έντονο ανταγωνισμό και γρήγορες εξελίξεις σε διεθνές επίπεδο.
Σύμφωνα με το Υπερταμείο, η ταχυδρομική αγορά είναι πλήρως απελευθερωμένη και δεν επιδέχεται κρατικές ενισχύσεις, ενώ η αλληλογραφία έχει μειωθεί έως και 90%. Ο ανταγωνισμός αυξάνεται, τόσο από εγχώριες όσο και από διεθνείς εταιρείες ταχυμεταφορών, ενώ οι πολίτες ζητούν πλέον μεγαλύτερη ταχύτητα και ακρίβεια στις υπηρεσίες.
Οι ανάγκες εξυπηρέτησης μετατοπίζονται από τα σταθερά καταστήματα προς την κατ’ οίκον παράδοση, μια τάση που αποτυπώνεται στα νέα δεδομένα: το 92% των συντάξεων και το 90% της αλληλογραφίας επιδίδονται πλέον απευθείας στο σπίτι.
