Πέντε σημαντικές παρεμβάσεις που θα ξεμπλοκάρουν οριστικά χιλιάδες εκκρεμείς υποθέσεις καθορισμού του ιδιοκτησιακού καθεστώτος ακινήτων καθώς και χιλιάδες υποθέσεις μεταβιβάσεων ακινήτων, περιλαμβάνει το νομοσχέδιο για τη δημιουργία ενός κράτους πιο φιλικού για τον πολίτη, το οποίο αναρτήθηκε χθες για δημόσια διαβούλευση.
Το νομοσχέδιο, το οποίο προωθείται με πρωτοβουλία του Αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη περιλαμβάνει συνολικά 14 παρεμβάσεις για τη βελτίωση της καθημερινής επαφής των πολιτών με το Δημόσιο και τη μείωση της γραφειοκρατίας.
Οι 5 πιο σημαντικές παρεμβάσεις με τις οποίες επιλύονται χρόνια προβλήματα που αφορούν κυρίως περιουσιακά δικαιώματα πολιτών είναι, αναλυτικά, οι εξής:
- Αποχή του Δημοσίου υπό προϋποθέσεις από τη διεκδίκηση ακινήτων πολιτών.
Tα φαινόμενα να διεκδικεί το Δημόσιο ολόκληρες περιοχές με βάση οθωμανικά φιρμάνια ή ολόκληρες πολυκατοικίες σε κέντρα μεγάλων πόλεων, όπου διαμένουν πολίτες επιδιώκεται να τερματιστεί.
Σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του νομοσχεδίου, στο εξής το Δημόσιο δεν θα διεκδικεί ακίνητα ιδίως στις περιπτώσεις που οι ιδιώτες ή οι δικαιοπάροχοί τους:
– διαθέτουν ακίνητο μεταγεγραμμένο μέχρι το 1975,
– έχουν εγκατασταθεί κατόπιν υπόδειξης δημόσιας αρχής (πρόσφυγες)
– διαθέτουν προσωρινά παραχωρητήρια ή αντίστοιχους τίτλους που έχει εκδώσει η Διοίκηση.
Επιπλέον, το Δημόσιο δεν θα διεκδικεί ακίνητα σε περιπτώσεις αγροτικών εκτάσεων και κτισμάτων που παραχωρήθηκαν από το κράτος και μέχρι σήμερα δεν έχουν εκδοθεί ή δεν έχουν καταχωρισθεί τίτλοι κυριότητας.
- Λειτουργία των συμβολαιογράφων ως υπηρεσίαonestop shop για την επιτάχυνση των διαδικασιών μεταβιβάσεων ακινήτων.
Με την παρέμβαση που προωθείται επιδιώκεται να αναβαθμιστεί ο ρόλος των συμβολαιογράφων με αύξηση της αμοιβής τους. Θα υπάρχει διαλειτουργικότητα των συμβολαιογραφείων με την ΑΑΔΕ για περιπτώσεις φορολογουμένων που δικαιούνται απαλλαγές φόρων. Δηλαδή οι απαλλαγές θα χορηγούνται αυτόματα με διασταυρώσεις δεδομένων μεταξύ υποβαλλόμενων δηλώσεων προς τους συμβολαιογράφους και δεδομένων που τηρεί στα ηλεκτρονικά της αρχεία η ΑΑΔΕ. Κάθε συμβολαιογράφος θα συλλέγει δικαιολογητικά, θα υποβάλλει ταυτόχρονα με τα μεταβιβαστικά συμβόλαια τις δηλώσεις φόρου μεταβίβασης, θα παρακρατεί από το κάθε τίμημα μεταβίβασης ακινήτου και θα αποδίδει στο Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ τα ποσά των φορολογικών και ασφαλιστικών οφειλών του πωλητή και θα καταβάλλει τα τέλη για το Κτηματολόγιο. Το τίμημα κάθε μεταβίβασης ακινήτου και τα λοιπά συμβολαιογραφικά έξοδα θα καταβάλλονται σε ειδικό ακατάσχετο λογαριασμό. Οι αντισυμβαλλόμενοι θα παρίστανται μόνο στην υπογραφή του συμβολαίου.
- Κατάργηση της υποχρεωτικής σύνταξης τοπογραφικού για συμβόλαια μεταβίβασης ακινήτων σε περιοχές εντός σχεδίου.
Η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει ότι ανεξάρτητα από το αν το ακίνητο είναι στο Κτηματολόγιο, πρέπει να επισυνάπτεται τοπογραφικό και βεβαίωση μηχανικού πως το τοπογραφικό είναι συμβατό και το ακίνητο μπορεί να εγγραφεί στο Κτηματολόγιο.
Με τη νέα παρέμβαση που περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο, προβλέπεται ότι εφόσον το μεταβιβαζόμενο ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή με κυρωμένη και μεταγεγραμμένη πράξη εφαρμογής και με λειτουργούν Κτηματολόγιο, είναι περιττό να συνταχθεί τοπογραφικό διάγραμμα από ιδιώτη μηχανικό, διότι το κτηματολογικό φύλλο έχει και τοπογραφικό διάγραμμα, ενώ οι όροι δόμησης και τα λοιπά κρίσιμα στοιχεία για κτίρια προκύπτουν από την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου.
- Δυνατότητα πληρωμής του φόρου κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής κατά τη μεταβίβαση του ακινήτου.
Σήμερα για να μεταβιβάσει κάποιος ένα ακίνητο απαιτείται να έχει ήδη πληρώσει τον φόρο κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής. Άρα όσοι δεν έχουν ρευστότητα και οφείλουν στο Δημόσιο ληξιπρόθεσμα ποσά οφειλών από τους φόρους αυτούς δεν μπορούν να εκποιήσουν το ακίνητό τους.
Με την παρέμβαση που προωθείται μέσω του νέου νομοσχεδίου, ο φόρος κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής θα μπορεί να καλύπτεται από το τίμημα της μεταβίβασης, δηλαδή το συμβόλαιο θα μπορεί να συντάσσεται χωρίς το πιστοποιητικό που βεβαιώνει ότι υποβλήθηκε η δήλωση του φόρου κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής ή ότι εκδόθηκε η πράξη προσδιορισμού του φόρου. Ο συμβολαιογράφος μαζί με τη δήλωση φόρου μεταβίβασης, θα υποβάλει και τη δήλωση φόρου κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής ταυτόχρονα με την υπογραφή του συμβολαίου, θα προσδιορίζει το ποσό του φόρου καί της δήλωσης αυτής, θα το παρακρατεί από το τίμημα της πώλησης και θα το αποδίδει στην ΑΑΔΕ.
- Δυνατότητατης ΑΑΔΕ να απελευθερώνει οριστικά τη μεταβίβαση κατασχεμένου ακινήτου
Σήμερα, η μεταβίβαση (πώληση) ενός ακινήτου κατασχεμένου για χρέη προς το Δημόσιο μπορεί ανά πάσα στιγμή να ανατραπεί από την ΑΑΔΕ και να μπλοκαριστεί.
Με την παρέμβαση που προωθείται, δίνεται στον πολίτη η δυνατότητα, με με αίτησή του προς την ΑΑΔΕ, να αποδεσμεύσει το ακίνητό του και να προβεί σε μεταβίβαση.
Για την αποδέσμευση του ακινήτου από την ΑΑΔΕ θα πρέπει να ισχύουν σωρευτικά οι παρακάτω όροι:
α) κατά τον χρόνο αποδέσμευσης να πληρούνται οι προϋποθέσεις χορήγησης αποδεικτικού φορολογικής ενημερότητας ή βεβαίωσης οφειλής
β) το τίμημα της μεταβίβασης να μην υπολείπεται της εμπορικής αξίας του ακινήτου, όπως αυτή έχει προσδιοριστεί κατά τον χρόνο της κατάσχεσης. Όταν η εμπορική αξία του ακινήτου είναι κατώτερη της αντικειμενική αξίας, θα λαμβάνεται υπόψη η αντικειμενική αξία
γ) από το τίμημα της μεταβίβασης να παρακρατηθεί και να αποδοθεί από τον συμβολαιογράφο στην ΑΑΔΕ ποσό που αντιστοιχεί σε ποσοστό τουλάχιστον 25% του τρέχοντος υπολοίπου της οφειλής για την οποία επιβλήθηκε η κατάσχεση. Το ποσοστό παρακράτησης θα προσδιορίζεται με βάση κριτήρια φορολογικής συνέπειας του οφειλέτη και εισπραξιμότητας της εναπομένουσας οφειλής. Σε περίπτωση που το ποσοστό της παρακράτησης αντιστοιχεί σε ποσό που υπερβαίνει το τίμημα θα παρακρατείται και θα αποδίδεται στην ΑΑΔΕ το σύνολο του τιμήματος. Ο όρος αυτός δεν απαιτείται να πληρούται εφόσον το σύνολο της οφειλής έχει διασφαλιστεί πλήρως από εγγυήσεις ή εμπράγματες ασφάλειες.
δ) κατά τον χρόνο της αποδέσμευσης δεν υφίστανται βάρη υπέρ άλλων δανειστών επί του μεταβιβαζόμενου ακινήτου
