Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, όσοι δεν τρώνε κρέας, ενδέχεται να έχουν λιγότερες πιθανότητες να φτάσουν στα 100 του χρόνια, σε σύγκριση με τους κρεατοφάγους. Ωστόσο, προτού αναθεωρήσετε τη φυτοφαγική σας διατροφή, αξίζει να δούμε τι κρύβεται πίσω από αυτά τα ευρήματα, καθώς η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη από όσο φαίνεται αρχικά.
Η έρευνα βασίστηκε στην παρακολούθηση πάνω από 5.000 ατόμων στην Κίνα, ηλικίας 80 ετών και άνω, οι οποίοι συμμετείχαν στην πανεθνική μελέτη Chinese Longitudinal Healthy Longevity Survey που ξεκίνησε το 1998.
Τα συμπεράσματα έως το 2018 επιβεβαίωσαν ότι οι συμμετέχοντες που περιλάμβαναν το κρέας στη διατροφή τους είχαν σαφώς αυξημένες πιθανότητες να ξεπεράσουν το όριο των 100 ετών, σε σχέση με εκείνους που απείχαν
Με την πρώτη ματιά, αυτό φαίνεται να αντιβαίνει σε δεκαετίες ερευνών που έχουν δείξει ότι οι φυτικές δίαιτες προσφέρουν σημαντικά οφέλη για την υγεία. Για παράδειγμα, οι χορτοφαγικές δίαιτες έχουν συνδεθεί με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, εγκεφαλικού, διαβήτη τύπου 2 και παχυσαρκίας, οφειλόμενα εν μέρει στην υψηλή πρόσληψη φυτικών ινών και στη χαμηλή πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών.
Η διαφορά όμως είναι στην ηλικία – Τι συμβαίνει λοιπόν στην τρίτη ηλικία;
Ένας βασικός παράγοντας που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι ότι αυτή η μελέτη επικεντρώθηκε σε άτομα 80 ετών και άνω. Όσο μεγαλώνουμε, οι φυσιολογικές ανάγκες του σώματος αλλάζουν ριζικά. Ο μεταβολισμός επιβραδύνεται, η όρεξη μειώνεται, η μυϊκή μάζα και η οστική πυκνότητα τείνουν να φθίνουν, ενώ αυξάνεται ο κίνδυνος υποσιτισμού και εύθραυστης υγείας.
Σε νεότερες ηλικίες, ο κύριος στόχος της διατροφής μπορεί να είναι η πρόληψη χρόνιων νοσημάτων, αλλά σε πολύ μεγάλη ηλικία, όπως γύρω στα 80–90 — οι προτεραιότητες μετατοπίζονται. Τότε περισσότερο από την πρόληψη νόσων, προέχει η διατήρηση της μυϊκής μάζας, η αποφυγή απώλειας βάρους και η εξασφάλιση επαρκούς πρόσληψης θρεπτικών συστατικών σε κάθε γεύμα.
Το γεγονός ότι οι μη-καταναλωτές κρέατος είχαν μικρότερη πιθανότητα μακροζωίας στη μελέτη φαίνεται να σχετίζεται με το ότι πολλοί από αυτούς ήταν λιποβαρείς. Αντίθετα, ανάμεσα σε ενηλίκους με φυσιολογικό βάρος, δεν παρατηρήθηκε αυτή η σχέση.
Το να είναι κάποιος λιποβαρής στην τρίτη ηλικία συνδέεται ήδη με αυξημένο κίνδυνο ευθραυστότητας, πτώσεων και θανάτου, γεγονός που μπορεί να εξηγεί σε μεγάλο βαθμό τα ευρήματα της μελέτης.
Επιπλέον, η μελέτη ήταν παρατηρητική — δείχνει συσχετίσεις, όχι αιτιώδη σχέση. Δηλαδή, το ότι δύο πράγματα συμβαίνουν μαζί δεν σημαίνει ότι το ένα προκαλεί το άλλο.
Ένα «παράδοξο» της γήρανσης
Τα αποτελέσματα της μελέτης συνδέονται με το λεγόμενο «παράδοξο της παχυσαρκίας» στην τρίτη ηλικία. Σε κάποιες περιπτώσεις δηλαδή, ένα ελαφρώς υψηλότερο σωματικό βάρος συνδέεται με καλύτερη επιβίωση στις μεγαλύτερες ηλικίες, πιθανώς επειδή παρέχει «αποθεματικό» ενέργειας και προστασία απέναντι στην απώλεια μυϊκής μάζας.
Η σημασία των ζωικών προϊόντων στις διατροφές των πολύ ηλικιωμένων
Παράλληλα, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η δυσκολία στο να φτάσει κανείς τα 100 δεν αφορούσε όσους έτρωγαν ψάρι, αυγά ή γαλακτοκομικά, ακόμα και αν είχαν βγάλει εντελώς το κρέας από τη διατροφή τους. Στην πραγματικότητα, αυτή η ομάδα είχε τις ίδιες πιθανότητες να γίνει εκατοντάχρονη με εκείνους που έτρωγαν κρέας.
Ο λόγος είναι ότι αυτές οι τροφές προσφέρουν πρωτεΐνες, ασβέστιο και βιταμίνες (B12 και D), που είναι απαραίτητες για να παραμένουν γεροί οι μύες και τα οστά στις μεγάλες ηλικίες.
Οι ερευνητές εξήγησαν ότι το να τρώει ένας ηλικιωμένος έστω και λίγες τροφές ζωικής προέλευσης, τον βοηθά να μην καταβάλλεται ο οργανισμός του. Ααυτός ο τρόπος διατροφής, σε αντίθεση με μια αυστηρή χορτοφαγία, εμποδίζει την εξάντληση και βοηθά τους μυς να παραμείνουν δυνατοί, κάτι που είναι ο μεγαλύτερος σύμμαχος για την υγεία μετά τα 80.
Τι σημαίνει αυτό για την υγιή γήρανση
Η βασική επιστημονική ιδέα που προκύπτει από τα δεδομένα είναι ότι η διατροφή πρέπει να προσαρμόζεται στις ανάγκες του οργανισμού σε κάθε φάση της ζωής. Ό,τι δουλεύει καλά για ένα άτομο 40 ή 50 ετών δεν είναι απαραίτητα ιδανικό για ένα άτομο 80 ή 90 ετών.
Προσαρμογή και όχι απόλυτος κανόνας
Τα ευρήματα της μελέτης δεν υποβαθμίζουν τα οφέλη της φυτικής διατροφής για τη γενική υγεία. Δείχνουν, ωστόσο, πως η σχέση ανάμεσα στη διατροφή και στη μακροζωία αλλάζει με την ηλικία, και ότι οι ανάγκες του οργανισμού στην τρίτη ηλικία μπορεί να απαιτούν διαφοροποίηση στη διατροφή.
Με άλλα λόγια, μια υγιεινή φυτική διατροφή μπορεί να είναι εξαιρετική για νεότερους και μέσης ηλικίας ενήλικες, αλλά σε πολύ μεγάλες ηλικίες μπορεί να χρειάζεται πιο στοχευμένη προσέγγιση για τη διατήρηση της δύναμης, της ενέργειας και της συνολικής ευεξίας.
