Ίσως παίρνετε πάντα τον εαυτό σας στα σοβαρά. Προσπαθείτε να είστε προσεκτικοί, να μην εκτεθείτε, να μην κάνετε λάθη μπροστά σε άλλους. Κι όμως, μια άβολη στιγμή μπορεί να έρθει για τον καθένα. Ένα στραβοπάτημα, μια λάθος λέξη, μια μικρή γκάφα που σας φέρνει σε αμηχανία.
Εκείνη τη στιγμή γεννιέται το ερώτημα: τι κάνετε; Προσποιείστε ότι δεν συνέβη τίποτα, νιώθετε ντροπή ή βρίσκετε το κουράγιο να γελάσετε με τον εαυτό σας;
Η απάντηση δεν είναι πάντα προφανής. Ωστόσο, μια νέα επιστημονική μελέτη δίνει ξεκάθαρη εικόνα για το πότε το χιούμορ μπορεί πραγματικά να λειτουργήσει υπέρ σας.
Όταν το χιούμορ είναι πλεονέκτημα
Σύμφωνα με έρευνα της Σέλιν Γκιοκσέλ (Selin Goksel) και των συνεργατών της από το Vrije Universiteit Amsterdam, το να μπορεί κανείς να γελάσει με τον εαυτό του, μετά από ένα δημόσιο ολίσθημα, μπορεί να είναι η καλύτερη αντίδραση.
Οι ερευνητές εξηγούν ότι αυτό λειτουργεί θετικά για δύο βασικούς λόγους. Πρώτον, δείχνει ότι το άτομο καταλαβαίνει πως έκανε ένα λάθος που δεν ταιριάζει με τους κοινωνικούς κανόνες. Δεύτερον, δείχνει ότι το λάθος δεν είχε σοβαρές συνέπειες. Με άλλα λόγια, αναγνωρίζεις το λάθος σου χωρίς να το δραματοποιείς.
Όταν όμως δεν ήταν μικρό το λάθος τι γίνεται
Τα πράγματα αλλάζουν όταν το λάθος επηρεάζει κάποιον άλλο. Για παράδειγμα, αν μια άβολη στιγμή δημιουργήσει κάποιο πρόβλημα, όπως να χαλάσει κάτι ή να προσβάλει κάποιον, τότε το να γελάσεις μπορεί να φανεί ακατάλληλη αντίδραση και χωρίς ενσυναίσθηση. Όπως σημειώνουν οι ερευνητές, όταν η αντίδραση δεν «ταιριάζει» με τη σοβαρότητα της κατάστασης, οι άλλοι θα το εκλάβουν οπωσδήποτε αρνητικά. Το χιούμορ, σε αυτή την περίπτωση, μπορεί να δώσει την εντύπωση ότι δεν αντιλαμβάνεσαι τι δημιούργησες ή ότι δεν νοιάζεσαι.
Τι έδειξαν τα πειράματα
Η ερευνητική ομάδα πραγματοποίησε έξι πειράματα με περισσότερους από 3.200 συμμετέχοντες.
Σε ένα από αυτά, οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να φανταστούν διάφορα καθημερινά αμήχανα περιστατικά, όπως:
- να σκοντάψουν στον δρόμο
- να μιλήσουν δημόσια με ανοιχτό φερμουάρ
- να καλέσουν κάποιον με λάθος όνομα
- να κάνουν ένα κοινωνικά ακατάλληλο σχόλιο
Στη συνέχεια, αξιολόγησαν πώς φαινόταν το άτομο που έκανε το λάθος, ανάλογα με την αντίδρασή του: αν ντρεπόταν ή αν γελούσε με τον εαυτό του.
Τα αποτελέσματα ήταν ξεκάθαρα. Όταν το λάθος ήταν μικρό και δεν έβλαπτε κανέναν, το άτομο που γελούσε με τον εαυτό του, θεωρούνταν πιο συμπαθές, πιο αυθεντικό και με περισσότερες κοινωνικές δεξιότητες.
Γιατί το να γελάς με τον εαυτό σου σε βοηθά
Ένα μικρό κοινωνικό λάθος δεν χρειάζεται να βλάψει την εικόνα σου. Αντίθετα, μπορεί να λειτουργήσει θετικά.
Όταν κάποιος αναγνωρίζει το λάθος του και το αντιμετωπίζει με χιούμορ, δείχνει ότι δεν παίρνει τον εαυτό του υπερβολικά σοβαρά. Αυτό δημιουργεί αίσθημα άνεσης στους άλλους και μειώνει την ένταση της στιγμής.
Παράλληλα, το χιούμορ δίνει και στους γύρω «άδεια» να γελάσουν μαζί σου, μετατρέποντας μια άβολη στιγμή σε μια πιο ανθρώπινη και κοινή εμπειρία.
Η λεπτή ισορροπία
Συμπερασμτικά, το να γελάμε με τον εαυτό μας δεν είναι ένδειξη αδυναμίας, αλλά ωριμότητας. Δείχνει αποδοχή, αυθεντικότητα και κοινωνική ευφυΐα. Όπως δείχνει η μελέτη της Σέλιν Γκιοκσέλ και των συνεργατών της, το χιούμορ μπορεί να προστατεύσει, ακόμη και να ενισχύσει την εικόνα μας, αρκεί να χρησιμοποιείται στη σωστή στιγμή.
