Αυξομειώσεις παρουσιάζει τους τελευταίους μήνες το κόστος ενός μέσου καλαθιού, γεγονός που συνδέεται με τα μέτρα που έχει λάβει η κυβέρνηση για να αντιμετωπίσει την ακρίβεια, αλλά και με την πορεία των τιμών των προϊόντων που έχουν επηρεαστεί από την κλιματική κρίση.

Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιεί ο «Ε.Τ.» λαμβάνοντας τις τιμές 20 προϊόντων ευρείας κατανάλωσης από την πλατφόρμα e-katanalotis, η αξία ενός καλαθιού σούπερ μάρκετ έχει υποχωρήσει το τελευταίο δεκαήμερο του Μαΐου 1,57% στα 83,3 ευρώ από 84,63 ευρώ. Ωστόσο, από τον Φεβρουάριο, έχει αυξηθεί κατά 2,4%.

Αλλωστε, αντίστοιχη εικόνα καταγράφει και η ΕΛ.ΣΤΑΤ., με τον πληθωρισμό των τροφίμων να μειώνεται από το 6,7% τον Φεβρουάριο στο 5,3% τον Μάρτιο και να «τσιμπάει» ξανά τον Απρίλιο στο 5,4%.

Ανοδικά

Σύμφωνα, δε, με έρευνα του Ινστιτούτου Ερευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), που περιλαμβάνει το σύνολο των αγαθών που διακινούνται στα σούπερ μάρκετ -κι όχι μόνο τα είδη διατροφής, οι τιμές τον Απρίλιο ανέβηκαν κατά 1,1% έναντι 0,28% τον Μάρτιο, 2,7% τον Φεβρουάριο και 3% τον Ιανουάριο του 2024. Ωστόσο, η ανοδική πορεία τον Απρίλιο σχετίζεται, σύμφωνα με τον διευθυντή του ΙΕΛΚΑ, Λευτέρη Κιοσέ, με την εποχικότητα του Πάσχα. «Πέρυσι είχαμε Πάσχα στα μέσα Απριλίου, οπότε είχαμε εκπτώσεις και προσφορές, τις οποίες φέτος δεν τις είχαμε την ίδια περίοδο, τις έχουμε την πρώτη εβδομάδα του Μαΐου. Οπότε, ενδεχομένως, να δούμε κάτι καλύτερο τον Μάιο», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Ανατιμήσεις

Οι μεγαλύτερες ανατιμήσεις τον Απρίλιο, σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, καταγράφηκαν σε προϊόντα που επηρεάζονται από τις διεθνείς τιμές των πρώτων υλών, όπως οι χυμοί, το κακάο και ο καφές, καθώς η κλιματική κρίση έχει περιορίσει σημαντικά την παραγωγή τους. Οι τιμές σε νερά και αναψυκτικά αυξήθηκαν κατά 12,3%, στα μπισκότα, τις σοκολάτες και τα ζαχαρώδη 7,8% και στα αλκοολούχα ποτά 7,7%. Με μικρότερο ρυθμό «έτρεξαν» οι ανατιμήσεις στα έτοιμα γεύματα με 5,1%, στους ξηρούς καρπούς και τα σνακ με 4,5% και στα τρόφιμα παντοπωλείου με 4,3%.

Η έρευνα αγοράς του «Ε.Τ.» επιβεβαιώνει τα εν λόγω στοιχεία, καθώς τον Μάιο η τιμή των αναψυκτικών τύπου Cola (1 λίτρο) ανέβηκε έστω και οριακά από τα 1,35 ευρώ που ήταν από τον Σεπτέμβριο μέχρι και στον Φεβρουάριο στα 1,37 ευρώ.

«Πικρός» ο καφές

Αντίστοιχα, η τιμή του στιγμιαίου καφέ, μετά το ιστορικό υψηλό που καταγράφει η διεθνής τιμή του λόγω της ελλιπούς παραγωγής ως αποτέλεσμα της ξηρασίας που πλήττει το Βιετνάμ, που είναι η δεύτερη μεγαλύτερη παραγωγός χώρα παγκοσμίως μετά τη Βραζιλία, αυξήθηκε το τελευταίο δεκάμηνο από τα 7,56 στα 7,85 ευρώ (+3,8%). Μάλιστα, οι εισαγωγείς καφέ έχουν προαναγγείλει ήδη νέο γύρο ανατιμήσεων το επόμενο διάστημα, εφόσον συνεχιστεί το ράλι των τιμών στα διεθνή χρηματιστήρια.

Σε ό,τι αφορά τα τρόφιμα παντοπωλείου που παρουσιάζουν συγκρατημένη αύξηση, παρά την εκρηκτική άνοδο της τιμής του ελαιολάδου, αποδίδεται, όπως αναφέρει το ΙΕΛΚΑ, στις μειώσεις στις τιμές των λοιπών ελαίων, αλλά και σε κάποια άλλα προϊόντα, όπως για παράδειγμα το ρύζι.

Σύμφωνα με την έρευνα του «Ε.Τ.», η τιμή του έξτρα παρθένου ελαιολάδου ανήλθε από τα 9,09 ευρώ το λίτρο τον Ιούλιο του 2023 στα 13,22 ευρώ τον Φεβρουάριο του 2024 και αυξήθηκε περαιτέρω στα 14,3 ευρώ το λίτρο τον Μάιο, παρουσιάζοντας στο δεκάμηνο άνοδο κατά 57,3% και στο δίμηνο 8,2%. Αυξητική πορεία ακολούθησαν και τα όσπρια, με την τιμή της φακής να ανεβαίνει από τα 1,72 ευρώ τον Φεβρουάριο στα 2,10 ευρώ τον Μάιο και τα φασόλια από τα 2,33 στα 2,39 ευρώ. Υψηλότερες είναι τον Μάιο και οι τιμές των ζυμαρικών από τα 0,94 ευρώ τον Φεβρουάριο στα 1,11 ευρώ.

Φρούτα, λαχανικά

Αυξήσεις, όμως, παρατηρούνται και στις τιμές των φρέσκων φρούτων και λαχανικών καθ’ όλη τη διάρκεια του 2023, ως αποτέλεσμα του αυξημένου κόστους παραγωγής και των ακραίων κλιματικών φαινομένων. Οπως προκύπτει από την έρευνα του «Ε.Τ.», εκρηκτική αύξηση κατά σχεδόν 30% παρατηρείται στην τιμή της πατάτας Κύπρου, η οποία από τα 1,19 ευρώ το κιλό τον Φεβρουάριο «πέταξε» στα 1,52 ευρώ τον Μάιο, και των μήλων Στάρκιν από τα 1,56 στα 1,58 ευρώ το κιλό. Αντίθετα, η τιμή της ντομάτας κατρακύλησε κατά 29,3% στα 1,40 από τα 1,98 ευρώ το κιλό πριν από σχεδόν τρεις μήνες.

Αποκλιμάκωση σε βρεφικές τροφές

Οι μεγαλύτερες μειώσεις τιμών, σύμφωνα το ΙΕΛΚΑ, καταγράφονται στις βρεφικές και παιδικές τροφές με 4,6%, στα χαρτικά και τις πάνες με 3% και στα απορρυπαντικά και είδη καθαρισμού με 2,7%, στα προϊόντα δηλαδή που το υπουργείο Ανάπτυξης έβαλε κόφτη στις προωθητικές ενέργειες, ώστε να υποχωρήσουν οι αρχικές τιμές στο ράφι. Ακολούθησαν τα βούτυρα και τα αβγά με μείωση 2,3% και τα γαλακτοκομικά με 1,9%.

Τα παραπάνω στοιχεία επιβεβαιώνει και η έρευνα του «Ε.Τ.», που δείχνει ότι στα ρολά υγείας (12 τεμάχια) η τιμή έπεσε κατά περίπου 15% στα 7,5 από τα 8,8 ευρώ τον Φεβρουάριο και τα 10,93 ευρώ τον περασμένο Ιούλιο. Αντίστοιχα, αφρόλουτρο γνωστής εταιρίας, που βρίσκεται σε προσφορά και η αρχική τιμή του μειώθηκε πάνω από 1 ευρώ μετά τα τελευταία μέτρα της κυβέρνησης, πωλείται κατά 15,6% φθηνότερα στα 2,7 από τα 3,2 ευρώ.

Στα τρόφιμα, η τιμή των αβγών (εξάδα) μειώθηκε, έστω και οριακά, από τα 3,10 στα 3,03 ευρώ, ενώ και στο φρέσκο γάλα η τιμή του λίτρου έχει υποχωρήσει από τα 1,8 ευρώ τον Φεβρουάριο στα 1,75 ευρώ τον Μάιο.

Η εξέλιξη τιμών σε 20 προϊόντα ευρείας κατανάλωσης