Οι διαδοχικές δονήσεις των 4,3 και 4 Ρίχτερ αναστάτωσαν την περιοχή – Τι έχει αναφέρει στο παρελθόν ο Ευθύμιος Λέκκας για τα μεγάλα ρήγματα της Αιτωλοακαρνανίας – Στο επίκεντρο Οζερός, Τριχωνίδα και Αμβρακία
Η σεισμική δραστηριότητα που καταγράφεται τις τελευταίες ώρες στην Αιτωλοακαρνανία, με διαδοχικές δονήσεις μεγέθους 4,3 και 4 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, έχει αναστατώσει τους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής του Αγρινίου.
Οι σεισμοί είχαν μικρό εστιακό βάθος, περίπου 5 και 10 χιλιομέτρων, γεγονός που συνέβαλε στο να γίνουν ιδιαίτερα αισθητοί στο Αγρίνιο αλλά και σε μεγάλο τμήμα της Αιτωλοακαρνανίας.
Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις που μετέφερε ο καθηγητής Ευθύμιος Λέκκας, οι δονήσεις εκδηλώθηκαν σε μεγάλο ρήγμα οριζόντιας ολίσθησης, το οποίο εκτείνεται από την Αμφιλοχία έως το Μεσολόγγι και μπορεί να παράγει σεισμούς αυτού του μεγέθους.
Ο καθηγητής εμφανίστηκε καθησυχαστικός ως προς την εξέλιξη του φαινομένου, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας, χωρίς ωστόσο να αποκλείει νέες δονήσεις της τάξης των 4 έως 4,5 Ρίχτερ.
Οζερό και Τριχωνίδα: Τα δύο μεγάλα ρηξιγενή συστήματα
Η Αιτωλοακαρνανία διαθέτει ένα σύνθετο δίκτυο ενεργών ρηγμάτων, με το ρήγμα του Οζερού και τα ρήγματα της Τριχωνίδας να συγκαταλέγονται στις σημαντικότερες ρηξιγενείς ζώνες της περιοχής.
Ο Ευθύμιος Λέκκας έχει αναφερθεί επανειλημμένα στο παρελθόν στο ρήγμα του Οζερού, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μία περιοχή που παρουσιάζει συχνά σεισμική δραστηριότητα και για ένα ρήγμα που ουσιαστικά διατρέχει μεγάλο τμήμα της Αιτωλοακαρνανίας.
Μάλιστα, η επιστημονική ομάδα του καθηγητή έχει προχωρήσει εδώ και χρόνια σε λεπτομερή χαρτογράφηση των ρηγμάτων του Αιτωλοακαρνανικού χώρου.
Τριχωνίδα και Αμβρακία στο επίκεντρο της ανησυχίας
Σε κάθε περίπτωση, η ανησυχία είναι δεδομένη τόσο για την Τριχωνίδα όσο και για την Αμβρακία, δύο περιοχές που έχουν καταγράψει κατά το παρελθόν σημαντική σεισμική δραστηριότητα.
Στα βορειοανατολικά της μεγαλύτερης λίμνης της χώρας, της Τριχωνίδας, υφίσταται ενεργό ρήγμα το οποίο μόλις πρόσφατα είχε δώσει σεισμό 4,7 Ρίχτερ, στις 21 Δεκεμβρίου 2024, προκαλώντας έντονη αναστάτωση στην ευρύτερη περιοχή.
Η σεισμική ιστορία της περιοχής περιλαμβάνει και ισχυρότερες ακολουθίες. Το 2007, ένα σμήνος σεισμών μεγέθους άνω των 5 Ρίχτερ είχε προκαλέσει ζημιές και έντονη ανησυχία στους κατοίκους, ενώ σοβαρές καταστροφές είχαν σημειωθεί και σε παλαιότερους σεισμούς, το 1975.
Σεισμικές ακολουθίες που συνδέθηκαν με την ευρύτερη περιοχή είχαν προκαλέσει ανησυχία και το 2012, αλλά και το 2022, υπενθυμίζοντας ότι η Τριχωνίδα και τα γύρω ρήγματα αποτελούν διαχρονικά αντικείμενο επιστημονικής παρακολούθησης.
Και η Αμβρακία; Εκεί βρίσκεται το ρήγμα του Οζερού
Αν τα ρήγματα της Τριχωνίδας προκαλούν προβληματισμό, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περιοχή της λίμνης Αμβρακίας, από την οποία διέρχεται το ρήγμα του Οζερού.
Το συγκεκριμένο ρήγμα θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα και σημαντικότερα ρήγματα της Αιτωλοακαρνανίας. Έχει χαρτογραφηθεί από την επιστημονική ομάδα του καθηγητή Ευθύμιου Λέκκα και, σύμφωνα με παλαιότερες επιστημονικές αναφορές, το συνολικό του σεισμικό δυναμικό έχει συσχετιστεί με ένα ακραίο σενάριο σεισμού που θα μπορούσε να φτάσει έως περίπου 6,5 Ρίχτερ.
Πρόκειται, ωστόσο, για θεωρητικό μέγιστο σεισμικό σενάριο και όχι για πρόβλεψη ότι επίκειται σεισμός τέτοιου μεγέθους.
Το ρήγμα του Οζερού έχει, άλλωστε, σημαντικό ιστορικό. Έχει διατυπωθεί η εκτίμηση ότι πιθανότατα συνδέεται με τον καταστροφικό σεισμό του Οκτωβρίου του 1966, ο οποίος έπληξε ιδιαίτερα το Ξηρόμερο, προκαλώντας μεγάλες καταστροφές σε χωριά της περιοχής, έναν νεκρό και δεκάδες τραυματίες.
Μπορεί να δώσει μεγαλύτερο σεισμό;
Το ερώτημα που εύλογα δημιουργείται κάθε φορά που ενεργοποιείται μία από τις συγκεκριμένες ζώνες αφορά το μέγιστο σεισμικό δυναμικό της.
Σε παλαιότερες αναφορές του Ευθύμιου Λέκκα για τα ρήγματα του Οζερού και της Τριχωνίδας έχει επισημανθεί ότι, για να παραχθεί σεισμός μεγάλης κλίμακας, έως περίπου 6-6,5 Ρίχτερ, θα έπρεπε να ενεργοποιηθεί το σύνολο της ρηξιγενούς ζώνης και όχι ένα επιμέρους τμήμα της.
Πρόκειται ουσιαστικά για το ακραίο γεωλογικό σενάριο και όχι για εκτίμηση ότι ένας τέτοιος σεισμός πρόκειται να συμβεί.
Τα συγκεκριμένα συστήματα δεν αποτελούνται από ένα ενιαίο ρήγμα που «σπάει» υποχρεωτικά σε όλο του το μήκος, αλλά από επιμέρους μικρότερα ρήγματα. Αυτός είναι και ο λόγος που οι επιστήμονες εξετάζουν κάθε σεισμική ακολουθία ξεχωριστά, ανάλογα με το τμήμα που φαίνεται να έχει ενεργοποιηθεί.
Το Οζερό έχει δώσει σεισμούς και στο παρελθόν
Η περιοχή του Οζερού δεν είναι άγνωστη στους σεισμολόγους.
Τον Ιούλιο του 2019 είχε σημειωθεί δόνηση 4,7 Ρίχτερ, με εστιακό βάθος μόλις τεσσάρων χιλιομέτρων. Τότε ο Ευθύμιος Λέκκας είχε επισημάνει ότι η περιοχή του Οζερού δίνει συχνά σεισμικές δονήσεις και ότι γενικότερα αναμένεται σεισμική δραστηριότητα κατά μήκος των μεγάλων ρηγμάτων της Αιτωλοακαρνανίας.
Σεισμική δραστηριότητα στο ίδιο ρήγμα είχε καταγραφεί και τον Φεβρουάριο του 2022, όταν σεισμός μεγέθους 4 Ρίχτερ σημειώθηκε στην περιοχή της Αμφιλοχίας, με μικρό εστιακό βάθος.
Ανάλογες περίοδοι με «σμήνη» μικρότερων σεισμών έχουν καταγραφεί και παλαιότερα στην ευρύτερη περιοχή.
Υπό παρακολούθηση η σημερινή δραστηριότητα
Οι δύο διαδοχικές δονήσεις των τελευταίων ωρών δεν σημαίνουν από μόνες τους ότι οδηγούμαστε σε ισχυρότερο σεισμό.
Οι επιστήμονες παρακολουθούν τη σεισμική ακολουθία και κυρίως την εξέλιξή της, προκειμένου να διαπιστώσουν εάν θα συνεχιστεί με μικρότερες ή ανάλογου μεγέθους δονήσεις.
Ο Ευθύμιος Λέκκας εκτίμησε ότι είναι πιθανό να καταγραφούν και νέοι σεισμοί μεγέθους περίπου 4 έως 4,5 Ρίχτερ, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι, με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας για τους κατοίκους.
Η σημερινή δραστηριότητα, ωστόσο, επαναφέρει στο προσκήνιο τα μεγάλα ρηξιγενή συστήματα της Αιτωλοακαρνανίας και ιδιαίτερα εκείνα του Οζερού και της Τριχωνίδας, αλλά και τη σεισμική ιστορία της Αμβρακίας.
Το παρελθόν δείχνει ότι η περιοχή έχει δώσει κατά περιόδους τόσο μικρότερες σεισμικές ακολουθίες όσο και ισχυρότερα φαινόμενα. Το επιστημονικό ζητούμενο σήμερα δεν είναι η πρόβλεψη ενός συγκεκριμένου σεισμού, αλλά η συνεχής παρακολούθηση της σεισμικής ακολουθίας, η ακριβής χαρτογράφηση των ρηγμάτων και η σωστή αξιολόγηση του σεισμικού κινδύνου κάθε περιοχής.
