Η ζωή με τον διαβήτη είναι περίπλοκη και η εκμάθηση δεν σταματά ποτέ. Δυστυχώς, όμως, δεν καταφέρνουν όλοι οι διαβητικοί να προσαρμοστούν στις απαιτήσεις μιας τόσο περίπλοκης νόσου, με τις κυριότερες αβλεψίες να σχετίζονται με τη λήψη ινσουλίνης και την τήρηση της ενδεδειγμένης διατροφής. Οταν, μάλιστα, εμπλέκονται και ψυχολογικοί παράγοντες, λ.χ. η κατάθλιψη, τότε αυτή η ανεπιτυχής διαχείριση της νόσου οδηγεί σε μια κατάσταση που περιγράφεται ως «ασταθής διαβήτης».

Τι είναι ο ασταθής διαβήτης

Οι άνθρωποι που πάσχουν από ασταθή διαβήτη συχνά βλέπουν το σάκχαρό τους να διακυμαίνεται σε υπερβολικά υψηλά ή χαμηλά επίπεδα, χωρίς λογική εξήγηση και χωρίς τρόπο να προβλέψουν πού θα κυμανθεί, γεγονός που συχνά οδηγεί σε ανάγκη για νοσηλεία. Οι διακυμάνσεις αυτές διαταράσσουν τη γενική ποιότητα ζωής για τους ανθρώπους με ασταθή διαβήτη.

Πρόκειται για μια κατάσταση που συχνά ακολουθείται από άγνοια υπογλυκαιμίας, που σημαίνει ότι οι πάσχοντες έχουν βιώσει σοβαρή υπογλυκαιμία τόσο πολλές φορές, που το σώμα τους δεν τους προειδοποιεί πλέον για επικείμενα χαμηλά σάκχαρα με τα συνήθη συμπτώματα, όπως τρέμουλο, εφίδρωση, σύγχυση και ταχυκαρδία.

Ο ασταθής διαβήτης εμφανίζεται συχνότερα σε νεαρές, υπέρβαρες γυναίκες, ηλικίας 15-30 ετών.

Το άγχος, ο βασικότερος παράγοντας κινδύνου για ασταθή διαβήτη

Ο πιο σημαντικός κίνδυνος για την εμφάνιση του ασταθούς διαβήτη είναι ο διαβήτης τύπου 1, μιας και πρόκειται για μια υποομάδα της αρχικής ασθένειας. Αλλοι παράγοντες κινδύνου είναι το άγχος, η κατάθλιψη και τα υψηλά επίπεδα στρες.

Οι άνθρωποι που αντιμετωπίζουν συχνά καταστάσεις που προκαλούν έντονο στρες, παράγουν μεγαλύτερες ποσότητες της ορμόνης κορτιζόλης που αυξάνει την αντίσταση στην ινσουλίνη, προκαλεί αύξηση της τιμής του σακχάρου και επιδεινώνει τις διακυμάνσεις του.

Ορμόνες και πεπτικό σύστημα ενοχοποιούνται, συχνά, για ασταθή διαβήτη

• Κάποιοι άνθρωποι με διαβήτη τύπου 1 μπορεί να παράγουνμη φυσιολογικές, απρόβλεπτες ποσότητες γλυκαγόνης, μιας ορμόνης που δίνει την εντολή στο συκώτι να παράγει γλυκόζη. Αυτό μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε έντονες διακυμάνσεις του σακχάρου και, επακόλουθα, σε διάγνωση ασταθούς διαβήτη.
• Επιπλέον, οι ασθενείς που πάσχουν από γαστροπάρεση ή κοιλιοκάκημπορεί να αντιμετωπίζουν ασταθή διαβήτη, λόγω της κακής απορρόφησης θρεπτικών συστατικών και υδατανθράκων, που μπορεί να οδηγήσει σε απρόβλεπτες ανάγκες για ινσουλίνη.

Και οι διατροφικές διαταραχές στο «κάδρο» των πιθανών αιτίων

Οταν η πέψη διαταράσσεται, τα επίπεδα σακχάρου μπορεί να αυξηθούν ή να μειωθούν ξαφνικά, γιατί είναι αδύνατον να υπολογιστεί ο χρόνος δράσης της ινσουλίνης. Νεαρές γυναίκες με ιστορικό διατροφικών διαταραχών, όπως διαβουλιμία, νευρική ανορεξία, βουλιμία ή συνεχή κατανάλωση τροφής, επίσης διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης ασταθούς διαβήτη.

Διάγνωση ασταθούς διαβήτη: Μπορεί να χρειαστεί και η συμβολή ψυχολόγου

Η σωστή διάγνωση ασταθούς διαβήτη μπορεί να είναι πολύ δύσκολη. Πολλές φορές, ο ασταθής διαβήτης ακολουθεί τη διάγνωση κάποιας ψυχολογικής διαταραχής, όπως η κατάθλιψη.

Για παράδειγμα, ένας ασθενής με κατάθλιψη, μπορεί να ξεχάσει να λάβει δόση ινσουλίνης πριν από το γεύμα, κάτι που μπορεί να επιδεινώσει τις διακυμάνσεις του σακχάρου, γεγονός που με τη σειρά του μπορεί να επιδεινώσει την κατάθλιψη και το άγχος. Οι καταστάσεις αυτές συχνά είναι αλληλοτροφοδοτούμενες.

Μια έρευνα έδειξε ότι οι άνθρωποι με ασταθή διαβήτη έχουν μεγαλύτερη ορμονική απόκριση στο στρες και ο οργανισμός τους απελευθερώνει περισσότερη κορτιζόλη (προκαλώντας περισσότερη αντίσταση στην ινσουλίνη).

Η αποτελεσματικότητα της θεραπείας εξαρτάται από τον έλεγχο του άγχους

Η θεραπεία του ασταθούς διαβήτη συχνά περιλαμβάνει την αντιμετώπιση των οποιωνδήποτε υποκείμενων ψυχολογικών διαταραχών, ώστε να ελεγχθεί το επίπεδο του στρες (και η επακόλουθη ορμονική απόκριση) του ασθενούς.

Η συμπεριφορική θεραπεία είναι συνήθως αποτελεσματική για τον ασταθή διαβήτη και συνήθως αποφέρει καλύτερα αποτελέσματα στην υγεία, όπως καλύτερο έλεγχο του σακχάρου.

Οι ασθενείς με ασταθή διαβήτη μπορεί να χρειαστούν παρατεταμένη νοσηλεία προκειμένου να παρακολουθούνται στενά η πρόσληψη φαγητού, η δοσολογία ινσουλίνης, η άσκηση και τα επίπεδα στρες, ώστε να επιτευχθούν δεδομένα βάσης για την καθιέρωση ενός επιτυχημένου μακροπρόθεσμου σχεδίου δράσης.

Αλλοι χρήσιμοι τρόποι θεραπείας του ασταθούς διαβήτη συμπεριλαμβάνουν:

• Τη χρήση συστήματος διαρκούς καταγραφής γλυκόζηςγια την παρακολούθηση των τάσεων του σακχάρου.
• Τη στενή συνεργασία με τον γιατρό ώστε να διαπιστωθεί η ευαισθησία του οργανισμού στα χαμηλά επίπεδα σακχάρου.
• Τηχρήση αντλίας ινσουλίνης για μεγαλύτερη ακρίβεια στη δοσολογία.
• Τη μείωση πρόσληψης υδατανθράκων και την καθιέρωση συγκεκριμένης διατροφής.
• Τη δημιουργία ενός τακτικού και συνεπούς προγράμματος άσκησης.
• Αρκετό ύπνο το βράδυ.
• Τη διαχείριση του στρες με υγιεινούς τρόπους, όπως η yoga και ο διαλογισμός.

Ζητήστε βοήθεια, εκπαιδευτείτε, σταθεροποιήστε τον διαβήτη σας

Η ανάγκη για νοσηλεία είναι πολύ συχνότερη σε ανθρώπους με ασταθή διαβήτη, γεγονός που προκαλεί ακόμη μεγαλύτερα προβλήματα στο σχολείο ή τη δουλειά. Επίσης, είναι συχνότερη η περίπτωση διαβητικού κώματος από υπογλυκαιμία ή από διαβητική κετοξέωση.

Το πρώτο βήμα στην αντιμετώπιση του ασταθούς διαβήτη είναι η συνεργασία με κάποιον που θα μπορεί να σας εκπαιδεύσει ώστε να μάθετε να βελτιώνετε τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνετε την ινσουλίνη, καθώς και το πώς θα τρώτε, πώς και πότε θα ασκείστε και πώς θα διαχειρίζεστε τις μεταβλητές που έχουν μεγαλύτερη επίδραση στα επίπεδα σακχάρου.