Σχόλια και προτάσεις για το νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης διατύπωσε ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας, Νεκτάριος Φαρμάκης, ενώπιον του Περιφερειακού Συμβουλίου Δυτικής Ελλάδας που συνεδρίασε σήμερα Παρασκευή 23 Ιανουαρίου 2026.
Ειδικότερα, ο Περιφερειάρχης στάθηκε σε δύο καίρια ζητήματα, ξεκινώντας από αυτό του εκλογικού νόμου και ιδιαίτερα την προβλεπόμενη ηλεκτρονική ψηφοφορία, επισημαίνοντας μεταξύ άλλων ότι όπως αυτή εισάγεται, δεν εξασφαλίζει τη μυστικότητα και την ελευθερία της ψήφου, ούτε διασφαλίζει την ταυτοπροσωπία του εκλογέα. «Να εκφραστούμε αρνητικά σε σχέση με την προτεινόμενη ηλεκτρονική ψήφο, τονίζοντας ταυτόχρονα ότι αν η Πολιτεία επιθυμεί τον εκσυγχρονισμό της εκλογικής διαδικασίας θα πρέπει να εξετάσει την δυνατότητα καθιέρωσης ηλεκτρονικής ψήφου εντός του χώρου του εκλογικού τμήματος», τόνισε.
Ακόμα, ο Περιφερειάρχης παρατήρησε πως «η μετάβαση από το παραδοσιακό σύστημα των «δύο Κυριακών» σε έναν νέο σύστημα της «μίας Κυριακής» με συνυπολογισμό της «εναλλακτικής» ψήφου των ψηφοφόρων των συνδυασμών που δεν κατέλαβαν τις δύο πρώτες θέσεις στη σειρά εκλογής, έχει πάλι κάποια κενά σημεία. Και αυτό γιατί, ενώ προσπαθεί να εξυπηρετήσει την κυβερνησιμότητα, την μείωση της αποχής και την αντιπροσωπευτικότητα, μοιάζει να προσκρούει στην συνταγματική αρχή της ισότητας της ψήφου».
Επί του συγκεκριμένου, πρότεινε είτε: α) την υιοθέτηση ενός αλγόριθμου για τον συνυπολογισμό της δεύτερης ψήφου ώστε να ικανοποιείται η αρχή της ισότητας που πλαγίως παραβιάζεται, είτε β) την ενσωμάτωση στο ψηφοδέλτιο του α’ γύρου όλων των πιθανών σεναρίων επιλογής υποψηφίων για τον β γύρο (συμπεριλαμβανομένης και της επιλογής του λευκού) ώστε να εκφράζεται ανόθευτα και κατά τρόπο αυθεντικό η βούληση του ψηφοφόρου.
Το δεύτερο σημείο που έθιξε ο Περιφερειάρχης αφορά τις αρμοδιότητες της αιρετής Περιφέρειας σε συνάρτηση με τους αντίστοιχους πόρους και την καταστατική και θεσμική της θωράκιση.
Ο κ. Φαρμάκης υπογράμμισε ότι πρέπει να υπάρξουν πολλές και σημαντικές βελτιώσεις, δεδομένου ότι τελικά οι αρμοδιότητες δεν ξεδιαλύνονται, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα τους καθαρισμούς χειμάρρων, ενώ δεν υπάρχουν και σαφείς θέσεις για αντίστοιχες μεταφορές πόρων. Επίσης, όπως διαχρονικά ζητά η ΕΝΠΕ, πρότεινε «να προβλεφθεί μία αποκλειστική αρμοδιότητα άσκησης δίωξης για αδικήματα που τελούνται κατά την άσκηση των καθηκόντων μας, σε ένα ειδικό όργανο της Δικαιοσύνης που θα εξετάζει κατά προτεραιότητα τις καταγγελίες και τις αναφορές κατά αιρετών και θα αποφαίνεται επ΄ αυτών πριν την κίνηση της όποιας διαδικασίας σε βάρος τους. Έτσι θα αρχειοθετούνται οι προφανώς αβάσιμες καταγγελίες και θα εξετάζονται κατά προτεραιότητα αυτές που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης ή για να το πω με πιο απλά λόγια, δεν θα είμαστε αναγκασμένοι να τρέχουμε για εξηγήσεις ή σε ακροατήρια, για παντελώς αβάσιμες καταγγελίες».
Παρατηρήσεις και προτάσεις επί των άλλων προβλέψεων του νέου Κώδικα, έκανε ο αν. Περιφερειάρχης, Χαράλαμπος Μπονάνος, διατυπώνοντας εκτενέστερα τις θέσεις της Περιφερειακής Αρχής.
Στη συνέχεια τοποθετήθηκαν οι εκπρόσωποι των παρατάξεων και η συνεδρίαση ολοκληρώθηκε με την έκδοση ψηφίσματος που εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία από το Περιφερειακό Συμβούλιο Δυτικής Ελλάδας, το οποίο έχει ως εξής:
Ψ Η Φ Ι Σ Μ Α
του Περιφερειακού Συμβουλίου Δυτικής Ελλάδας
επί του σχεδίου του Ενιαίου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Το Περιφερειακό Συμβούλιο Δυτικής Ελλάδας,
λαμβάνοντας υπόψη:
- τη διαδικασία σύνταξης του Ενιαίου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης,
- την ανάγκη κωδικοποίησης, συστηματοποίησης και εκσυγχρονισμού του θεσμικού πλαισίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης,
- τις γενικές αρχές της μυστικότητας και της αντιπροσωπευτικότητας της ψήφου κατά την εκλογή των αιρετών οργάνων των ΟΤΑ
- τον συνταγματικά κατοχυρωμένο ρόλο των Περιφερειών και την ανάγκη εξασφάλισης της λειτουργικής και οικονομικής αυτονομίας τους κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους και της σταθερότητας της λειτουργίας τους
- τις εισηγήσεις μελών του ΠΣ
- την συζήτηση που ακολούθησε κατά την συνεδρίαση της 23ης Ιανουαρίου 2026
Διαπιστώνει την ανάγκη σύνταξης Ενιαίου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αναγνωρίζοντας ότι η ύπαρξη ενιαίου και συστηματοποιημένου θεσμικού πλαισίου αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματική λειτουργία των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και θεωρεί ότι η μέχρι σήμερα προσπάθεια κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση.
Διατυπώνει όμως τις ακόλουθες επισημάνσεις και παρατηρήσεις:
- Το Π.Σ. εκφράζει τον προβληματισμό του σε σχέση με την πρόβλεψη της ηλεκτρονικής ψήφου κατά την εκλογική διαδικασία καθώς θεωρεί ότι δημιουργεί κινδύνους για την μυστικότητα της ψήφου πλήττοντας ταυτόχρονα το κύρος της διαδικασίας.
Τέλος εκφράζει την πλήρη αντίθεσή του ως προς την δυνατότητα πρόωρης λήξης της θητείας του Π.Σ. και επαναπροκήρυξη εκλογών για το υπόλοιπο της θητείας.
- Η μεταφορά αρμοδιοτήτων προς τις Περιφέρειες αξιολογείται κατ’ αρχήν θετικά, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνοδεύεται από οργανωμένη μεταφορά προσωπικού, εξασφάλιση των αναγκαίων πόρων και επαρκή διοικητική υποστήριξη, ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματική άσκησή τους.
Πλήν όμως ο πίνακας αρμοδιοτήτων που συνοδεύει το ΤΡΙΤΟ ΒΙΒΛΙΟ του Σχεδίου Κώδικα βρίθει ασαφειών και ελλείψεων σε σχέση με υφιστάμενες σήμερα αρμοδιότητες ενώ παράλληλα έχουν προστεθεί νέες αρμοδιότητες χωρίς να έχει γίνει επαρκής συζήτηση για την αναγκαιότητα της μεταφοράς και – κυρίως – χωρίς να υπάρχει σαφής πρόβλεψη για μεταφορά προσωπικού και χρηματοδοτικών πόρων.
- Ειδικώς δε διαπιστώνει ότι εξακολουθεί να υπάρχει ασάφεια σε σχέση με τις επάλληλες αρμοδιότητες στον τομέα Πολιτικής Προστασίας, γεγονός που θα επιβάλλει τον καθορισμό εκ των προτέρων της ευθύνης κάθε φορέα (πχ. καθαρισμός ρεμμάτων στις ορεινές κοίτες ποταμών και χειμάρρων εντός δασικών εκτάσεων, διευθέτηση ρεμμάτων διερχόμενων στα όρια οικοδομικών γραμμών εντός σχεδίου πόλης, διαχείριση τεχνικών έργων εντός ρεμμάτων) και να οριστεί ένα σταθερό ολιγομελές συντονιστικό/εισηγητικό όργανο ανά Π.Ε. που θα υποδεικνύει τις απαιτούμενες λύσεις και ένα μονομελές αποφασιστικό όργανο που θα μπορεί να επιβάλλει συγκεκριμένες ενέργειες σε όλους τους φορείς ανεξάρτητα αν υπόκεινται σε ιεραρχική εξάρτηση ή όχι.
Παράλληλα θα πρέπει να υπάρξει ρητή νομοθετική ρύθμιση για την ποινική ευθύνη των αιρετών οργάνων για τις περιπτώσεις επέλευσης βλάβης σε πρόσωπα και περιουσίες κατά την άσκηση καθηκόντων τους στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων αυτών και να περιοριστεί στις περιπτώσεις βαρύτατης προσβολής του αντικειμενικού καθήκοντος επιμέλειας που τείνουν να προσεγγίσουν τον ενδεχόμενο δόλο (πχ. παράλειψη σύγκλησης συντονιστικού οργάνου) για τις οποίες οι προβλεπόμενες ποινές θα πρέπει να είναι αυστηρές ώστε να ενισχυθεί το αίσθημα δικαίου των πολιτών και να εμπεδωθεί το αίσθημα ευθύνης των αιρετών οργάνων κατά την άσκηση των καθηκόντων
- Η οικονομική βιωσιμότητα των Περιφερειών αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για την εφαρμογή του Κώδικα. Το Περιφερειακό Συμβούλιο διαπιστώνει ότι παρά τις σχετικές επισημάνσεις της ΕΝΠΕ κατά την διαδικασία σύνταξης του Σχεδίου του Ενιαίου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν έχουν προβλεφθεί νέοι ανταποδοτικοί πόροι υπερ των Περιφερειών με αποτέλεσμα να μην μπορεί να διαμορφωθεί η απαιτούμενη βάση για την αυτόνομη λειτουργία τους.
Στο πλαίσιο αυτό το Περιφερειακό Συμβούλιο Δυτικής Ελλάδας θεωρεί ότι το Σχέδιο του Ενιαίου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν είναι σε ώριμο στάδιο για ψήφιση αλλά αποτελεί μια θετική βάση για την συνέχιση του θεσμικού διαλόγου με την Πολιτεία
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Το Περιφερειακό Συμβούλιο Δυτικής Ελλάδας
- Δηλώνει την θετική του στάση απέναντι στην πρωτοβουλία σύνταξης του Ενιαίου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τη μέχρι σήμερα πορεία της σχετικής διαδικασίας
- Υιοθετεί τις ανωτέρω επισημάνσεις και παρατηρήσεις επί του Σχεδίου του Ενιαίου Κώδικα
- Αποφασίζει την αποστολή του παρόντος ψηφίσματος στο Υπουργείο Εσωτερικών και στην Ένωση Περιφερειών Ελλάδας
- Ζητά από το Υπουργείο Εσωτερικών τη συνέχιση της επεξεργασίας του Σχεδίου και του θεσμικού διαλόγου μέσω συγκεκριμένων νομοτεχνικών παρατηρήσεων και εξουσιοδοτεί τον Περιφερειάρχη Δυτικής Ελλάδας να υποβάλλει συγκεκριμένες νομοθετικές προτάσεις κατά την διαδικασία διαβούλευσης στο πλαίσιο των κατευθύνσεων του παρόντος ψηφίσματος
