Το κόλπο είναι γνωστό αλλά ο ελεγκτικός μηχανισμός αδρανεί και επεμβαίνει κατόπιν εορτής, αφού δηλαδή η παλιά επιχείρηση που έχει φορτώσει χρέη τον ΕΦΚΑ έχει κλείσει, αλλά η δραστηριότητα συνεχίζεται από τη νέα επιχείρηση-βιτρίνα που εμφανίζεται με μηδενικό χρέος στον ΕΦΚΑ.

Η απάτη στήνεται ως εξής:

1 Η λειτουργούσα επιχείρηση (π.χ. στον τομέα της καθαριότητας ή της εστίασης) αρχίζει να φορτώνει χρέη στον ΕΦΚΑ από απλήρωτες εισφορές.

2 Μόλις το ποσό φτάσει σε υψηλά επίπεδα κάποιων δεκάδων ή και εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ και έρχονται οι πρώτοι έλεγχοι για την είσπραξη των χρεών, μπαίνει το λουκέτο και η επιχείρηση με τη νομική μορφή που είχε ανοίξει δεν υφίσταται για τον ΕΦΚΑ.

3 Με το κλείσιμο της χρεωμένης επιχείρησης ιδρύεται σε χρόνο μηδέν νέα εταιρία, συνήθως με τη μορφή ΙΚΕ (Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρία) με νέο ΑΦΜ η οποία συστήνεται με κεφάλαιο ακόμη και 1 (ενός) ευρώ και μπορεί να διοικείται από ένα άτομο που ευθύνεται όμως και για τα χρέη της ως διαχειριστής.

4 Ως διαχειριστής της «νέας» εταιρίας, που στην ουσία είναι το κέλυφος για να κρυφτεί η επιχείρηση που έκλεισε και άφησε χρέη,  μπαίνει κάποιο άσχετο πρόσωπο, συνήθως  ηλικιωμένος χωρίς περιουσιακά στοιχεία, έτσι ώστε να μην μπορεί ο ΕΦΚΑ να του κατάσχει κινητή και ακίνητη περιουσία λόγω χρεών. Η νέα εταιρία ασφαλίζει το προσωπικό της προηγούμενης επιχείρησης και συνεχίζει κανονικά τις ίδιες δραστηριότητες απαλλαγμένη από χρέη καθώς αυτά ανήκουν στην εταιρία που έκλεισε.

5 Η νέα εταιρία, όταν θα αρχίσει ξανά να φορτώνει χρέη στον ΕΦΚΑ, θα έχει την τύχη της προηγούμενης, δηλαδή θα βάλει λουκέτο και στη θέση της θα δημιουργηθεί μια νέα ΙΚΕ, εύκολα και γρήγορα, με νέα εταιρική ταυτότητα, νέο ΑΦΜΑ, άλλον διαχειριστή και μηδενικές οφειλές.

Γαϊτανάκι

Κοινό χαρακτηριστικό των περιπτώσεων αυτών είναι η συνεχής δημιουργία οφειλών και η ανυπαρξία περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη για την ικανοποίηση των απαιτήσεων του φορέα. Η απουσία περιουσιακών στοιχείων μπορεί να είναι και αποτέλεσμα μεθόδευσης με σκοπό την αδυναμία εντοπισμού των πραγματικών υπευθύνων της επιχείρησης.

Στην περίπτωση δε, που οι έλεγχοι στραφούν κατά των υπευθύνων-διαχειριστών, το μόνο που θα τους κατάσχουν είναι η σύνταξή τους και αυτή όχι για τα χρέη αλλά για τις δικές τους οφειλές από τις ατομικές τους εισφορές. Αντίθετα, τα πολλά χρέη μένουν ανείσπρακτα.

Ποιοι αναζητούν το «μαύρο» χρήμα 

Στην Ελλάδα, το βασικό νομοθετικό πλαίσιο περιλαμβάνεται στον νόμο 4557/2018, όπως ισχύει. Στην πρόληψη και διερεύνηση τέτοιων υποθέσεων έχουν διαφορετικούς ρόλους οι τράπεζες, η ΑΑΔΕ, η Τράπεζα της Ελλάδος και η Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες. Οι τράπεζες παρακολουθούν, στο πλαίσιο των νόμιμων υποχρεώσεών τους, τη συναλλακτική δραστηριότητα των πελατών τους και αναφέρουν ύποπτες συναλλαγές όταν συντρέχουν οι σχετικές προϋποθέσεις.

Η ΑΑΔΕ πραγματοποιεί φορολογικούς ελέγχους και ασκεί εποπτικές αρμοδιότητες σε συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών και επιχειρήσεων. Η Αρχή για το Ξέπλυμα αναλύει πληροφορίες για ύποπτες χρηματοοικονομικές κινήσεις και μπορεί, σύμφωνα με τον νόμο, να προχωρήσει σε περαιτέρω ενέργειες και δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων. Η δέσμευση περιουσίας, πάντως, δεν αποτελεί καταδικαστική απόφαση.

Στο τέλος κάθε τέτοιας έρευνας, οι αρχές προσπαθούν να απαντήσουν σε τρία βασικά ερωτήματα: ποιος ελέγχει πραγματικά τις εταιρίες, από πού προήλθαν τα χρήματα και εάν οι συναλλαγές που εμφανίζονται στα χαρτιά έγιναν πράγματι. Γιατί κάποια εταιρία μπορεί να έχει όλα τα χαρτιά της νόμιμα. Εκείνο που πρέπει να αποδειχθεί είναι εάν και τα χρήματα που περνούν μέσα από αυτήν έχουν νόμιμη προέλευση.