Το συμπέρασμα του ΕΟΔΑΣΑΜ (Εθνικός Οργανισμός Διερεύνησης Αεροπορικών-Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών) για ύπαρξη άγνωστης καύσιμης ύλης, που προκάλεσε την πυρόσφαιρα στο δυστύχημα των Τεμπών, ενισχύει νέα έκθεση του Γενικού Χημείου του Κράτους.

Το διαβιβαστικό που έστειλε το Χημείο στον ανακριτή της υπόθεσης, Σωτήρη Μπακαΐμη, με ημερομηνία 3-2-2025, αναφέρει ξεκάθαρα τον εντοπισμό ξυλολίου σε επτά σημεία στα συντρίμμια της εμπορικής αμαξοστοιχίας. Τα σημεία αυτά δεν είναι διαφορετικά μόνο μεταξύ τους αλλά και σε σχέση με τα άλλα επτά σημεία όπου είχε βρεθεί ξυλόλιο κατά την πρώτη δειγματοληψία έναν μήνα μετά την τραγωδία.

Η συγκεκριμένη χημική ουσία, που χρησιμοποιείται στη χημική βιομηχανία αλλά και στη νόθευση καυσίμων, ανιχνεύτηκε αρχικά όταν αναλύθηκαν 25 δείγματα που είχαν ληφθεί στις 29-3-2023 από το χώμα στον τόπο του δυστυχήματος -που βρισκόταν στο τσιμεντένιο τοιχίο στο πλάι και δεν είχε απομακρυνθεί-, αλλά και από τα απομεινάρια των τρένων, που στο μεταξύ είχαν μεταφερθεί στο Κουλούρι. Για την ανάλυση των δειγμάτων το Γενικό Χημείο του Κράτους χρειάστηκε τότε 40 ημέρες και τον Μάιο του 2023 έστειλε το πόρισμά του για τον εντοπισμό της ουσίας στο χώμα και τις ηλεκτρομηχανές.

Καθυστέρηση

Εναν χρόνο αργότερα, τον Μάιο του 2024, ο ανακριτής παρήγγειλε στη Χημική Υπηρεσία Λάρισας συμπληρωματική δειγματοληψία μόνο από το εμπορικό τρένο και συγκεκριμένα από τις επιφάνειες των 4 πρώτων βαγονιών της αμαξοστοιχίας και από τις λαμαρίνες που μετέφερε, ζητώντας να είναι παρόντες και δύο δικαστικοί πραγματογνώμονες.

Αυτήν τη φορά, όμως, η διαδικασία -παρότι επρόκειτο για ίδιο αριθμό δειγμάτων- αποδείχθηκε ιδιαίτερα χρονοβόρα με τα αποτελέσματα να στέλνονται στον ανακριτή σχεδόν ύστερα από εννέα μήνες. Ετσι, δεν συμπεριλήφθηκαν στην έρευνα που γινόταν για το δυστύχημα από τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ (Εθνικός Οργανισμός Διερεύνησης Αεροπορικών-Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών) και δεν ελήφθησαν υπ’ όψιν στο πόρισμα του Οργανισμού που δόθηκε στη δημοσιότητα και στη συνέχεια εστάλη στον ανακριτή. Ούτως ή άλλως, στο πόρισμα γίνεται λόγος για ύπαρξη άγνωστης καύσιμης ύλης που προκάλεσε την πυρόσφαιρα, αλλά για τους τεχνικούς συμβούλους των οικογενειών με τα νέα ευρήματα το συμπέρασμα αυτό γίνεται ακόμα πιο ισχυρό και «δεν μπορεί να αμφισβητηθεί», όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά.

Συμπεράσματα

«Αν δει κανείς τα 14 σημεία ανίχνευσης ξυλολίου αποτυπωμένα στην κάτοψη του σημείου της σύγκρουσης, είναι ξεκάθαρο ότι ταιριάζουν απόλυτα με το σχήμα και την εξέλιξη της πυρόσφαιρας. Και αν με τα πρώτα 7 δείγματα από τις αναλύσεις του 2023 θα μπορούσε να υπάρξει κάποια αμφισβήτηση ως προς την εγκυρότητα και την αξιοπιστία τους, πλέον με τα καινούργια 7 δείγματα που προέκυψαν από τη δειγματοληψία του Μαΐου του 2024 τα συμπεράσματα είναι πλέον πολύ πιο ισχυρά. Επί συνόλου 50 δειγμάτων προέκυψαν 14 θετικά σε ίχνη ξυλολίου, δηλαδή ποσοστό 28%, γεγονός που αποδεικνύει την εγκυρότητα των ευρημάτων», λέει στον «Ε.Τ.» της Κυριακής ο τεχνικός σύμβουλος οικογενειών θυμάτων, Κώστας Λακαφώσης.

Τον Οκτώβριο του 2023 είχε γίνει ξανά δειγματοληψία στο χώμα και δεν είχε εντοπιστεί ξυλόλιο, γεγονός που, σύμφωνα με τους τεχνικούς συμβούλους, δείχνει ότι δεν επρόκειτο για μόνιμο φαινόμενο ρύπανσης του περιβάλλοντος, ώστε να ανιχνεύεται μόνιμα η συγκεκριμένη χημική ουσία στην περιοχή.

«Πλέον, τα θετικά δείγματα είναι πολλά, και μάλιστα διακρίνονται από αξιοσημείωτη ποικιλία, δηλαδή δεν είναι όλα, για παράδειγμα, πάνω σε καμένες λαμαρίνες ή μέσα στο χώμα, αντιθέτως, έχουμε μοιρασμένα δείγματα όλων των ειδών: 3 από το υπέδαφος όπου κάποιο υγρό είχε ποτίσει, 4 από διάφορα σημεία πάνω στις μηχανές, 2 στις λαμαρίνες του φορτίου, 3 σε σιδερένια τμήματα του σκελετού και 2 στα ξύλα των πρώτων βαγονιών της εμπορικής», σημειώνει ο κ. Λακαφώσης, προσθέτοντας: «Από όλα αυτά, ίσως τα πιο σημαντικά είναι τα δύο τελευταία, αυτά που προέρχονται από τα ξύλα του πρώτου και του δεύτερου βαγονιού της εμπορικής αμαξοστοιχίας, γιατί το ξύλο δεν είναι καμένο, ώστε να παραγάγει κάποιο παραπροϊόν, αλλά ως υγροσκοπικό υλικό, που έχει την τάση να απορροφά υγρασία, είναι, προφανώς, εμποτισμένο με κάποιο υγρό, το οποίο έχει συντηρηθεί στο εσωτερικό της μικροδομής του μέχρι την ημερομηνία της δειγματοληψίας και της ανάλυσης».

Μυστήριο

Τα νέα ευρήματα, πάντως, πυκνώνουν το μυστήριο για την πυρόσφαιρα, καθώς από τα χαμένα βίντεο της εμπορικής αμαξοστοιχίας, που παραδόθηκαν τελικά στον ανακριτή, δεν φαίνεται να υπάρχει κάποιο περίεργο φορτίο, τουλάχιστον σε εμφανές σημείο. Τα… κάστανα από τη φωτιά κλήθηκε να βγάλει η Πυροσβεστική και συγκεκριμένα η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, αλλά ύστερα από τα δύο χρόνια που έχουν μεσολαβήσει από τη σύγκρουση των τρένων είναι δύσκολο, σύμφωνα με τους τεχνικούς συμβούλους των οικογενειών των θυμάτων, να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα.

«Η έρευνα της ΔΑΕΕ της Πυροσβεστικής στο Κουλούρι, με 2 χρόνια καθυστέρηση, θα προσθέσει ενδείξεις και πληροφορίες, όμως φαίνεται πρακτικά αδύνατο να καταλήξει σε συγκεκριμένα συμπεράσματα με 100% βεβαιότητα. Στο ερώτημα εάν υπήρξε έκρηξη εσωτερικά από την οποία προέκυψαν βίαιη εκτόνωση και καταστροφή κάποιου βαγονιού, η απάντηση είναι γνωστή από τώρα: Ολοι ξέρουμε ότι δεν έγινε καμία τέτοια έκρηξη και αυτό που συνέβη ήταν ανάφλεξη. Αρα, η προφανής απάντηση ότι “δεν εντοπίζονται ίχνη έκρηξης” δεν αποτελεί ούτε νέο στοιχείο αλλά ούτε και επιβεβαίωση ή διάψευση οποιασδήποτε θεωρίας ή εκδοχής», λέει ο Κώστας Λακαφώσης.

Αντώνης Ψαρόπουλος: «Τελειώνει η συζήτηση»

Τα ευρήματα της επαναληπτικής ανάλυσης θέτουν σε νέα βάση το θέμα της ύπαρξης καύσιμης ύλης, όπως λέει, μιλώντας στον «Ε.Τ.» της Κυριακής, ο πατέρας της Μάρθης και δικηγόρος οικογενειών θυμάτων, Αντώνης Ψαρόπουλος.

«Η νέα ανάλυση του Γενικού Χημείου του Κράτους είναι καταλυτική, γιατί βάζει τέλος στη συζήτηση σχετικά με την ύπαρξη εύφλεκτης ύλης», λέει ο κ. Ψαρόπουλος. Οπως επισημαίνει, πλέον δεν μπορεί να γίνεται λόγος για συνωμοσιολόγους, καθώς τα νέα δείγματα, ειδικά στις ξύλινες επιφάνειες, είναι αδύνατο να αμφισβητηθούν.

«Με τα νέα δεδομένα δεν υπάρχει καμία άλλη εξήγηση, δεν μπορεί κάποιος να υποστηρίξει ότι τυχαία βρέθηκαν εκεί τα ίχνη ξυλολίου», τονίζει ο κ. Ψαρόπουλος, δηλώνοντας ταυτόχρονα την έντονη δυσαρέσκειά του για την καθυστέρηση αυτής της νέας έρευνας.

«Πέρασαν 9 μήνες»

«Από τότε που διατάχθηκε η νέα δειγματοληψία πέρασαν 9 μήνες. Δεν πιέστηκαν οι χημικοί από την ανάκριση να απαντήσουν νωρίτερα, ώστε τα αποτελέσματα να συμπεριληφθούν στο πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ. Πολύ αμφιβάλλω αν έχουν τεθεί υπ’ όψιν και του καθηγητή του ΕΜΠ κ. Καρώνη, που ακόμα περιμένουμε να παραδώσει την έκθεσή του», σημειώνει ο Αντώνης Ψαρόπουλος.

Παράλληλα, ο πατέρας της αδικοχαμένης Μάρθης μελετά τις επόμενες νομικές κινήσεις του σχετικά με την εμπλοκή στο δυστύχημα της Hellenic Train, καθώς, όπως επισημαίνει, σκοπός του είναι να αποδοθούν ευθύνες σε όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές και να μη μείνει κανένας υπεύθυνος εκτός «κάδρου».