Αν θέλετε να βελτιώσετε την ψυχική σας διάθεση, ίσως πρέπει να μειώσετε τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα που καταναλώνετε. Νέα μελέτη αποκαλύπτει πως ο σημαντικός περιορισμός τους μπορεί να βελτιώσει τα συμπτώματα που προκαλούν άγχος και κατάθλιψη.

Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι τα πρόχειρα φαγητά «βλάπτουν το έντερο με τρόπο που επηρεάζει τον εγκέφαλο», δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια Dr. Nyasha Chagwedera, επίκουρη καθηγήτρια Ψυχιατρικής και Συμπεριφορικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο (UCSF).

Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα περιέχουν συστατικά και χημικά πρόσθετα που φυσιολογικά δεν χρησιμοποιούμε στην κουζίνα μας. Τέτοια συστατικά είναι ενδεικτικά:

• Υδρογονωμένα έλαια
• Συντηρητικά
• Ενισχυτικά γεύσης
• Χρωστικές
• Γαλακτωματοποιητές
• Γλυκαντικά  όπως σιρόπι καλαμποκιού με υψηλή περιεκτικότητα σε φρουκτόζη κ.λπ.

Εκτός από τα χημικά πρόσθετα έχουν επίσης υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, λιπαρά ή/και αλάτι. Αντιθέτως, συνήθως έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε θρεπτικά συστατικά, όπως φυτικές ίνες και βιταμίνες.

Επιπλέον, υφίστανται τεχνικές επεξεργασίες όπως το προτηγάνισμα, η κλασματική απόσταξη, η μορφοποίηση σε καλούπια (molding) κ.λπ. που αφήνουν το τελικό προϊόν αγνώριστο σε σχέση με τα αρχικά συστατικά του.

Ενδεικτικά παραδείγματα είναι τα αναψυκτικά, τα ενεργειακά ποτά, το ψωμί του τοστ, τα προτηγανισμένα έτοιμα φαγητά, οι προσυσκευασμένες σούπες, οι έτοιμες σος, τα λευκά δημητριακά με ζάχαρη, τα αλλαντικά, τα ντόνατς κ.λπ.

Προγενέστερες μελέτες έχουν δείξει ότι η διατροφή του μέσου κατοίκου της Δύσης αποτελείται κατά 50% από υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα. Ωστόσο το αντίστοιχο ποσοστό στους νέους συχνά φθάνει στο 80%.

Η μελέτη

Η νέα μελέτη δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση JAMA Psychiatry. Όπως γράφουν οι ερευνητές, η αυξημένη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων σχετίσθηκε σε προγενέστερες ερευνητικές εργασίες με αυξημένο κίνδυνο αναπτύξεως κατάθλιψης. Μάλιστα η συσχέτιση αυτή είναι δοσοεξαρτώμενη: όσο περισσότερα κατανάλωνει κάποιος, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος.

Στην παρούσα μελέτη οι ερευνητές θέλησαν να εξετάσουν εάν η μείωση αυτών των τροφίμων θα μπορούσε να αμβλύνει την κατάθλιψη. Για τον σκοπό αυτό, ενέταξαν στη μελέτη τους 20 εθελοντές, ηλικίας 18 έως 80 ετών (μέση ηλικία: 44 ετών). Το 70% ήταν γυναίκες.

Οι συμμετέχοντες ήσαν υπέρβαροι ή παχύσαρκοι. Έπασχαν επίσης από τουλάχιστον μία μεταβολική διαταραχή, όπως:

• Υπέρταση
• Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2
• Υψηλή χοληστερόλη

Όλοι οι συμμετέχοντες είχαν διαγνωστεί με κατάθλιψη και όλοι κατανάλωναν πολλά υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα. Οι περισσότεροι λάμβαναν αντικαθλιπτική αγωγή.

Οι ερευνητές τους χώρισαν σε δύο ομάδες. Η μία συνέχισε την συνήθη διατροφή της για τέσσερις εβδομάδες. Η άλλη μείωσε κατά περισσότερο από 85% τα υπερπεξεργασμένα τρόφιμα που κατανάλωνε. Όταν πέρασαν οι τέσσερις εβδομάδες, οι δύο ομάδες αντάλλαξαν διατροφή.

Τα ευρήματα

Τις εβδομάδες που οι συμμετέχοντες δεν μπορούσαν να καταναλώνουν έτοιμα, υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, οι ερευνητές τους παρείχαν οδηγίες για το τι να επιλέγουν και τι να αποφεύγουν στο σούπερ μάρκετ.

Όπως διαπιστώθηκε, όταν οι εθελοντές έτρωγαν λιγότερα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, η ένταση της κατάθλιψής τους μειωνόταν αισθητά. Βελτιωνόταν επίσης μέτρια το άγχος τους.

Η Dr. Chagwedera εκτιμά ότι η διαφορά οφείλεται στις επιδράσεις της διατροφής στο έντερο. Η υπερκατανάλωση υπερπεξεργασμένων τροφίμων βλάπτει το προστατευτικό τοίχωμά του, εξήγησε. Η συνέπεια είναι η ανάπτυξη χρονίας, χαμηλού βαθμού φλεγμονής, η οποία είτε προκαλεί απ’ ευθείας κατάθλιψη, είτε αυξάνει την ευαλωτότητα σε αυτήν.

Ωστόσο η νέα μελέτη είναι πιλοτική και τα ευρήματά της πρέπει να επαληθευτούν από μεγαλύτερες, επισήμανε. Επειδή, όμως, τα υπερπεξεργασμένα τρόφιμα σχετίζονται και με άλλα προβλήματα υγείας, καλό είναι να τα τρώμε σποραδικά και όχι να αποτελούν τον κορμό της καθημερινής διατροφής.