Μετά από μια εντατική περίοδο σκληρών διαπραγματεύσεων σε όλα τα επίπεδα, μια περίοδο διαμόρφωσης λεπτών συσχετισμών και ισορροπιών, μέσα σε ένα περιβάλλον εξαιρετικά σύνθετο, ανταγωνιστικό και ιδιαίτερα απαιτητικό, επετεύχθη η πολυπόθητη πολιτική συμφωνία για τη νέα ΚΑΠ στο Συμβούλιο Υπουργών της 28ης Ιουνίου 2021.
Για την επίτευξη της συμφωνίας χρειάστηκαν τρία έτη διαβούλευσης και έξι διαφορετικές Προεδρίες Κρατών – Μελών της ΕΕ για να εξασφαλιστεί η απαραίτητη συναίνεση. Η συμφωνία αυτή – όπως επισημαίνει το ΥπΑΑΤ με ενημερωτικό σημείωμα – ενσωματώνει τις βασικές θέσεις και διεκδικήσεις τις χώρας μας για μια περισσότερο δίκαιη, πράσινη, κοινωνική και ευέλικτη ΚΑΠ προς όφελος των Ελλήνων παραγωγών, καταναλωτών και πολιτών, προς όφελος της ελληνικής περιφέρειας και των αγροτικών περιοχών.
Η συμφωνία αυτή:
- μεριμνά για τους νέους γεωργούς, διαμορφώνοντας περισσότερα κίνητρα προσέλκυσης και επενδύσεων, αυξάνοντας το ελάχιστο υποχρεωτικό επίπεδο στήριξης του εισοδήματός τους σε 3% του προϋπολογισμού της ΚΑΠ για κάθε Κράτος – Μέλος.
- στηρίζει τις μικρές και μεσαίες γεωργικές εκμεταλλεύσεις, ώστε να καταστούν περισσότερο βιώσιμες και ανταγωνιστικές, αξιοποιώντας τα εργαλεία της αναδιανεμητικής ενίσχυσης και της ενίσχυσης των μικροκαλλιεργητών για τη στήριξη του εισοδήματός τους και την άμβλυνση των επιπτώσεων της εσωτερικής σύγκλισης, ενώ ταυτόχρονα διευρύνει το πλέγμα προστασίας για παραγωγικούς κλάδους που αντιμετωπίζουν δυσκολίες μέσα από την αύξηση του ποσοστού στήριξης των συνδεδεμένων ενισχύσεων.
- ενσωματώνει με ισορροπημένο τρόπο τη μέριμνα για το περιβάλλον, διαμορφώνοντας νέες ολοκληρωμένες αγροδιατροφικές αλυσίδες αξίας, μέσα από την υιοθέτηση βιώσιμων και πράσινων πρακτικών, όπως η γεωργία ακριβείας, οι γεωργοπεριβαλλοντικές δράσεις, τα οικολογικά σχήματα, η βιολογική γεωργία, η αγρο-οικολογία, η καλή διαβίωση των ζώων, η βιοοικονομία, η κυκλική οικονομία.
- διευρύνει τις προοπτικές και δυνατότητες επενδύσεων στον πρωτογενή τομέα, μέσα από την προώθηση του συνεργατισμού, της δικτύωσης, της κατάρτισης και συμβουλευτικής υποστήριξης των παραγωγών, την καινοτομία και την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών και εφαρμογών, με στόχο τη μείωση του κόστους παραγωγής, την παραγωγή υγιεινών και ασφαλών τροφίμων, την προστασία του περιβάλλοντος και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.
- σέβεται την κοινωνία τον πολιτών και αναβαθμίζει τη συμβολή του πρωτογενή τομέα στη θωράκιση κοινωνικών και εργασιακών δικαιωμάτων, μέσα από την σύνδεση της χορήγησης ενισχύσεων με την τήρηση της σχετικής νομοθεσίας.
- διασφαλίζει την ομαλή μετάβαση στην νέα προγραμματική περίοδο, μέσα από επαρκείς μεταβατικές διατάξεις, ιδιαίτερα όσον αφορά την προσαρμογή των παραγωγών στην νέα Πράσινη Αρχιτεκτονική της ΚΑΠ (οικολογικά σχήματα και υποχρεωτικά πρότυπα) και την παροχή μεγαλύτερης ευελιξίας στο σχεδιασμό και την εφαρμογή του Εθνικού Στρατηγικού μας Σχεδίου στη βάση των ιδιαιτεροτήτων και των προτεραιοτήτων της χώρας μας, εστιάζοντας στα αποτελέσματα και τις επιδόσεις.
- ενθαρρύνει την απλοποίηση των παρεμβάσεων στο σύνολο των Πυλώνων της ΚΑΠ και προβλέπει τη μείωση της γραφειοκρατίας προς όφελος των παραγωγών.
Παράλληλα, η χώρα θα διατηρήσει τους πόρους της ΚΑΠ στα ίδια επίπεδα με την προηγούμενη προγραμματική περίοδο (της τάξης των 19,3 δις ευρώ), παρά την μείωση που υπέστη στο σύνολό της, και μάλιστα με ενισχυμένο τον επενδυτικό – μεταρρυθμιστικό Πυλώνα ΙΙ αυτής, ενώ εξαλείφθηκε και ο κίνδυνος της εξωτερικής σύγκλισης των δικαιωμάτων που θα σήμαινε μεγάλες απώλειες πόρων από τον Πυλώνα Ι των άμεσων ενισχύσεων.
Ευκαιρία για τον μετασχηματισμό της αγροτικής οικονομίας
Μεγάλη ευκαιρία για να επιτύχει η Ελλάδα τον μετασχηματισμό της αγροτικής της οικονομίας, την πολυπόθητη περιφερειακή ανάπτυξη κι εν τέλει την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της χώρας, χαρακτηρίζει ο ΥπΑΑΤ κ. Σπήλιος Λιβανός τη Συμφωνία για τη νέα ΚΑΠ η οποία επετεύχθη χθες στο Λουξεμβούργο.
Αναλυτικά η δήλωση του Σπ. Λιβανού έχει ως εξής: «Εδώ στο Λουξεμβούργο, στο Συμβούλιο Υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, πετύχαμε μια μεγάλη ιστορική συμφωνία για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική. Μετά από τρία χρόνια συνεχών και επίπονων διαπραγματεύσεων, μετά από έξι συνεχείς αλλαγές στα κράτη μέλη που προεδρεύουν στο Συμβούλιο ,τα τρία Όργανα της Κοινότητας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Κομισιόν και το Συμβούλιο Υπουργών συμφώνησαν στη Νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική, που αποτελεί μία, ίσως τη μεγαλύτερη, πολιτική μεταρρύθμιση των τελευταίων τριάντα χρόνων.
Στο πλαίσιο αυτό η Ευρώπη εγγυάται τη βιωσιμότητα των αγροδιατροφικών μας συστημάτων και με την ίδια συμφωνία στηρίζουμε τους Έλληνες αγρότες τους ανοίγουμε τη δυνατότητα να είναι πρωταγωνιστές σ’ αυτή τη νέα εποχή, τόσο σε οικονομικό, όσο και σε περιβαλλοντικό και κοινωνικό επίπεδο.
«Θυμίζω ότι για την Ελλάδα είναι πολύ σημαντική αυτή η συμφωνία , διότι καταφέραμε να διατηρήσουμε τα ίδια κεφάλαια που είχαμε στην προηγούμενη ΚΑΠ, περίπου 19,3 δισεκατομμύρια , όταν ο συνολικός Προϋπολογισμός της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής για την υπόλοιπη Ευρώπη έπεσε περίπου 10%. Είναι μεγάλη ευκαιρία για τη χώρα μας μέσα στα επόμενα χρόνια να πετύχουμε τον μετασχηματισμό της αγροτικής μας οικονομίας, να πετύχουμε την πολυπόθητη περιφερειακή ανάπτυξη και να αλλάξουμε το παραγωγικό μοντέλο στη χώρα μας».
