Μερική ανάσχεση παρατηρείται στο νέο μοντέλο λειτουργίας του σιδηροδρόμου στην Ελλάδα με πρώτο ορόσημο το 2027, εξέλιξη που δεν την επιθυμούν στην κυβέρνηση.
Με τη συμφωνία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με την Ιταλίδα ομόλογό του Τζόρτζια Μελόνι για επενδύσεις 360 εκατ. ευρώ για τροχαίο υλικό και αμαξοστάσια από την πλευρά των Ιταλών και 460 εκατ. ευρώ από την Ελλάδα, γίνεται πιο ευδιάκριτος ο τελικός νέος σχεδιασμός της κυβέρνησης και του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.
Ωστόσο, παρότι ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, είχε δεσμευτεί ότι έως το τέλος του μήνα θα έχει ψηφισθεί το ν/σ για τον νέο σιδηρόδρομο, αυτό -μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές- ακόμη δεν έχει κατατεθεί στη Βουλή για διαβούλευση, κάτι που κάνει ανέφικτους τους στόχους που είχαν τεθεί. Κοινός τόπος, πάντως, είναι ότι οι εξελίξεις τρέχουν με γοργούς ρυθμούς σε σχέση με το παρελθόν.
Υπογραμμίζεται ότι, σύμφωνα με την παρουσίαση του κ. Κυρανάκη, το νέο μοντέλο λειτουργίας θα είναι σε διάφορα επίπεδα.
Το πρώτο είναι το οργανωτικό, δηλαδή την παρουσία του νέου οργανισμού με την επωνυμία Σιδηρόδρομοι Ελλάδος. Βασικός λειτουργός θα είναι η Hellenic Train.
Το δεύτερο επίπεδο είναι το κομμάτι των υποδομών και της συντήρησης. Αυτά είναι τα έργα που αφορούν τη Θεσσαλία, τα εν εξελίξει έργα που τρέχουν ΟΣΕ και ΕΡΓΟΣΕ και οι νέοι διαγωνισμοί. Μαζί σε αυτό το επίπεδο είναι και τα έργα συντήρησης του δικτύου που φαίνεται πως βρίσκονται σε νέα τροχιά.
Το τρίτο επίπεδο είναι αυτό που ανακοινώθηκε, αλλά και τα έργα που σχεδιάζονται για την αξιοποίηση των σταθμών και που αφορά τη συνολική εμπειρία του επιβάτη. Δηλαδή, η έλευση νέων τρένων τόσο σε υπεραστικό όσο και σε προαστιακό επίπεδο μέσα στην επόμενη διετία-τριετία και η νέα πιο σύγχρονη εμφάνιση των κεντρικών σταθμών της χώρας.
Οργανωτικό
Οπως προαναφέρθηκε, με την ολοκλήρωση της διαβούλευσης και την ψήφιση του νομοσχεδίου για τον σιδηρόδρομο ανοίγει νέα σελίδα σε οργανωτικό επίπεδο για τα τρένα στην Ελλάδα. OΣE, ΕΡΓΟΣΕ και κομμάτι της ΓΑΙΑΟΣΕ θα αποτελέσουν τον νέο σιδηροδρομικό οργανισμό που ονομάζεται Σιδηρόδρομοι Ελλάδος.
Η εταιρία θα λειτουργεί με «μοντέλο ΔΕΗ», τόσο σε επίπεδο οργανωτικής δομής όσο και σε προσωπικό. Στόχος του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών είναι η προσέλκυση νέων στελεχών τόσο από την εγχώρια αγορά όσο και από τη διεθνή βιομηχανία του σιδηροδρόμου.
Επίσης, σημαντικό είναι και το γεγονός πως και οι διαγωνισμοί προμηθειών και έργων θα είναι πιο ευέλικτοι, για να «τρέχουν» πιο σύντομα οι διαδικασίες και η υλοποίηση των έργων υποδομής.
Υποδομές
Πρόκειται για ένα μεγάλο παζλ έργων που «τρέχουν» αυτήν τη στιγμή σε έργα υποδομής. Τούτων δοθέντων, τα σημαντικότερα έργα που έχουν οι ΟΣΕ και ΕΡΓΟΣΕ είναι: ο προαστιακός Δυτικής Αττικής, η σήραγγα Σεπολίων, τα έργα αναβάθμισης του Κεντρικού Σταθμού της Αθήνας, η ηλεκτροκίνηση στο τμήμα Κιάτο-Αίγιο, η εργολαβία λειτουργίας της νέας διπλής γραμμής Αίγιο-Ρίο, τα έργα σηματοδότησης Θεσσαλονίκη-Ειδομένη κ.λπ.
Παράλληλα πρόσφατα υπεγράφησαν τα μεγάλα έργα αποκατάστασης του τμήματος Δομοκός-Λάρισα και επαναφορά των συστημάτων της γραμμής Αθήνα-Θεσσαλονίκη και τα έργα αποκατάστασης των γραμμών Λάρισα-Βόλος και Παλαιοφάρσαλος-Καλαμπάκα.
Ταυτόχρονα έχουν βγει στον αέρα και νέοι διαγωνισμοί μεγάλων έργων, όπως είναι η αναβάθμιση του τμήματος ΣΚΑ-Οινόη ύψους 300 εκατ. ευρώ, η ηλεκτροκίνηση στο τμήμα Μουριές-Προμαχώνας, ενώ προχωρημένος είναι ο διαγωνισμός για τη νέα σιδηροδρομική γραμμή Νέα Καρβάλη-Τοξότες Ξάνθης 200 εκατ. ευρώ, που έχει ανάδοχο την ΤΕΡΝΑ.
Τα έργα συντήρησης φαίνεται πως θα είναι από τα πρώτα αντικείμενα της Σιδηρόδρομοι Ελλάδος. Το κόστος τους είναι αρκετά υψηλό σε ετήσια βάση (για το Αθήνα-Θεσσαλονίκη αγγίζει τα 90 εκατ. ευρώ και για το σύνολο του δικτύου πάνω από 150 εκατ.). Αυτοί που γνωρίζουν αναφέρουν ότι τα ποσά θα οριστικοποιηθούν με τη λειτουργία της νέας εταιρίας.
Ακόμη προβλέπονται πολυετείς συμβάσεις με εξειδικευμένες εταιρίες που θα αναλάβουν την τακτική συντήρηση του δικτύου και που θα έχουν την ευθύνη για την ομαλή κατάστασή του.
Θα έρθουν 23 νέα τρένα
Για τον επιβάτη, ίσως τα παραπάνω να αποτελούν άγνωστο πεδίο, καθώς αφορούν την εταιρική λειτουργία. Το τρίτο επίπεδο είναι, όμως, η συνολική εμπειρία του επιβάτη, γεγονός που περιλαμβάνει τρένα και σταθμούς.
Οπως προαναφέρθηκε, για τα τρένα υπεγράφη μνημόνιο με τη Ferrovio Dello State Italiane για την επένδυση 360 εκατ. ευρώ σε σύγχρονα τρένα. Κατά πληροφορίες, χωρίς όμως να είναι ακόμα επίσημο, θα δρομολογηθούν στις γραμμές συνολικά 23 νέα τρένα. Από αυτά, 8 ελέχθη ότι θα αφορούν τα υπεραστικά δρομολόγια και 15 τα προαστιακά που θα λειτουργεί η Hellenic Train.
Επίσης, το επενδυτικό πρόγραμμα της Hellenic Train περιλαμβάνει και την αναβάθμιση των μονάδων συντήρησης. Οπως αναφέρεται, «η υλοποίησή του συνδέεται οργανικά με την αναβάθμιση των σιδηροδρομικών υποδομών και την αύξηση της χωρητικότητας του δικτύου της χώρας».
Οι δεσμεύσεις του ιταλικού ομίλου θα αποτυπωθούν ξεκάθαρα στην επί θύραις νέα αναθεωρημένη σύμβαση του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών με τη Hellenic Train, με ρήτρες για τα χρονοδιαγράμματα.
Τέλος, σε τροχιά αξιοποίησης θα εισέλθουν και οι σταθμοί. Οπως έχει κάνει γνωστό η GAIAOSE, στον τομέα της αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας της μέσω του Υπερταμείου θα αξιοποιηθούν οι σταθμοί της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης, του Πειραιά, της Λάρισας κ.λπ.
Γι’ αυτό έχει ήδη σε εξέλιξη διαγωνισμούς που αφορούν την πρόσληψη τεχνικών συμβούλων και την εκπόνηση σειράς μελετών: Βιωσιμότητας Επενδύσεων, Στρατηγικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, Πολεοδομικών Μελετών κ.λπ.
