Το σύνδρομο της ξηροφθαλμίας είναι μία συχνή διαταραχή, που εκδηλώνεται όταν τα δάκρυα αδυνατούν να ενυδατώσουν επαρκώς τα μάτια.

Υπολογίζεται ότι σημαντικό ποσοστό του ενήλικου πληθυσμού ταλαιπωρείται από αυτό, με την επίπτωσή του να αυξάνεται με την ηλικία.

Το σύνδρομο είναι συχνότερο στις γυναίκες, κυρίως εξαιτίας των επιδράσεων που έχουν οι ορμόνες του γυναικείου φύλου στους αδένες των ματιών και στην οφθαλμική επιφάνεια.

«Το σύνδρομο της ξηροφθαλμίας είναι μία πολυπαραγοντική νόσος της οφθαλμικής επιφάνειας. Χαρακτηρίζεται από απώλεια της ομοιόστασης του δακρυϊκού φιλμ που φυσιολογικά αποτελείται από τρεις στοιβάδες (την πρωτεϊνούχο ή βλεννώδη, την υδατώδη και την λιπώδη).

Ο συνδυασμός αυτός συνήθως επαρκεί για να διατηρεί την επιφάνεια των ματιών καλά ενυδατωμένη, λεία και καθαρή. Εάν υπάρξει πρόβλημα με οποιαδήποτε από αυτές τις στοιβάδες, η συνέπεια είναι η ξηροφθαλμία, κατά την οποία όχι μόνο “στεγνώνουν” τα μάτια, αλλά τα παραγόμενα δάκρυα είναι κακής ποιότητας», αναφέρει ο Χειρουργός Οφθαλμίατρος Αλέξανδρος Μαναίος, MD, FEBO, Διπλ. Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Οφθαλμολογίας (European Board of Ophthalmology), Οφθαλμολογική Μονάδα Ημερήσιας Νοσηλείας Athens Vision.

Η ξηροφθαλμία μπορεί να έχει πολλές αιτίες, εξηγεί. Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται ορμονικές αλλαγές, αυτοάνοσα νοσήματα, φλεγμονή στους αδένες των βλεφάρων, ακόμα και αλλεργικές αντιδράσεις. Σε μερικούς ανθρώπους η αιτία είναι η μειωμένη παραγωγή δακρύων, σε άλλους η αυξημένη εξάτμιση των δακρύων.

Ακόμα και η πολύωρη εργασία/διάβασμα σε ψηφιακές οθόνες (ηλεκτρονικοί υπολογιστές, λάπτοπ, κινητά τηλέφωνα) μπορεί να οδηγήσει στο σύνδρομο της ξηροφθαλμίας, καθώς σχετίζεται με αλλαγές όπως η αυξημένη εξάτμιση των δακρύων. Μελέτες έχουν δείξει ότι έως και το 87% όσων εργάζονται ασταμάτητα σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές, παρουσιάζουν κάποια στιγμή ξηροφθαλμία.

Ωστόσο η αστάθεια της δακρυϊκής στοιβάδας οδηγεί σε φλεγμονή και βλάβες της οφθαλμικής επιφάνειας. Η συνέπεια είναι να εκδηλώνουν οι πάσχοντες συμπτώματα, όπως αίσθημα καύσου (κάψιμο) ή ξένου σώματος, «τσιμπήματα», ινώδη βλέννα («τσίμπλες») μέσα ή γύρω από τα μάτια, ευαισθησία στο φως, κοκκίνισμα, ενόχληση κατά τη χρήση φακών επαφής, δυσκολίες στην οδήγηση τη νύχτα, αυξημένη δακρύρροια, θολή όραση ή κόπωση των ματιών.

Τα συμπτώματα αυτά συνήθως εκδηλώνονται και στα δύο μάτια. Είναι επίσης πιθανότερα υπό ορισμένες συνθήκες, όπως σε κλιματιζόμενους χώρους και σε χώρους με κεντρική θέρμανση.

«Μερικές φορές το σύνδρομο της ξηροφθαλμίας είναι σοβαρό και οδηγεί σε επιπλοκές, όπως οι λοιμώξεις των ματιών και οι επώδυνες βλάβες στην οφθαλμική επιφάνεια, όπως οι εκδορές και τα έλκη (πληγές) στον κερατοειδή χιτώνα. Επιπρόσθετα, η ξηροφθαλμία μπορεί να δυσκολέψει τις καθημερινές δραστηριότητες όπως το διάβασμα, ενώ στις πιο ακραίες περιπτώσεις μπορεί να μειώσει ακόμα και την όραση», τονίζει ο κ. Μαναίος.

Σε πρώτο επίπεδο, η αντιμετώπιση συνίσταται στην υγιεινή των βλεφάρων, στην αναπλήρωση της υγρασίας των ματιών με τεχνητά δάκρυα (κολλύρια) ή και gel. Η επαρκής υγρασία στους κλειστούς χώρους επίσης μπορεί να βοηθήσει, ενώ εξίσου σημαντικά είναι και τα συχνά διαλείμματα κατά τη χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή.

Αναλόγως με την περίπτωση μπορεί να απαιτηθούν και πιο εξειδικευμένες θεραπείες, όπως τοπικά φάρμακα και επεμβάσεις.

«Η πιο καινοτόμα θεραπεία για το σύνδρομο της ξηροφθαλμίας και τις παθήσεις της οφθαλμικής επιφάνειας είναι στοχευμένη και μη επεμβατική. Διενεργείται με το εξελιγμένο σύστημα Eye- Light®, το οποίο χρησιμοποιεί εστιασμένο φως για να αντιμετωπίσει τις φλεγμονώδεις αιτίες της ξηροφθαλμίας, καθώς και την αυξημένη εξάτμιση των δακρύων.

Το σύστημα συνδυάζει προηγμένες τεχνολογίες φωτοθεραπείας και φωτοβιοδιαρμόρφωσης (LM LLLT και OPE IPL), οι οποίες ενδείκνυνται για διαταραχές στο πρόσθιο και στο οπίσθιο ημιμόριο του οφθαλμού. Με τη βοήθειά του μπορούν να αντιμετωπιστούν οφθαλμικές παθήσεις, όπως η δυσλειτουργία των μεϊβομιανών αδένων, η βλεφαρίτιδα, το χαλάζιο, το σύνδρομο Sjögren κ.λπ.», προσθέτει ο ειδικός.

Η φωτοθεραπεία με το σύστημα Eye- Light® συμβάλλει στη μείωση της φλεγμονής, στη βελτίωση της μικροκυκλοφορίας του αίματος και στη σταθεροποίηση του μικροβιώματος στην οφθαλμική επιφάνεια. Επιπλέον, το σύστημα αξιοποιεί διαφορετικά μήκη κύματος φωτός (κόκκινο, κίτρινο, μπλε), με εξειδικευμένες εφαρμογές και στοχευμένα θεραπευτικά οφέλη, συμβάλλοντας σε μια πιο εξατομικευμένη προσέγγιση για κάθε ασθενή.

«Παράλληλα, μέσω της φωτοβιοδιέγερσης (PBM), ανοίγει νέες προοπτικές στη διαχείριση παθήσεων του αμφιβληστροειδούς, όπως η ξηρά ηλικιακή εκφύλιση ωχράς κηλίδας, ενισχύοντας την κυτταρική λειτουργία και μειώνοντας το οξειδωτικό στρες. Έτσι ενισχύει ουσιαστικά τις θεραπευτικές μας δυνατότητες σε όλο το φάσμα της Οφθαλμολογίας», καταλήγει ο κ. Μαναίος.