Καμπανάκι για την πορεία υλοποίησης του προγράμματος αξιοποίησης των εγχώριων υδρογονανθράκων χτύπησε η αποχώρηση της ισπανικής Repsol από την παραχώρηση της χερσαίας περιοχής της Αιτωλοακαρνανίας. Η ισπανική εταιρεία από κοινού με την ελληνική Energean γνωστοποίησαν, την περασμένη Παρασκευή, στην ΕΔΕΥ την αποχώρησή τους από την παραχώρηση της Aιτωλοακαρνανίας και την επιστροφή στο Δημόσιο των δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων.
Η γνωστοποίηση δεν αποτέλεσε κεραυνό εν αιθρία για τις αρμόδιες αρχές, αφού η Repsol από τον περασμένο Νοέμβριο είχε ανακοινώσει μια ευρεία αναδιάταξη της στρατηγικής της, εστιάζοντας σε 14 χώρες, στις οποίες δεν περιλαμβανόταν η Ελλάδα, στο πλαίσιο περικοπής δαπανών 700 εκατ. δολαρίων ετησίως για την περίοδο 2021-2025. Μετά την επίσημη αποχώρηση από την Αιτωλοακαρνανία, θεωρείται βέβαιη η αποχώρηση της Repsol και από το οικόπεδο του Ιονίου, στο οποίο συμμετέχει από κοινού με τα ΕΛΠΕ, ενώ ερωτήματα εκφράζονται και σε σχέση με τις τελικές αποφάσεις της για την περιοχή των Ιωαννίνων όπου συμμετέχει με την Energean.
Η αποχώρηση από την περιοχή του Ιονίου θεωρείται μάλλον προεξοφλημένη, αφού η Repsol δεν έχει καν ξεκινήσει σεισμικές έρευνες. Σε μια τέτοια εξέλιξη, το πιθανότερο είναι να αποχωρήσουν και τα ΕΛΠΕ, τα οποία εκτιμάται ότι είναι δύσκολο να υποκαταστήσουν την πολυεθνική ως προς τις τεχνικές απαιτήσεις του project. Δύσκολα αντιστοίχως θα καταφέρει να ανταποκριθεί στο progect των Ιωαννίνων και η Energean στην περίπτωση που η Repsol αποφασίσει τελικά να αποχωρήσει.
Ερωτήματα εκφράζονται και για την παραχώρηση του Πατραϊκού Κόλπου, η οποία βρίσκεται στο πιο ώριμο στάδιο, μετά την εξαγορά των δικαιωμάτων της Edison από την Energean, η οποία ρίχνει το βάρος στις επενδύσεις που αναπτύσσει στα κοιτάσματα του Ισραήλ. Οι εξελίξεις υποχρεώνουν και τα ΕΛΠΕ να επανεξετάσουν τη στρατηγική τους. «Ο σχεδιασμός επικαιροποιείται με βάση τη διεθνή πρακτική και τις εξελίξεις στην αγορά ενέργειας. Δεν μπορεί κάτι που αποφασίσαμε πριν από πέντε χρόνια και δεν υλοποιήθηκε να μην το επανεξετάσουμε», τονίζουν στην «Κ» από τα ΕΛΠΕ.
Η περίπτωση της Κρήτης περιγράφεται από τους εμπλεκομένους στην αγορά ως εντελώς διαφορετική. Oι εταιρείες που έχουν αναλάβει τις παραχωρήσεις (ExxonMobil, Total και ΕΛΠΕ) έχουν περιθώρια έως τον Σεπτέμβριο του 2022 να προχωρήσουν σε σεισμικά και γεώτρηση βάσει της σύμβασής τους και δικαίωμα παράτασης μέχρι το 2028, οπότε και δεν χρειάζεται να επανεξετάσουν σε αυτήν τη φάση, τουλάχιστον, τη στρατηγική τους.
Αναλυτές που παρακολουθούν την αγορά δεν αναμένουν επίσης αλλαγή στρατηγικής των πετρελαϊκών εταιρειών στην Κύπρο, όπου όπως τονίζουν μπορεί τα προγράμματά τους να έχουν μείνει πίσω λόγω της στάσης της Τουρκίας, ωστόσο διατηρούν τα δικαιώματα παραχώρησης και μάλιστα προετοιμάζονται για γεωτρήσεις μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2021. Εκτιμούν, επίσης, ότι «η Ανατολική Μεσόγειος εξακολουθεί να έχει πολύ λαμπρές προοπτικές ως προς τα αποθέματα φυσικού αερίου».
Το βέβαιο είναι ότι η μεγάλη εικόνα της αναδιάταξης της στρατηγικής των μεγάλων πετρελαϊκών υπό την πίεση των επιπτώσεων της πανδημίας στη ζήτηση και στις τιμές πετρελαίου και της στροφής στην πράσινη μετάβαση θα επηρεάσει και το ελληνικό πρόγραμμα υδρογονανθράκων. Μεγάλο πλήγμα, ωστόσο, έχει δεχτεί ήδη από τη γραφειοκρατία και τις αντιδράσεις, ο βαθμός των οποίων έχει κάνει όλες τις πετρελαϊκές, ελληνικές και ξένες, να αναρωτιούνται εάν πράγματι οι επενδύσεις στον τομέα έχουν τη στήριξη της πολιτείας.
