Ένα απρόσμενο «όπλο» κατά του καρκίνου

Ο Νικ Τζέιμς, ένας 40χρονος από τη Βρετανία, συμμετείχε σε μια κλινική δοκιμή αφού διαγνώστηκε με σύνδρομο Lynch, μια γενετική κατάσταση που αυξάνει δραματικά την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του εντέρου.

Στο πλαίσιο της μελέτης ξεκίνησε να λαμβάνει καθημερινά ασπιρίνη. Δέκα χρόνια μετά, παραμένει χωρίς καρκίνο, κάτι που οι ερευνητές θεωρούν ιδιαίτερα ενθαρρυντικό.

Ο καθηγητής κλινικής γενετικής Τζον Μπερν, που ηγήθηκε της έρευνας, αναφέρει ότι τα αποτελέσματα δείχνουν σημαντική μείωση του κινδύνου καρκίνου σε άτομα υψηλού κινδύνου που λαμβάνουν χαμηλή δόση ασπιρίνης.

Από την αρχαιότητα στη σύγχρονη ιατρική

Η ιστορία της ασπιρίνης ξεκινά από την αρχαιότητα. Ουσίες από φλοιό ιτιάς χρησιμοποιούνταν ήδη πριν από 4.000 χρόνια για την ανακούφιση του πόνου, καθώς περιέχουν σαλικίνη – πρόδρομη μορφή της σημερινής ασπιρίνης.

Στα τέλη του 19ου αιώνα, η ουσία εξελίχθηκε στο γνωστό φάρμακο που κυκλοφόρησε από τη Bayer. Στη συνέχεια, διαπιστώθηκε ότι μπορεί να «αραιώνει» το αίμα και να μειώνει τον κίνδυνο εμφραγμάτων και εγκεφαλικών, οδηγώντας στη χρήση της και στην καρδιολογία.

Τα πρώτα στοιχεία για τον καρκίνο

Από τη δεκαετία του 1970, επιστήμονες παρατήρησαν ότι η ασπιρίνη ίσως επηρεάζει και την ανάπτυξη καρκινικών όγκων. Μελέτες σε ζώα έδειξαν μειωμένη εξάπλωση καρκινικών κυττάρων, ενώ μεταγενέστερες αναλύσεις σε ανθρώπους έδειξαν παρόμοιες ενδείξεις.

Το 2010, νέες έρευνες αναζωπύρωσαν το επιστημονικό ενδιαφέρον, καθώς φάνηκε ότι η ασπιρίνη μπορεί να μειώνει τόσο την εμφάνιση όσο και τη μετάσταση του καρκίνου.

Κλινικές δοκιμές και εντυπωσιακά αποτελέσματα

Σε μεγάλη κλινική δοκιμή με 861 άτομα που είχαν σύνδρομο Lynch, η καθημερινή λήψη ασπιρίνης μείωσε περίπου στο μισό τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου.

Νεότερη έρευνα έδειξε ότι ακόμη και χαμηλότερες δόσεις μπορεί να έχουν παρόμοια ή και καλύτερη αποτελεσματικότητα, με σημαντικά λιγότερες παρενέργειες.

Παράλληλα, σε άλλη μελέτη σχεδόν 3.000 ασθενών με καρκίνο του εντέρου, η λήψη ασπιρίνης μετά από χειρουργείο μείωσε σημαντικά την πιθανότητα επανεμφάνισης της νόσου.

Πώς δρα η ασπιρίνη

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η ασπιρίνη δρα με πολλαπλούς τρόπους:

Αναστέλλει ένζυμα (όπως το COX-2) που σχετίζονται με την ανάπτυξη όγκων
Επηρεάζει τη φλεγμονή και τα μόρια που ευνοούν την ανεξέλεγκτη κυτταρική ανάπτυξη
Μπορεί να βοηθά το ανοσοποιητικό σύστημα να εντοπίζει καλύτερα τα καρκινικά κύτταρα, μειώνοντας την ικανότητά τους να «κρύβονται»
Θα γίνει “καθολική θεραπεία”;

Παρότι τα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά, οι επιστήμονες τονίζουν ότι η ασπιρίνη δεν είναι κατάλληλη για όλους.

Μπορεί να προκαλέσει σοβαρές παρενέργειες, όπως στομαχικές αιμορραγίες ή άλλα προβλήματα, επομένως η χρήση της πρέπει να γίνεται μόνο υπό ιατρική καθοδήγηση.

Σε ορισμένες χώρες ήδη συστήνεται σε άτομα υψηλού κινδύνου, αλλά όχι στον γενικό πληθυσμό.

Το μέλλον της έρευνας

Μεγάλες νέες κλινικές δοκιμές βρίσκονται σε εξέλιξη για να διαπιστωθεί αν η ασπιρίνη μπορεί να προστατεύσει και από άλλους τύπους καρκίνου, όπως του μαστού, του προστάτη και του στομάχου.

Οι επιστήμονες θεωρούν ότι τα επόμενα χρόνια θα είναι καθοριστικά για να φανεί αν αυτό το «παλιό» φάρμακο μπορεί να αποκτήσει έναν εντελώς νέο ρόλο στη σύγχρονη ιατρική.