Ο καρκίνος του παχέος εντέρου εμφανίζεται όλο και συχνότερα σε νεότερους ενήλικες, αποτελώντας πλέον μία από τις βασικές αιτίες θανάτου από καρκίνο σε ανθρώπους κάτω των 50 ετών. Παρ’ ότι ο προληπτικός έλεγχος για άτομα μέσου κινδύνου ξεκινά συνήθως στα 45, τα συμπτώματα μπορεί να κάνουν την εμφάνισή τους νωρίτερα και δεν πρέπει να αγνοούνται.

Επίμονες αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου, επαναλαμβανόμενη αιμορραγία από τον ορθό, ασυνήθιστα σκούρα κόπρανα, ανεξήγητη απώλεια βάρους και συνεχής κόπωση μπορεί να οφείλονται σε λιγότερο σοβαρές αιτίες. Όταν, όμως, εμφανίζονται για πρώτη φορά, επανέρχονται ή δεν υποχωρούν, χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση και δεν πρέπει να αποδίδονται αυτόματα σε αιμορροΐδες, δυσκοιλιότητα ή άγχος.

Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική, καθώς ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι συχνά θεραπεύσιμος όταν εντοπίζεται πριν εξαπλωθεί.

Γιατί αυξάνονται οι διαγνώσεις στους νεότερους

Η νόσος παραμένει συχνότερη στις μεγαλύτερες ηλικίες και εκτιμάται ότι περίπου 1 στους 25 άνδρες και γυναίκες θα εμφανίσει καρκίνο του παχέος εντέρου κάποια στιγμή στη ζωή του. Ωστόσο, η εικόνα αλλάζει σταθερά.

Σήμερα, περίπου 1 στις 5 περιπτώσεις διαγιγνώσκεται σε ανθρώπους κάτω των 54 ετών, ενώ πριν από 30 χρόνια η αναλογία ήταν περίπου 1 στις 10. Η αύξηση αυτή εντείνει την ανησυχία ότι τα συμπτώματα στους νεότερους ασθενείς μπορεί να υποτιμώνται ή να αντιμετωπίζονται χωρίς επαρκή διερεύνηση.

Η χειρουργός παχέος εντέρου, δρ. Marylise Boutros επισημαίνει ότι, όταν νεότεροι άνθρωποι ζητούν ιατρική βοήθεια για ενοχλήσεις του εντέρου, τα συμπτώματα συχνά αποδίδονται σε αιμορροΐδες ή δυσκοιλιότητα. Η καλύτερη ενημέρωση μπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς να εκφράζουν εγκαίρως τις ανησυχίες τους και να ζητούν περαιτέρω έλεγχο όταν τα προβλήματα επιμένουν.

Οι αλλαγές στην εντερική λειτουργία

Δυσκοιλιότητα, διάρροια ή μεταβολή στη συνήθη συχνότητα των κενώσεων μπορεί να είναι από τα πρώτα σημάδια ότι κάτι έχει αλλάξει. Άλλες ενδείξεις είναι τα ασυνήθιστα λεπτά κόπρανα, η αίσθηση ότι το έντερο δεν έχει αδειάσει πλήρως, η πίεση στον ορθό και η κοιλιακή δυσφορία.

Αυτά τα συμπτώματα έχουν συχνά καλοήθεις αιτίες. Ωστόσο, οποιαδήποτε αλλαγή είναι νέα, επίμονη και διαφορετική από το συνηθισμένο πρέπει να συζητείται με γιατρό. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ένας όγκος μπορεί να ερεθίζει το έντερο, να προκαλεί φλεγμονή ή να εμποδίζει μερικώς τη διέλευση των κοπράνων.

Όπως τονίζει η χειρουργός δρ. Paula Denoya, κάθε νέα ή ασυνήθιστη μεταβολή της εντερικής λειτουργίας χρήζει ιατρικής προσοχής.

Το αίμα στα κόπρανα

Η επαναλαμβανόμενη αιμορραγία από τον ορθό αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προειδοποιητικά σημάδια. Το αίμα μπορεί να είναι έντονα κόκκινο και να φαίνεται στο χαρτί υγείας ή τη λεκάνη, αλλά μπορεί επίσης να αναμειγνύεται με τα κόπρανα, κάνοντάς τα σκούρα ή σχεδόν μαύρα.

Μελέτη σε συμπτωματικούς ασθενείς κάτω των 50 ετών έδειξε ότι η αιμορραγία από τον ορθό ήταν ο ισχυρότερος προγνωστικός παράγοντας για καρκίνο του παχέος εντέρου, αυξάνοντας την πιθανότητα διάγνωσης περισσότερο από 8 φορές.

Παρ’ ότι η αιμορραγία μπορεί να οφείλεται σε αιμορροΐδες, ραγάδες ή άλλες γαστρεντερικές παθήσεις, η επαναλαμβανόμενη παρουσία αίματος δεν πρέπει να θεωρείται αβλαβής. Ο δρ. James T. McCormick σημειώνει ότι ακόμη και μικρή, αλλά επαναλαμβανόμενη αιμορραγία χρειάζεται αξιολόγηση και, σε ορισμένες περιπτώσεις, κολονοσκόπηση.

Αλλαγές στο χρώμα και το σχήμα των κοπράνων μπορεί, επίσης, να δώσουν σημαντικές ενδείξεις. Έντονα κόκκινα κόπρανα μπορεί να υποδηλώνουν αιμορραγία χαμηλά στο έντερο, ενώ τα πολύ σκούρα μπορεί να σχετίζονται με αιμορραγία ψηλότερα, στο πεπτικό. Η παρουσία βλέννας ή μια επίμονη μεταβολή του σχήματος χρειάζεται επίσης διερεύνηση.

Απώλεια βάρους, αναιμία και κόπωση

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου μπορεί να προκαλέσει και γενικότερα συμπτώματα, όπως ανεξήγητη απώλεια βάρους, μειωμένη όρεξη, ναυτία, έμετο, αδυναμία και συνεχή κόπωση. Η χρόνια απώλεια αίματος από το έντερο μπορεί να οδηγήσει σε σιδηροπενική αναιμία, προκαλώντας δύσπνοια, ζάλη, χλωμό δέρμα και εξάντληση. Όταν αυτά τα συμπτώματα συνοδεύονται από αλλαγές στις κενώσεις ή αιμορραγία, η ανάγκη ιατρικού ελέγχου γίνεται ακόμη πιο επιτακτική.

Ποιοι χρειάζονται έλεγχο νωρίτερα

Ο προληπτικός έλεγχος συστήνεται γενικά από την ηλικία των 45 ετών. Νωρίτερα μπορεί να χρειαστεί να εξετάζονται όσοι έχουν στενό συγγενή με καρκίνο του παχέος εντέρου ή προχωρημένους πολύποδες, καθώς και ασθενείς με νόσο Crohn ή ελκώδη κολίτιδα.

Οι επιλογές περιλαμβάνουν εξετάσεις κοπράνων και απεικονιστικές μεθόδους. Η κολονοσκόπηση θεωρείται η πληρέστερη εξέταση, καθώς επιτρέπει την επισκόπηση ολόκληρου του παχέος εντέρου, τη λήψη βιοψιών και την αφαίρεση προκαρκινικών πολυπόδων.

Το βασικό μήνυμα είναι να μην περιμένει κανείς τα συμπτώματα να γίνουν σοβαρά. Η νεαρή ηλικία δεν αποκλείει τη νόσο και δεν πρέπει να αποτελεί λόγο εφησυχασμού. Η έγκαιρη αναζήτηση ιατρικής συμβουλής μπορεί είτε να αποκλείσει μια σοβαρή αιτία, είτε να οδηγήσει σε διάγνωση σε στάδιο όπου η θεραπεία είναι αποτελεσματικότερη και λιγότερο επεμβατική.

ygeiamou