«Ο χρόνος είναι εγκέφαλος όταν πρόκειται για τη θεραπεία του εγκεφαλικού», επισημαίνει η νευρολόγος της Mayo Clinic στη Φλόριντα Τζόζεφιν Χουάνγκ. Όσο νωρίτερα λάβει ο ασθενής ιατρική φροντίδα, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να περιοριστούν οι μακροχρόνιες επιπτώσεις. Το εγκεφαλικό συμβαίνει όταν διακόπτεται η ροή αίματος προς τον εγκέφαλο. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε θρόμβο που φράζει μια αρτηρία, οπότε πρόκειται για ισχαιμικό εγκεφαλικό, ή σε ρήξη αγγείου και αιμορραγία στον εγκέφαλο, οπότε πρόκειται για αιμορραγικό εγκεφαλικό. Και στις δύο περιπτώσεις απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Τα 6 σημάδια του BE FAST

Οι ειδικοί της Mayo Clinic προτείνουν το ακρωνύμιο BE FAST, ώστε να είναι πιο εύκολο να θυμόμαστε τα βασικά προειδοποιητικά σημάδια.

B – Balance / Ισορροπία: Ξαφνική απώλεια ισορροπίας ή συντονισμού.

E – Eyes / Μάτια: Ξαφνική δυσκολία στην όραση ή απώλεια όρασης στο ένα ή και στα δύο μάτια.

F – Face / Πρόσωπο: Πτώση, μούδιασμα ή ασυμμετρία στη μία πλευρά του προσώπου.

A – Arm / Χέρι: Ξαφνική αδυναμία ή μούδιασμα στο χέρι ή στη μία πλευρά του σώματος.

S – Speech / Ομιλία: Δυσκολία στην ομιλία, ασαφής λόγος ή αδυναμία κατανόησης όσων λένε οι άλλοι.

T – Time / Χρόνος: Άμεση κλήση για επείγουσα ιατρική βοήθεια.

Ακόμη κι αν τα συμπτώματα περάσουν

Ένα από τα πιο επικίνδυνα σημεία είναι ότι τα συμπτώματα μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να διαρκέσουν μόνο λίγα λεπτά ή ώρες και στη συνέχεια να υποχωρήσουν. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος έχει περάσει. Μπορεί να πρόκειται για παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο, το οποίο αποτελεί προειδοποιητικό σημάδι για εγκεφαλικό και απαιτεί άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Πώς αντιμετωπίζεται

Στο ισχαιμικό εγκεφαλικό, οι γιατροί μπορούν σε ορισμένες περιπτώσεις να χορηγήσουν φάρμακα που διαλύουν τον θρόμβο ή να προχωρήσουν σε ενδοαγγειακή επέμβαση για την αφαίρεσή του. Στο αιμορραγικό εγκεφαλικό η αντιμετώπιση είναι διαφορετική και μπορεί να περιλαμβάνει έλεγχο της αρτηριακής πίεσης, αναστροφή της δράσης αντιπηκτικών και, όταν χρειάζεται, χειρουργική παρέμβαση. Η επιλογή της θεραπείας εξαρτάται από τον τύπο του εγκεφαλικού και γι’ αυτό η άμεση μεταφορά στο νοσοκομείο είναι κρίσιμη.

Οι παράγοντες κινδύνου

Η υψηλή αρτηριακή πίεση, ο διαβήτης, το κάπνισμα, η παχυσαρκία, η υψηλή χοληστερόλη, η καθιστική ζωή και η κολπική μαρμαρυγή συγκαταλέγονται στους βασικούς παράγοντες κινδύνου. Σύμφωνα με τη Mayo Clinic, έως και το 90% των εγκεφαλικών επεισοδίων μπορεί δυνητικά να προληφθεί με σωστή διαχείριση των παραγόντων κινδύνου και αλλαγές στον τρόπο ζωής. Τακτικός ιατρικός έλεγχος, σωματική δραστηριότητα, ισορροπημένη διατροφή και αποφυγή του καπνίσματος μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του κινδύνου.