Ερευνητική ομάδα του Monash University στην Αυστραλία ανέλυσε δεδομένα από περισσότερους από 10.800 ανθρώπους ηλικίας άνω των 70 ετών, εξετάζοντας κατά πόσο η ενασχόλησή τους με τη μουσική σχετιζόταν με τη μετέπειτα γνωστική τους κατάσταση.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι συμμετέχοντες που άκουγαν μουσική τις περισσότερες ημέρες παρουσίαζαν κατά 39% χαμηλότερη πιθανότητα εμφάνισης άνοιας σε σύγκριση με εκείνους που άκουγαν μουσική περιστασιακά, σπάνια ή καθόλου.

Τα οφέλη δεν περιορίζονται στην άνοια

Στους ανθρώπους που άκουγαν συχνά μουσική καταγράφηκε επίσης 17% χαμηλότερη συχνότητα γνωστικής εξασθένησης.

Παράλληλα, εμφάνισαν καλύτερες συνολικές επιδόσεις στις γνωστικές δοκιμασίες και καλύτερη επεισοδιακή μνήμη, δηλαδή τη μορφή μνήμης που χρησιμοποιούμε για να ανακαλούμε συγκεκριμένα γεγονότα και εμπειρίες της καθημερινής ζωής.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα ευρήματα για όσους δεν περιορίζονται στην ακρόαση, αλλά παίζουν κάποιο μουσικό όργανο ή τραγουδούν.

Η συγκεκριμένη δραστηριότητα συσχετίστηκε με κατά 35% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας.

Όσοι συνδύαζαν συστηματικά την ακρόαση μουσικής με το παίξιμο μουσικής παρουσίασαν κατά 33% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας και κατά 22% χαμηλότερο κίνδυνο γνωστικής εξασθένησης.

Γιατί η μουσική μπορεί να βοηθά τον εγκέφαλο

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτείται περισσότερη έρευνα για να προσδιοριστούν οι μηχανισμοί που βρίσκονται πίσω από αυτή τη συσχέτιση.

Η Emma Jaffa, η οποία συμμετείχε στη μελέτη μαζί με την καθηγήτρια βιολογικής νευροψυχιατρικής Joanne Ryan, εξήγησε ότι η ακρόαση μουσικής ενεργοποιεί ταυτόχρονα πολλές περιοχές του εγκεφάλου, λειτουργώντας κατά κάποιον τρόπο σαν «προπόνηση» για ολόκληρο τον εγκέφαλο.

Προηγούμενες έρευνες, σύμφωνα με την ίδια, έχουν δείξει ότι η μουσική μπορεί να συνδέεται με καλύτερες επιδόσεις στην ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών, στη γλώσσα, στη μνήμη και στον συντονισμό.

Υπάρχει και μία ακόμη πιθανή εξήγηση: η μουσική συχνά αποτελεί κοινωνική δραστηριότητα. Το τραγούδι, το παίξιμο ενός οργάνου ή ακόμη και η κοινή ακρόαση μουσικής μπορούν να ενισχύσουν την κοινωνική επαφή, η οποία έχει επίσης συσχετιστεί με την υγεία του εγκεφάλου κατά τη γήρανση.

Έχει σημασία τι μουσική ακούμε;

Ένα από τα ερωτήματα που δέχονται συχνότερα οι ερευνητές είναι εάν συγκεκριμένα είδη μουσικής προσφέρουν μεγαλύτερο όφελος στον εγκέφαλο.

Η συγκεκριμένη μελέτη, ωστόσο, δεν μπορεί να δώσει απάντηση, καθώς οι συμμετέχοντες δεν ρωτήθηκαν για τα είδη μουσικής που προτιμούσαν.

Οι ερευνητές ενδιαφέρονται να εξετάσουν το ζήτημα σε μελλοντικές μελέτες, όπως και το κατά πόσο η συστηματική ακρόαση μουσικής μπορεί να σχετίζεται με μικρότερο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης και σε ανθρώπους ηλικίας κάτω των 70 ετών.

Τι πρέπει να κρατήσουμε από τη μελέτη

Τα ευρήματα είναι ιδιαίτερα ενδιαφέροντα, ωστόσο πρόκειται για συσχέτιση και όχι απόδειξη ότι η μουσική από μόνη της αποτρέπει την άνοια. Άλλοι παράγοντες του τρόπου ζωής και της υγείας μπορεί επίσης να επηρεάζουν τον κίνδυνο.

Η μουσική έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά συνηθειών που έχουν συνδεθεί ερευνητικά με καλύτερη γνωστική υγεία κατά τη γήρανση. Μεταξύ αυτών βρίσκονται η τακτική σωματική δραστηριότητα και η διατήρηση κοινωνικών επαφών.

Το ενδιαφέρον της νέας έρευνας βρίσκεται κυρίως στο πόσο εύκολα μπορεί να ενσωματωθεί η μουσική στην καθημερινότητα: ένα αγαπημένο τραγούδι, ένα μουσικό όργανο ή ακόμη και το τραγούδι μπορεί να προσφέρει στον εγκέφαλο ένα ιδιαίτερα ευχάριστο ερέθισμα.