Νέο πλαίσιο εφαρμόζεται από το φετινό καλοκαίρι σχετικά με την ετήσια κανονική άδεια των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα, φέρνοντας μεγαλύτερη ευελιξία στον προγραμματισμό των ημερών ανάπαυσης.
Οι αλλαγές δεν επηρεάζουν τον αριθμό των ημερών άδειας που δικαιούται κάθε εργαζόμενος, αλλά τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να τις αξιοποιήσει μέσα στη χρονιά.
Ταυτόχρονα, μεταβάλλονται οι υποχρεώσεις των εργοδοτών ως προς τη δήλωση των αδειών στο πληροφοριακό σύστημα Εργάνη, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και την απλούστευση των διαδικασιών.
Η άδεια εξακολουθεί να αποτελεί δικαίωμα του εργαζομένου
Οι βασικοί κανόνες για την ετήσια κανονική άδεια παραμένουν ίδιοι. Ο αριθμός των ημερών που λαμβάνει ένας εργαζόμενος εξακολουθεί να καθορίζεται από τον συνολικό χρόνο εργασιακής προϋπηρεσίας του.
Η κανονική άδεια δεν μπορεί να αντικατασταθεί με χρηματικό ποσό κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης. Αποζημίωση για τις ημέρες άδειας προβλέπεται μόνο σε περίπτωση λήξης ή λύσης της σύμβασης εργασίας.
Παραμένει επίσης η πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία τουλάχιστον οι μισοί εργαζόμενοι μιας επιχείρησης θα πρέπει να λαμβάνουν την άδειά τους κατά το χρονικό διάστημα από την 1η Μαΐου έως και τις 30 Σεπτεμβρίου. Ο κανόνας αυτός αφορά όλες τις επιχειρήσεις που απασχολούν προσωπικό με εξαρτημένη σχέση εργασίας, ανεξαρτήτως κλάδου.
Δυνατότητα κατανομής της άδειας σε έως τέσσερις περιόδους
Η σημαντικότερη μεταρρύθμιση αφορά τον τρόπο χορήγησης της άδειας. Ενώ μέχρι σήμερα η λογική ήταν η χορήγηση ενός ενιαίου διαστήματος και η κατάτμηση επιτρεπόταν μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, πλέον δίνεται η δυνατότητα η άδεια να μοιράζεται έως και σε τέσσερα διαφορετικά χρονικά διαστήματα μέσα στο ίδιο έτος.
Η κατανομή αυτή πραγματοποιείται μόνο κατόπιν συμφωνίας μεταξύ εργαζομένου και εργοδότη, δίνοντας μεγαλύτερη ελευθερία στον σχεδιασμό των διακοπών και της προσωπικής ζωής.
Ένας εργαζόμενος, για παράδειγμα, μπορεί να επιλέξει να λάβει μέρος της άδειάς του τους θερινούς μήνες, ένα δεύτερο τμήμα το φθινόπωρο και το υπόλοιπο κατά την περίοδο των εορτών, χωρίς να είναι αναγκασμένος να εξαντλήσει όλες τις ημέρες μέσα στο καλοκαίρι.
Ωστόσο, η νομοθεσία θέτει κατώτατο όριο διάρκειας για κάθε τμήμα άδειας. Σε επιχειρήσεις με πενθήμερη εργασία απαιτούνται τουλάχιστον πέντε συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες, ενώ στις επιχειρήσεις με εξαήμερο πρόγραμμα η ελάχιστη διάρκεια ανέρχεται σε έξι συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες. Δεν είναι, επομένως, δυνατή η τμηματική λήψη μεμονωμένων ημερών σε τακτική βάση.
Πότε αποφασίζεται ο χρόνος της άδειας
Η χρονική περίοδος κατά την οποία θα χορηγηθεί η άδεια συνεχίζει να καθορίζεται μετά από συνεννόηση μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου, ώστε να λαμβάνονται υπόψη τόσο οι ανάγκες λειτουργίας της επιχείρησης όσο και οι προσωπικές ανάγκες του εργαζομένου.
Σε περιπτώσεις όπου πολλοί εργαζόμενοι ζητούν άδεια τις ίδιες ημερομηνίες, η επιχείρηση μπορεί να προχωρήσει σε διαφορετικό προγραμματισμό, προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία της. Σε περίπτωση διαφωνιών, η Επιθεώρηση Εργασίας διατηρεί το δικαίωμα παρέμβασης και ελέγχου.
Τι αλλάζει με τις δηλώσεις στην Εργάνη
Μία ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά τη διαδικασία καταχώρισης των αδειών στο σύστημα Εργάνη. Από το 2026 οι επιχειρήσεις δεν θα υποχρεούνται πλέον να δηλώνουν εκ των προτέρων την κανονική άδεια κάθε εργαζομένου.
Η καταχώριση θα γίνεται μετά τη λήψη της άδειας και θα πρέπει να ολοκληρώνεται μέσα στον επόμενο μήνα από την ημερομηνία χορήγησής της.
Με το νέο καθεστώς επιχειρείται να δοθεί μεγαλύτερη ευελιξία στην οργάνωση των αδειών, διατηρώντας παράλληλα την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων και μειώνοντας το διοικητικό βάρος για τις επιχειρήσεις.
