Σύμφωνα με διεθνείς αναλυτές, το ελληνικό «έξτρα κόστος» είναι πολύ κοντά στον μέσο όρο της Ευρώπης και καθώς κυμαίνεται στα επίπεδα του 7,37%-10,77% είναι στη 12η θέση από τους 21 της ευρωζώνης. Σχεδόν μισό από το ακριβότερο που είναι το έως 20% της Ισπανίας και σχεδόν διπλάσιο από το έως 4,2% που είναι το φθηνότερο και το έχει η Εσθονία. Στη λίστα έχει προστεθεί φέτος και η Βουλγαρία με κόστος από 5,7% έως 11,5%.

Συνολικό κόστος

Το συνολικό κόστος είναι η τιμή του ακινήτου, συν τα υποχρεωτικά έξοδα που είναι ο φόρος μεταβίβασης, η αμοιβή του συμβολαιογράφου και τα έξοδα μεταγραφής. Μαζί πρέπει να υπολογιστούν και τα προαιρετικά έξοδα που μπορεί να περιλαμβάνουν μεσίτη, μηχανικό, δικηγόρο κ.τ.λ.

Στη σύγκριση, μετράται το συνολικό έξτρα κόστος αγοράς και στη συνέχεια μεταπώλησης ενός ακινήτου κατοικίας, συμπεριλαμβανομένων όλων των τυπικών εξόδων συναλλαγής (εξαιρουμένης της τιμής πώλησης του ακινήτου) εκφρασμένο ως ποσοστό της αξίας του ακινήτου.

Αλλα παρεπόμενα έξοδα που μπορεί να έχουν αγοραστές από το εξωτερικό (όπως τέλη έρευνας, τέλη άδειας παραμονής ή έξοδα σύστασης εταιρίας) δεν περιλαμβάνονται στον υπολογισμό. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο Φόρος Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) εξαιρείται επίσης, καθώς τα στοιχεία συνήθως αντικατοπτρίζουν την αγορά υφιστάμενων (όχι νεόδμητων) ακινήτων. Το κόστος συναλλαγής ποικίλλει σημαντικά μεταξύ χωρών, ακόμη και εντός της ίδιας αγοράς. Επίσης, είναι σημαντικό ότι οι προμήθειες των μεσιτών και οι δικηγορικές αμοιβές είναι συχνά διαπραγματεύσιμες σε πολλές αγορές.

Επιβαρύνσεις

Τα υποχρεωτικά έξοδα αγοράς ακινήτου είναι:

1 Φόρος μεταβίβασης ακινήτου (ΦΜΑ): Το μεγαλύτερο μέρος από το επιπλέον κόστος είναι ο φόρος μεταβίβασης. Ανέρχεται στο 3% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου (ή της εμπορικής αξίας αν είναι μεγαλύτερη).

2 Αμοιβή συμβολαιογράφου: Ο συμβολαιογράφος είναι απαραίτητος για τη σύνταξη του συμβολαίου μεταβίβασης. Επιπλέον της αμοιβής που είναι ποσοστό επί της αξίας μεταβίβασης, ο συμβολαιογράφος χρεώνει 5 ευρώ για κάθε επιπλέον φύλλο συμβολαίου, 4 ευρώ για κάθε φύλλο αντιγράφου και 10 ευρώ για κάθε δήλωση φόρου. Συμβολαιογραφικά έξοδα για αγορά σπιτιού:

* Για αξία ακινήτου έως 120.000€, συντελεστής επιβάρυνσης 0,80%

* Για αξία ακινήτου 120.001€-380.000€, συντελεστής επιβάρυνσης 0,70%

* Για αξία ακινήτου 380.001€ -2.000.000€, συντελεστής επιβάρυνσης 0,65%

* Για αξία ακινήτου 2.000.001€ -5.000.000€, συντελεστής επιβάρυνσης 0,55%

* Για αξία ακινήτου 5.000.001€ -8.000.000€, συντελεστής επιβάρυνσης 0,50%

* Για αξία ακινήτου 8.000.001€ -10.000.000€, συντελεστής επιβάρυνσης 0,40%

* Για αξία ακινήτου 10.000.001€-12.000.000€, συντελεστής επιβάρυνσης 0,30%

* Για αξία ακινήτου 12.000.001€-20.000.000€, συντελεστής επιβάρυνσης 0,25%

* Για αξία ακινήτου 20.000.001€ και άνω, συντελεστής επιβάρυνσης 0,10%

3 Εξοδα κτηματολογίου/υποθηκοφυλακείου: Το κόστος μεταγραφής ακινήτου σε νέο όνομα έχει κόστος για το υποθηκοφυλακείο το 0,475% της δηλωμένης αξίας, πλέον ΦΠΑ 24%, και για το κτηματολόγιο το 0,6% της δηλωμένης αξίας.

Προαιρετικά έξοδα

Μηχανικός: Αν και στα προαιρετικά έξοδα, όποιος αγοράζει ακίνητο χωρίς να συμβουλευτεί έναν μηχανικό «παίζει» με την τύχη του. Ειδικά σε παλαιότερες κατασκευές είναι συχνό φαινόμενο να υπάρχουν φθορές, κίνδυνοι στατικότητας, παράνομες προσθήκες, υποδήλωση στοιχείων και πολλά άλλα που μόνο ένας μηχανικός μπορεί να επισημάνει. Ενας καλός μηχανικός μπορεί να ελέγξει τη νομιμότητα των κατασκευών και να ενημερώσει για τυχόν προβλήματα. Το κόστος μηχανικού είναι πολύ μικρό σε σύγκριση με το κόστος αγοράς ενός ακινήτου ή τυχόν αντιμετώπισης κινδύνων από τους οποίους μπορεί να σε γλιτώσει. Κυμαίνεται από 500 έως 1.500 ευρώ ανάλογα με το μέγεθος και την πολυπλοκότητα του ακινήτου.

Μεσίτης: Πολλές συναλλαγές μπορούν να γίνουν χωρίς τη μεσολάβηση ενός μεσίτη, όμως μόνο όταν ο ίδιος ο αγοραστής είναι καλός γνώστης της αγοράς. Σε διαφορετική περίπτωση, ένας μεσίτης μπορεί να βρει καλύτερες τιμές, να προσφέρει εναλλακτικές και να γλιτώσει τον αγοραστή από κινδύνους που μόνο ένας επαγγελματίας της αγοράς μπορεί να γνωρίζει. Σε κάθε περίπτωση, μπορεί να γλιτώσει τον αγοραστή από τον χρόνο που θα χρειαστεί να αφιερώσει στην αναζήτηση ακινήτου. Συνήθως η αμοιβή των μεσιτών είναι στο 2% της τιμής πώλησης από τον αγοραστή, πλέον ΦΠΑ 24%. Το ποσοστό έχει διακύμανση, ανάλογα με την περίπτωση και κατόπιν συμφωνίας. Παράδειγμα, μεσιτικά γραφεία που παρέχουν πακέτα υπηρεσιών, σύνθετες συνεργασίες και ειδικές αναζητήσεις κατοικιών που μπορεί να κρατήσουν μεγάλο διάστημα.

Δικηγόρος: Πλέον η παρουσία νομικού εκπροσώπου δεν είναι υποχρεωτική για την αγορά ακινήτου, όμως όποιος υπογράφει συμβόλαια χωρίς νομικό εκπρόσωπο επίσης «παίζει» με την τύχη του. Θα κάνει τον έλεγχο των τίτλων ιδιοκτησίας, θα ενημερώσει για τυχόν βάρη ή διεκδικήσεις στο ακίνητο και μπορεί να προφυλάξει τον αγοραστή από μελλοντικές περιπέτειες. Το κόστος, ανάλογα με την περίπτωση, είναι 1.000 έως 2.000 ευρώ ή 1% της αξίας του ακινήτου.

Το κόστος χρηματοδότησης

Στεγαστικό δάνειο: Σε περίπτωση αγοράς ακινήτου με στεγαστικό δάνειο, το κόστος αυξάνεται σημαντικά. Τα ποσά έχουν μεγάλη διακύμανση ανάλογα με την τράπεζα και το προϊόν, αλλά θα χρειαστούν περίπου 350-600 ευρώ για έξοδα εκτίμησης, το 0,8% για προσημείωση υποθήκης και η προμήθεια της τράπεζας. Το κόστος χρηματοδότησης που αφορά το επιτόκιο μεταβάλλεται πολύ συχνά και αλλάζει ανάλογα με το είδος του ακινήτου, την αξία του, το ύψος του δανείου κ.ά. Για ένα δάνειο 120.000 ευρώ για αγορά ακινήτου αξίας 150.000 ευρώ και αποπληρωμή σε 20 έτη, τα επιτόκια κυμαίνονται από 4,07% έως 4,7%, ενώ για κυμαινόμενο είναι από 3,4% έως 4,85%.

Νεόδμητα: Σημειώνεται ότι για αγορά νεόδμητου ακινήτου αντί για φόρο μεταβίβασης καταβάλλεται ο ΦΠΑ 24%.