Ελπίδες για μια νέα θεραπευτική προσέγγιση στη νόσο Αλτσχάιμερ δημιουργούν τα αποτελέσματα διεθνούς κλινικής δοκιμής, σύμφωνα με την οποία ένα πειραματικό χάπι που ανήκει στην ίδια κατηγορία φαρμάκων με το Viagra κατάφερε να επιβραδύνει τη γνωστική επιδείνωση σχεδόν κατά το ένα τρίτο σε συγκεκριμένη ομάδα ασθενών.
Οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν τα ευρήματα ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, επισημαίνοντας ωστόσο ότι απαιτούνται περισσότερες μελέτες πριν εγκριθεί η θεραπεία.
Ένα νέο φάρμακο, το οποίο δρα χαλαρώνοντας τα αιμοφόρα αγγεία και αυξάνοντας τη ροή του αίματος προς τον εγκέφαλο, ενδέχεται να αποτελέσει σημαντικό βήμα στην αντιμετώπιση της νόσου Αλτσχάιμερ.
Πρόκειται για το πειραματικό φάρμακο AR1001, το οποίο, σύμφωνα με τα αποτελέσματα μεγάλης διεθνούς μελέτης, κατάφερε να επιβραδύνει τη γνωστική έκπτωση κατά 31% σε ασθενείς με Αλτσχάιμερ αρχικού σταδίου που δεν λάμβαναν άλλες θεραπείες για τη νόσο.
Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στο επιστημονικό συνέδριο Clinical Trials on Alzheimer’s Disease, που πραγματοποιήθηκε στη Βοστώνη, και προκάλεσαν το ενδιαφέρον της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας.
Η νόσος Αλτσχάιμερ αποτελεί τη συχνότερη μορφή άνοιας, ενώ εκτιμάται ότι έως το 2050 περίπου 153 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως θα ζουν με κάποια μορφή άνοιας. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει οριστική θεραπεία για τη νόσο.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 13 χώρες, μεταξύ των οποίων και το Ηνωμένο Βασίλειο, στο πλαίσιο κλινικής δοκιμής φάσης 3.
Σύμφωνα με τη νοτιοκορεατική φαρμακευτική εταιρεία AriBio, που αναπτύσσει το AR1001, το φάρμακο επιβράδυνε τη γνωστική επιδείνωση κατά 31% σε μια ομάδα 604 ασθενών που δεν λάμβαναν άλλα φάρμακα για τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Ωστόσο, όταν εξετάστηκε το σύνολο των συμμετεχόντων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που χρησιμοποιούσαν ήδη άλλες θεραπείες, τα αποτελέσματα δεν παρουσίασαν στατιστικά σημαντικό όφελος.
Αυτό σημαίνει ότι, παρά τα ενθαρρυντικά ευρήματα σε συγκεκριμένη ομάδα ασθενών, η αποτελεσματικότητα του φαρμάκου δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί για όλους τους ασθενείς με Αλτσχάιμερ.
Πώς λειτουργεί το χάπι που ανήκει στην ίδια κατηγορία με το Viagra
Το AR1001 ανήκει στην κατηγορία των αναστολέων της φωσφοδιεστεράσης τύπου 5 (PDE5), στην οποία περιλαμβάνεται και το Viagra, που χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση της στυτικής δυσλειτουργίας.
Η δράση του βασίζεται, μεταξύ άλλων, στη χαλάρωση των αιμοφόρων αγγείων, γεγονός που μπορεί να αυξήσει τη ροή του αίματος προς τον εγκέφαλο.
Η καθηγήτρια Νευροεκφυλιστικών Παθήσεων στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, Tara Spires-Jones, η οποία είναι επίσης μέλος της Ακαδημίας Ιατρικών Επιστημών, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα «πολύ ελπιδοφόρα».
Όπως εξήγησε, το συγκεκριμένο φάρμακο δρα ενισχύοντας την αιματική ροή, ενώ πιθανότατα διεγείρει άμεσα και μηχανισμούς μέσα στα εγκεφαλικά κύτταρα που σχετίζονται με τη μάθηση και τη μνήμη.
Η συγκεκριμένη θεραπευτική προσέγγιση διαφέρει από εκείνη άλλων φαρμάκων για το Αλτσχάιμερ, τα οποία στοχεύουν στη συσσώρευση αμυλοειδούς στον εγκέφαλο.
«Σημαντικό ορόσημο» στην αναζήτηση νέων θεραπειών
Η διευθύντρια Έρευνας του οργανισμού Alzheimer’s Research UK, δρ Sheona Scales, χαρακτήρισε τα ευρήματα «ιδιαίτερα ενθαρρυντικά», τονίζοντας ότι αποτελούν σημαντικό ορόσημο στην προσπάθεια ανάπτυξης νέων θεραπειών.
Όπως επισήμανε, το AR1001 παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή χορηγείται από το στόμα και ακολουθεί διαφορετική θεραπευτική στρατηγική σε σχέση με τις υπάρχουσες προσεγγίσεις.
Αντί να στοχεύει το αμυλοειδές, επιδρά σε ένα συγκεκριμένο ένζυμο και επηρεάζει διάφορες διεργασίες που συνδέονται με την εγκεφαλική λειτουργία.
Η ίδια διευκρίνισε ότι η κλινική δοκιμή κατέγραψε στατιστικά σημαντική επιβράδυνση της επιδείνωσης στους συμμετέχοντες που δεν λάμβαναν παράλληλα άλλα συνήθη φάρμακα για το Αλτσχάιμερ.
Το όφελος, ωστόσο, δεν ήταν στατιστικά σημαντικό στο σύνολο των ασθενών που συμμετείχαν στη μελέτη.
Παρά τον περιορισμό αυτό, η δρ Scales υπογράμμισε ότι τα αποτελέσματα ενισχύουν τη σημασία της διερεύνησης διαφορετικών θεραπευτικών προσεγγίσεων για μια τόσο σύνθετη νόσο.
Ένα χάπι την ημέρα μπορεί να απλοποιήσει τη θεραπεία
Ο δρ Richard Oakley, αναπληρωτής διευθυντής Έρευνας και Καινοτομίας της Alzheimer’s Society, εκτίμησε ότι τα πρώτα αποτελέσματα δημιουργούν προοπτικές για μια εντελώς νέα θεραπεία της νόσου Αλτσχάιμερ σε αρχικό στάδιο.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το AR1001 ακολουθεί μια καινοτόμο προσέγγιση, καθώς επιδιώκει να αυξήσει την αιμάτωση του εγκεφάλου μέσω της χαλάρωσης των αιμοφόρων αγγείων.
Ένα ακόμη πιθανό πλεονέκτημα είναι ο τρόπος χορήγησής του.
Σε αντίθεση με άλλες θεραπείες που τροποποιούν την πορεία της νόσου και έχουν παρουσιάσει οφέλη σε κλινικές δοκιμές προχωρημένου σταδίου, το AR1001 λαμβάνεται ως ένα χάπι την ημέρα, κάτι που θα μπορούσε να κάνει τη θεραπεία απλούστερη για τους ασθενείς.
Κατά τη διάρκεια του ενός έτους που διήρκεσε η μελέτη, το φάρμακο φάνηκε να περιορίζει την επιδείνωση της μνήμης και της σκέψης σχεδόν κατά το ένα τρίτο στη συγκεκριμένη ομάδα συμμετεχόντων.
Οι ανεπιθύμητες ενέργειες που αναφέρθηκαν ήταν στην πλειονότητά τους ήπιες έως μέτριες.
Ωστόσο, ο δρ Oakley τόνισε ότι το φάρμακο δεν φάνηκε να έχει την ίδια αποτελεσματικότητα σε όσους λάμβαναν ήδη άλλες θεραπείες για τα συμπτώματα της νόσου, γεγονός που χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν: Μην παίρνετε Viagra για το Αλτσχάιμερ
Παρότι το AR1001 ανήκει στην ίδια οικογένεια φαρμάκων με το Viagra, οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν ότι πρόκειται για διαφορετικό σκεύασμα, το οποίο αναπτύσσεται ειδικά για την αντιμετώπιση της νόσου Αλτσχάιμερ.
Ο δρ Oakley προειδοποίησε ρητά ότι οι πολίτες δεν πρέπει να λαμβάνουν Viagra με σκοπό την πρόληψη ή τη θεραπεία του Αλτσχάιμερ.
Η κοινή φαρμακολογική κατηγορία δεν σημαίνει ότι τα δύο φάρμακα έχουν την ίδια κλινική αποτελεσματικότητα απέναντι στη νόσο.
Οι επιστήμονες συμφωνούν ότι απαιτούνται πρόσθετες κλινικές δοκιμές και λεπτομερής αξιολόγηση των δεδομένων.









