Η κυβέρνηση προτίθεται να δώσει τη δυνατότητα στους φορολογουμένους να δηλώσουν στο Ε9 και να μεταφέρουν στο νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), όταν αυτό θα τεθεί σε λειτουργία, την πραγματική επιφάνεια των ακινήτων τους και, εφόσον αυτή είναι μεγαλύτερη από την ήδη δηλωθείσα, να μη χρεωθούν αναδρομικά με επιπλέον ΕΝΦΙΑ για την προηγούμενη πενταετία.
Οποιες επιπλέον διαφορές επιφανειών ακινήτων, που ήταν αδήλωτες μέχρι σήμερα στο Ε9, αποκαλυφθούν από τη στιγμή που θα λειτουργήσει το ΜΙΔΑ και θα γίνει συσχέτιση των στοιχείων του Ε9 με τα δεδομένα του Κτηματολογίου, θα διευθετηθούν χωρίς αναδρομικές χρεώσεις ΕΝΦΙΑ για τους ιδιοκτήτες ακινήτων, καθώς η ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και η διοίκηση της ΑΑΔΕ φέρονται να έχουν κάνει δεκτή σχετική πρόταση που υπεβλήθη από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ).
Διασύνδεση
Ουσιαστικά, εντός των προσεχών εβδομάδων, που θα τεθεί σε λειτουργία το ΜΙΔΑ και θα διασυνδεθούν εντός του Μητρώου αυτού οι βάσεις δεδομένων του Ε9 και του Κτηματολογίου, τυχόν επιπλέον τετραγωνικά μέτρα κτισμάτων, οικοπέδων ή αγροτεμαχίων, τα οποία θα εμφανίζονται δηλωμένα στο Κτηματολόγιο και αδήλωτα στο Ε9, οι ιδιοκτήτες θα έχουν το δικαίωμα να τα εμφανίσουν στη δήλωση Ε9 του 2027 κι όχι των προηγούμενων 5 ετών (2022-2026), ώστε να γλιτώσουν από επιβαρύνσεις με επιπλέον ΕΝΦΙΑ αναδρομικά για τα έτη αυτά, καθώς και από χρεώσεις προσαυξήσεων και προστίμων.
Ο,τι τροποποίηση προκύψει στις επιφάνειες, δηλαδή, θα αρχίσει να επηρεάζει το ύψος του ΕΝΦΙΑ του 2027 και των επομένων ετών κι όχι τον ΕΝΦΙΑ του 2026 και των προηγούμενων τεσσάρων ετών.
Πρόκριμα για την ευνοϊκή αυτή διευθέτηση των διαφορών στα δεδομένα των επιφανειών, οι οποίες θα προκύψουν με την επικείμενη, εντός των προσεχών ημερών, λειτουργία του ΜΙΔΑ, αποτελεί μια ευνοϊκή για χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων νομοθετική ρύθμιση που κατέθεσε προχθές στη Βουλή, με τροπολογία, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Τι προβλέπει
Με τη ρύθμιση αυτή προβλέπεται ότι από το 2027 και μετά αλλάζουν οι κανόνες υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ όσον αφορά τα τετραγωνικά μέτρα των δηλωθέντων στο Ε9 ακινήτων. Συγκεκριμένα, ορίζεται ότι θα λαμβάνονται υπόψη τα τετραγωνικά μέτρα της πραγματικής επιφάνειας των κτισμάτων, όπως αυτά αποτυπώνονται στην Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, ακόμη και όταν είναι λιγότερα από τα τετραγωνικά μέτρα που αναγράφονται στο Κτηματολόγιο ή στους τίτλους ιδιοκτησίας ή στις οικοδομικές άδειες.
Σήμερα, ως πραγματικά τετραγωνικά μέτρα θεωρούνται αυτά που αναγράφονται στο Κτηματολόγιο ή, εάν ακόμη δεν έχει οριστικοποιηθεί η εγγραφή στο Κτηματολόγιο, αυτά που αναγράφονται στον τίτλο κτήσης ή, εάν δεν υπάρχει τίτλος κτήσης, αυτά που προκύπτουν από άλλα έγγραφα, όπως η άδεια οικοδομής.
Με τη νέα ρύθμιση θα θεωρούνται ως πραγματικά τετραγωνικά τα αναγραφόμενα στην Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, έστω κι αν είναι λιγότερα από τα αναγραφόμενα στο Κτηματολόγιο ή στον τίτλο κτήσης ή στην οικοδομική άδεια.
Η ρύθμιση αυτή απαλλάσσει ουσιαστικά τους ιδιοκτήτες από την υποχρέωση να φορολογούνται για τυχόν περισσότερα τετραγωνικά μέτρα που εμφανίζονται στις δηλώσεις του Κτηματολογίου ή στους τίτλους ιδιοκτησίας ή στις οικοδομικές άδειες, καθώς αναγνωρίζει ουσιαστικά ότι τα πραγματικά τετραγωνικά μέτρα είναι αυτά που αναγράφονται στην Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, έστω κι αν είναι λιγότερα από αυτά που αναγράφονται στο Κτηματολόγιο ή στα άλλα έγγραφα.
Αποκλίσεις
Με τη συγκεκριμένη ρύθμιση αντιμετωπίζεται, ουσιαστικά, ένα πρόβλημα που έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια μέσα από τη διαδικασία έκδοσης Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου. Σε πολλές περιπτώσεις, οι νέες αποτυπώσεις έδειξαν ότι η πραγματική επιφάνεια ενός ακινήτου είναι μικρότερη από εκείνη που εμφανίζεται σε παλαιότερα έγγραφα, είτε λόγω λαθών στις αρχικές καταγραφές είτε λόγω διαφοροποιήσεων που προέκυψαν κατά την κατασκευή ή τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις των κτισμάτων.
Μέχρι σήμερα, όταν υπήρχε απόκλιση μεταξύ της πραγματικής επιφάνειας και των στοιχείων που ήταν καταχωρισμένα στα επίσημα έγγραφα, η φορολογική διοίκηση βασιζόταν κατά κανόνα στα στοιχεία του Κτηματολογίου, των τίτλων κτήσης ή της οικοδομικής άδειας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα αρκετοί ιδιοκτήτες να επιβαρύνονται με ΕΝΦΙΑ για περισσότερα τετραγωνικά μέτρα από εκείνα που πραγματικά διαθέτουν.
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση της τροπολογίας, στόχος είναι η φορολόγηση να γίνεται επί της πραγματικής φορολογητέας ύλης και όχι επί στοιχείων που ενδέχεται να μην αντανακλούν τη σημερινή κατάσταση του ακινήτου.
Με την ίδια διάταξη προβλέπεται ότι δηλώσεις στοιχείων ακινήτων (Ε9) που έχουν υποβληθεί και δηλώσεις και πράξεις προσδιορισμού ΕΝΦΙΑ που έχουν εκδοθεί μέχρι την έναρξη ισχύος των διατάξεων της τροπολογίας δεν θεωρούνται ανακριβείς και δεν επιβάλλονται κυρώσεις, κατά το μέρος που αφορούν κτίσμα του οποίου η πραγματική επιφάνεια, όπως αποδεικνύεται από την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, είναι μικρότερη από αυτήν που αναγράφεται στην οριστική εγγραφή στο κτηματολογικό γραφείο ή στον τίτλο κτήσης ή στην άδεια οικοδομής.
Πιστοποιητικά ΕΝΦΙΑ που έχουν εκδοθεί ή εκδίδονται με βάση τις δηλώσεις του πρώτου εδαφίου δεν θεωρούνται ανακριβή και δεν επιβάλλονται γι’ αυτά τα πρόστιμα από 100 έως 1.000 ευρώ που προβλέπει ο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας.
ΕΝΤΟΣ 3 ΜΗΝΩΝ
Στο ΜΙΔΑ οι δηλώσεις ενοικίων και δωρεάν παραχώρησης ακινήτων
Με άλλη προτεινόμενη ρύθμιση που περιελήφθη στην ίδια τροπολογία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ορίζεται ότι, από τη στιγμή που θα λειτουργεί το ΜΙΔΑ, θα υπάρχει υποχρέωση δήλωσης στο Μητρώο αυτό όλων των νέων μισθώσεων από ιδιοκτήτες και ενοικιαστές εντός τριών μηνών από την έναρξή τους.
Επιπλέον, στο ΜΙΔΑ θα πρέπει να δηλώνεται εντός τριών μηνών από την έναρξή της και κάθε δωρεάν παραχώρηση ακινήτου σε τέκνα, γονείς, λοιπούς συγγενείς ή φίλους. Ειδικά για τους εκμισθωτές και ενοικιαστές αγροτικής γης, η προθεσμία για τη δήλωση κάθε μίσθωσης ορίζεται σε δύο μήνες από την έναρξή της. Σε κάθε περίπτωση εκπρόθεσμης δήλωσης μίσθωσης ή δωρεάν παραχώρησης θα επιβάλλεται πρόστιμο 500 ευρώ, ενώ σε κάθε περίπτωση ανακριβούς δήλωσης μίσθωσης με στόχο την παράνομη είσπραξη επιδομάτων ή επιδοτήσεων (από αγρότες, κτηνοτρόφους κ.λπ.) θα επιβάλλεται πρόστιμο 1.000 ευρώ.
Αν η ανακριβής δήλωση μίσθωσης δεν χρησιμοποιηθεί από τον ενοικιαστή για παράνομη είσπραξη επιδόματος ή επιδότησης, το πρόστιμο θα περιορίζεται στα 100 ευρώ. Τα πρόστιμα για μη δήλωση ή ανακριβή δήλωση μίσθωσης θα βαρύνουν, σε κάθε περίπτωση, τόσο τον ιδιοκτήτη όσο και τον ενοικιαστή, ενώ τα αντίστοιχα πρόστιμα για την περίπτωση της δωρεάν παραχώρησης θα βαρύνουν και τον ιδιοκτήτη και τον χρήστη του ακινήτου.
