Πενταετής, αντί δεκαετούς, γίνεται από 01.01.2026 η παραγραφή των αξιώσεων του ΕΦΚΑ για την είσπραξη οφειλών από ασφαλιστικές εισφορές, αλλά μόνο για απαιτήσεις που προέρχονται από ασφαλιστέα εργασία ή υπηρεσία που θα παρασχεθεί μετά την ημερομηνία αυτή.

Η αλλαγή προβλέπεται στο άρθρο 6 του ν. 4997/2022, το οποίο μπαίνει σε εφαρμογή μετά από σχετική απόφαση του ΣτΕ και «κλειδώνει» νέο, μικρότερο χρονικό παράθυρο μέσα στο οποίο ο ΕΦΚΑ πρέπει να κινεί τις διαδικασίες αναζήτησης των οφειλών.

Για οφειλές που αφορούν ασφαλιστέα εργασία ή υπηρεσία έως και 31.12.2025, παραμένει η δεκαετής παραγραφή. Σημαντικό είναι πως η δεκαετία «τρέχει» ανεξάρτητα από το πότε βεβαιώθηκε η απαίτηση, καθώς η αφετηρία της παραγραφής ορίζεται την πρώτη ημέρα του επόμενου έτους από εκείνο μέσα στο οποίο παρασχέθηκε η ασφαλιστέα εργασία ή υπηρεσία.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι για εισφορές που αντιστοιχούν στο 2026 η παραγραφή θα ξεκινήσει από 01.01.2027 και θα ολοκληρωθεί μετά την παρέλευση πενταετίας, δηλαδή με τη συμπλήρωση της 31.12.2031. Αντίστοιχα, για εισφορές που αντιστοιχούν στο 2025, η παραγραφή ξεκινά από 01.01.2026 και, εφόσον δεν υπάρξει διακοπή της, ολοκληρώνεται με τη συμπλήρωση της 31.12.2035.

Ο νόμος, πάντως, δεν δίνει «λευκή επιταγή» σε όσους αφήνουν τις οφειλές να χρονίσουν. Η παραγραφή διακόπτεται στις περιπτώσεις που προβλέπουν τα άρθρα για τις χρηματικές απαιτήσεις του Δημοσίου, δηλαδή ενέργειες αναγκαστικής είσπραξης και πράξεις εκτέλεσης, μαζί με δικαστικές και συλλογικές διαδικασίες όπως πτώχευση, κατάταξη σε πλειστηριασμό, εκκαθαρίσεις αλλά και με την κοινοποίηση πράξης βεβαίωσης προς τον υπόχρεο.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο νόμος προβλέπει ρητά ότι απαίτηση που έχει υποπέσει σε παραγραφή δεν λαμβάνεται υπόψη για την έκδοση αποδεικτικού ασφαλιστικής ενημερότητας ή βεβαίωσης οφειλής που επέχει θέση ασφαλιστικής ενημερότητας.

Παράλληλα, στο μεταβατικό σκέλος των ρυθμίσεων, διευκρινίζεται ότι οφειλές για τις οποίες παρήλθε ο χρόνος παραγραφής χωρίς να έχει μεσολαβήσει γεγονός που τη διακόπτει θεωρούνται παραγεγραμμένες, ακόμη και αν έχει κοινοποιηθεί ατομική ειδοποίηση ή έχει γίνει καταβολή έναντι της βεβαιωθείσας οφειλής ή η οφειλή έχει υπαχθεί σε ρύθμιση μετά το πέρας του χρόνου παραγραφής. Τα ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί για εξόφληση παραγεγραμμένων οφειλών δεν αναζητούνται.

Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για μη μισθωτούς ασφαλισμένους. Αν υπάρχουν παραγεγραμμένες απαιτήσεις από εισφορές, μπορούν με αίτησή τους που υποβάλλεται ταυτόχρονα με την αίτηση συνταξιοδότησης να ζητήσουν τον συνυπολογισμό του συνόλου ή μέρους του ασφαλιστικού χρόνου που «καλύπτει» η παραγραφή. Σε αυτή την περίπτωση, ο ασφαλισμένος οφείλει να καταβάλει τις οφειλόμενες εισφορές και τις συναφείς επιβαρύνσεις για τον χρόνο που ζητά να εξαιρεθεί από την παραγραφή.