Πάνω 7 εκατομμύρια φορολογούμενοι θα κληθούν εντός των προσεχών εβδομάδων να εισέλθουν σε μια νέα ψηφιακή πλατφόρμα της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) στην οποία θα είναι συγκεντρωμένα και αποτυπωμένα όλα τα πληροφοριακά στοιχεία για την ακίνητη περιουσία τους, τα οποία περιλαμβάνονται σε διάφορες επιμέρους βάσεις δεδομένων του Δημοσίου, όπως το «Περιουσιολόγιο» της Φορολογικής Διοίκησης, το Εθνικό Κτηματολόγιο και το αρχείο του ΔΕΔΔΗΕ για τα ηλεκτροδοτούμενα κτίσματα.
Πρόκειται για την πλατφόρμα «Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων» (Μ.Ι.Δ.Α.), που θα τεθεί σε πρώτη φάση λειτουργίας από την Α.Α.Δ.Ε. εντός του θέρους.
Οι φορολογούμενοι θα απαιτηθεί να ελέγξουν τα πληροφοριακά στοιχεία για τα ακίνητά τους, όπως αυτά θα έχουν αποτυπωθεί στη νέα αυτή ενιαία βάση δεδομένων, και εν συνεχεία είτε να επιβεβαιώσουν όσα θεωρήσουν ότι έχουν καταγραφεί ορθά είτε να διορθώσουν όσα εμφανίζουν λάθη και αναντιστοιχίες είτε να συμπληρώσουν τυχόν παραλείψεις στοιχείων, ώστε η εικόνα της ακίνητης περιουσίας τους να είναι ορθά καταγεγραμμένη και πλήρως ενημερωμένη.
Το νέο Μητρώο θα συνενώνει το σύνολο της ιδιοκτησιακής πληροφορίας γύρω από κάθε ακίνητο, με στόχο τη δημιουργία μιας ενιαίας και ολοκληρωμένης εικόνας.
Οι οδηγίες χρήσης του Μ.Ι.Δ.Α.: Τι ακριβώς θα χρειαστεί να κάνουν οι ιδιοκτήτες
Με την έναρξη λειτουργίας του Μ.Ι.Δ.Α., πάνω από 7 εκατομμύρια ιδιοκτήτες (φυσικά και νομικά πρόσωπα) θα κληθούν να κάνουν είσοδο στη νέα ενοποιημένη βάση δεδομένων. Κάθε ιδιοκτήτης, συνδεόμενος με τους προσωπικούς κωδικούς πρόσβασης στο myAADE, θα δει να εμφανίζονται αυτόματα όλα τα ακίνητά του.
Αρχικά, για καθένα ακίνητο ξεχωριστά, θα βλέπει στην οθόνη τού υπολογιστή του παράλληλα τρεις ξεχωριστές καρτέλες, προσυμπληρωμένες με στοιχεία που τον αφορούν για να ελέγξει και να επιλέξει τι τελικώς ισχύει:
– Στη μία καρτέλα θα βρίσκει τα στοιχεία και τη χρήση των ακινήτων όπως έχουν δηλωθεί στα έντυπα Ε9 και έχουν καταχωρηθεί στο «Περιουσιολόγιο» της Α.Α.Δ.Ε. καθώς και στα φορολογικά έντυπα Ε1 και Ε2 (ΑΤΑΚ, επιφάνεια, χρήση, ηλεκτροδότηση).
– Σε μια δεύτερη καρτέλα θα μπορεί να δει την εικόνα των ακινήτων βάσει Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ, εμβαδόν, δικαιώματα)
– Σε τρίτη καρτέλα θα μπορεί να βρει τα δεδομένα από άλλες πηγές από όπου η ΑΑΔΕ αντλεί πληροφόρηση, όπως π.χ. τους αριθμούς παροχής ρεύματος από τον ΔΕΔΔΗΕ, τους αριθμούς παροχής νερού από την ΕΥΔΑΠ κ.λπ.. Τα δεδομένα αυτά σταδιακά στα επόμενα χρόνια θα εμπλουτίζονται συνεχώς μέσω διασύνδεσης και με άλλες πηγές.
Κάθε ακίνητο θα εμφανίζεται ξεχωριστά και ο ιδιοκτήτης θα καλείται να συσχετίσει τον Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) -δηλαδή τον ενδεκαψήφιο «μοναδικό» κωδικό που αποδίδεται από την ΑΑΔΕ σε κάθε ακίνητο που δηλώνεται στο Ε9- με τον δωδεκαψήφιο «μοναδικό» Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) τον οποίο αποκτά το ακίνητο κατά την κτηματογράφηση.
Η πλατφόρμα θα επισημαίνει στον ιδιοκτήτη πού υπάρχουν αποκλίσεις κατά την αντιστοίχιση και εκείνος θα επιλέγει ποια στοιχεία είναι ορθά, καταχωρίζοντας τη διόρθωση.
Ποια στοιχεία πρέπει να επιβεβαιωθούν, να διορθωθουν ή να συμπληρωθούν
Για κάθε ακίνητο πρέπει να επιβεβαιωθούν η ταυτότητά του, η διεύθυνση, το ποσοστό και το είδος δικαιώματος (πλήρης κυριότητα, ψιλή κυριότητα, επικαρπία) καθώς και τα βασικά τεχνικά χαρακτηριστικά του (κατηγορία, επιφάνεια, τεχνικά στοιχεία).
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα τετραγωνικά μέτρα: στο ΜΙΔΑ θα αποκαλυφθούν διαφορές από δηλώσεις που έχουν κατά καιρούς γίνει σε φορολογικές δηλώσεις Ε9/ΕΝΦΙΑ, στο Κτηματολόγιο, σε ρυθμίσεις τακτοποίησης ή νομιμοποίησης, στους δήμους κ.λπ.
Επιπλέον θα απαιτηθεί έλεγχος στα στοιχεία που θα έχουν αντληθεί από άλλους δημόσιους φορείς, όπως αριθμοί παροχής ηλεκτροδότησης από ΔΕΔΔΗΕ, αριθμός παροχής νερού από την ΕΥΔΑΠ κ.λπ.
Βασικό στοιχείο η δήλωση της χρήσης κάθε ακινήτου
Ως πλέον σημαντικό στοιχείο θεωρείται η ορθή δήλωση της πραγματικής χρήσης του ακινήτου, η οποία είναι υποχρεωτική. Ο ιδιοκτήτης πρέπει να επιλέξει πάνω από 60 διαφορετικές περιπτώσεις (βιομηχανικές, αγροτικές, οικιστικές κ.ά.). Κάθε ακίνητο θα πρέπει να χαρακτηριστεί ρητά ως ιδιοκατοικούμενο, ενοικιαζόμενο (σε μακροχρόνια ή βραχυχρόνια μίσθωση), κενό, δωρεάν παραχωρούμενο, επαγγελματικός χώρος, καλλιεργούμενη έκταση κ.λπ.
Επίσης, για κάθε ακίνητο θα ζητούνται και στοιχεία που αφορούν στο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης.
Αν το ακίνητο δηλώνεται ως εκμισθωμένο, θα πρέπει να καταγραφούν και τα στοιχεία του μισθωτή, το ποσό του μισθώματος, η διάρκεια και το είδος μίσθωσης. Σε κάθε περίπτωση, από τη στιγμή που θα αρχίσει να λειτουργεί το Μ.Ι.Δ.Α. οι νέες δηλώσεις πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης καθώς και οι δηλώσεις λύσης μίσθωσης θα υποβάλλονται ηλεκτρονικά στο συγκεκριμένο Μητρώο και όχι στην υφιστάμενη αυτή τη στιγμή εφαρμογή που λειτουργεί στο ΤΑΧΙSnet.
Στο Μ.Ι.Δ.Α. κάθε ιδιοκτήτης εκμισθούμενου ακινήτου θα κληθεί να δηλώσει και τον αριθμό ΙΒΑΝ του τραπεζικού του λογαριασμού στον οποίο ο ενοικιαστής του ακινήτου θα υποχρεούται από την 1η Οκτωβρίου 2026 να καταθέτει κάθε μήνα το ποσό του ενοικίου που οφείλει να πληρώνει.
Τι θα συμβεί με τις αναντιστοιχίες
Τυχόν ασυμφωνίες με φορολογικά δεδομένα θα επισημαίνονται αυτόματα. Ωστόσο προβλέπεται ιδιαίτερη ελαστικότητα -στην αρχή τουλάχιστον- καθώς παράλληλα «τρέχουν» και άλλες φορολογικές υποχρεώσεις ιδιοκτητών προς την Α.Α.Δ.Ε., όπως δηλώσεις εισοδημάτων 2025 κ.λπ..
Και δυνατότητες γεωεντοπισμού όλων των ακινήτων
Όταν θα τεθεί σε πλήρη λειτουργία η ηλεκτρονική πλατφόρμα του Μ.Ι.Δ.Α., η Α.Α.Δ.Ε. θα αποκτήσει τη δυνατότητα γεωεντοπισμού των ακινήτων που έχουν δηλώσει πάνω από 7 εκατομμύρια φορολογούμενοι στο έντυπο Ε9
Το Μ.Ι.Δ.Α. θα επιτρέψει τη διασύνδεση των στοιχείων της βάσης δεδομένων του ηλεκτρονικού περιουσιολογίου της Α.Α.Δ.Ε. – το οποίο έχει κτιστεί με βάση τις δηλώσεις στοιχείων ακινήτων Ε9, που έχουν συμπληρώσει και υποβάλει 7,1 εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων – με τα στοιχεία των ακινήτων που έχουν δηλωθεί στο Κτηματολόγιο στα οποία περιλαμβάνονται και γεωχωρικά δεδομένα, δηλαδή απεικονίσεις από δορυφορικούς χάρτες που παρέχουν τη δυνατότητα γεωεντοπισμού των δηλωθέντων ακινήτων. Ως εκ τούτου, με την λειτουργία του Μ.Ι.Δ.Α., η Α.Α.Δ.Ε. θα αποκτήσει πρόσβαση στα γεωχωρικά δεδομένα του Κτηματολογίου και θα μπορεί να διασταυρώνει βάσει δορυφορικών χαρτών τα στοιχεία για όλα τα ακίνητα που δηλώνονται στο Ε9. Έχοντας δε αυτή τη δυνατότητα θα μπορεί να εντοπίζει ευκολότερα τυχόν αδήλωτες επιφάνειες και να επιβάλει αυτόματα πρόσθετο ΕΝ.Φ.Ι.Α. προσαυξημένο με πρόστιμα για ανακριβείς δηλώσεις Ε9-ΕΝ.Φ.Ι.Α..
Επιπλέον, η διασύνδεση με τα γεωχωρικά δεδομένα του Κτηματολογίου θα επιτρέψει την αξιοποίηση του Μ.Ι.Δ.Α. για τη διενέργεια ουσιαστικών ελέγχων της νόμιμης χρήσης των δηλωθεισών στις υπηρεσίες του πρώην ΟΠΕΚΕΠΕ αγροτικών και κτηνοτροφικών εκτάσεων, μέσω τεχνολογιών γεωεντοπισμού και δορυφορικής παρακολούθησης, και με στόχο την πρόληψη και αποτροπή φαινομένων απάτης και μη νόμιμης καταβολής αγροτικών ενισχύσεων.
Τι θα χρειαστεί να κάνουν οι ενοικιαστές
Στοιχεία μπορεί να κληθούν να συμπληρώσουν στο νέο αυτό Μητρώο και οι ενοικιαστές κατοικιών. Συγκεκριμένα, κάθε μισθωμένη κύρια κατοικία θα πρέπει να δηλωθεί και από τον μισθωτή, ενώ ειδικά για τις εκμισθούμενες γεωργικές και κτηνοτροφικές εκτάσεις θα απαιτηθεί επίσης και μια δήλωση από τον μισθωτή.
Διασταυρώσεις για αδήλωτα ενοίκια, αδήλωτες επιφάνειες, αδήλωτα ακίνητα και αργότερα για … υποδηλωμένες τιμές πώλησης και τιμές ενοικίων
Η Α.Α.Δ.Ε. σκοπεύει να αξιοποιήσει τα δεδομένα του Ε9, του Κτηματολογίου και το ΔΕΔΔΗΕ – που θα εχει πλέον ταυτόχρονα στη διάθεσή της μέσω του Μητρώου αυτού – για να ελέγξει και να εντοπίσει περιπτώσεις αδήλωτων εισοδημάτων από ακίνητα, αδήλωτων τετραγωνικών μέτρων και αδήλωτων ακινήτων. Επιπλέον, μέσω του Μ.Ι.Δ.Α., η Α.Α.Δ.Ε. θα έχει τη δυνατότητα να διαπιστώσει πόσα κτίσματα είναι πραγματικά κενά και ποια είναι η πραγματική ακίνητη περιουσία κάθε φορολογούμενου ώστε να διασταυρώνει δεδομένα για το εάν ο κάθε φορολογούμενος πληροί ή όχι τα περιουσιακά κριτήρια για την είσπραξη κοινωνικών επιδομάτων.
Σε πιο προχωρημένη φάση λειτουργίας, το Μ.Ι.Δ.Α. θα αξιοποιηθεί και για σκοπούς προσδιορισμού του ύψους των πραγματικών τιμών των ακινήτων και των πραγματικών τιμών των ενοικίων. Ειδικά για το θέμα των τιμών η Α.Α.Δ.Ε. αξιοποιεί ήδη δεδομένα ακόμη και από μεσιτικές ιστοσελίδες, στο πλαίσιο των ελεγκτικών της διαδικασιών.
Ανοικτό το ενδεχόμενο νέα ευνοϊκής ρύθμισης για αδήλωτα τετραγωνικά
Με το Μ.Ι.Δ.Α. θα δοθεί μια ακόμη δυνατότητα στους πολίτες να δηλώσουν το πραγματικό εμβαδό των ακινήτων τους σε τετραγωνικά μέτρα. Ωστόσο, σύμφωνα με τα όσα έχει επισημάνει σε παρέμβασή της η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (Π.ΟΜ.ΙΔ.Α.) δεν θα πρέπει να υπάρξουν αναδρομικές φορολογικές επιβαρύνσεις για τις περιπτώσεις των ιδιοκτητών που θα φανερώσουν επιπλέον τετραγωνικά μέτρα στην Α.Α.Δ.Ε., τα οποία ήταν δηλωμένα στο Κτηματολόγιο ή σε άλλες βάσεις δεδομένων όχι όμως και στο Ε9. Απαιτείται δηλαδή μια νέα ευνοϊκή ρύθμιση που θα προβλέπει ότι όσοι ιδιοκτήτες δεχθούν να δηλώσουν τις σωστές επιφάνειες στην Α.Α.Δ.Ε. δεν θα χρεωθούν αναδρομικά για τα προηγούμενα πέντε έτη με επιπλέον ΕΝ.Φ.Ι.Α., τέλη και άλλες φοροεπιβαρύνσεις, πρόστιμα εκπρόθεσμης υποβολής διορθώσεων και προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής, αλλά θα κληθούν να πληρώσουν τους επιπλέον φόρους μονο για τη χρονιά που θα έχουν διορθώσει τα στοιχεία και τις επόμενες χρονιές, χωρίς αναδρομικές χρεώσεις με φόρους, πρόστιμα και προσαυξήσεις.
Απαντώντας στην επισήμανση αυτή της Π.ΟΜ.ΙΔ.Α., το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και η Α.Α.Δ.Ε. αφήνουν ανοικτό το ενδεχόμενο να νομοθετηθεί μια σχετική νομοθετική ρύθμιση.
