Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat, το 2023 καταγράφηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση 4,84 εκατομμύρια θάνατοι, με το 85% εξ αυτών να εντοπίζεται στην ηλικιακή ομάδα των 65 ετών και άνω. Ως κύριες αιτίες θανάτου καταγράφονται οι ασθένειες του κυκλοφορικού συστήματος, ο καρκίνος και οι παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος

Σχεδόν ένας στους τρεις θανάτους οφείλεται σε παθήσεις του κυκλοφορικού

Οι ασθένειες του κυκλοφορικού συστήματος αποτελούν τη σημαντικότερη κατηγορία, καθώς ευθύνονται για το 32,8% όλων των θανάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο πλαίσιο αυτής της ομάδας, οι πιο συχνές παθήσεις είναι:

η ισχαιμική καρδιοπάθεια, στην οποία περιλαμβάνονται και οι καρδιακές προσβολές, και η οποία αντιστοιχεί στο 32,0% των θανάτων

οι εγκεφαλοαγγειακές παθήσεις, όπως τα εγκεφαλικά επεισόδια, που αντιπροσωπεύουν το 20,5% των θανάτων

Eurostat – Η θέση της Ελλάδας

Στην Ελλάδα, η κατανομή των βασικών αιτιών θανάτου ακολουθεί την ίδια σειρά που καταγράφεται συνολικά στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τις παθήσεις του κυκλοφορικού να βρίσκονται στην πρώτη θέση, τον καρκίνο να ακολουθεί και τις παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος να έπονται.

Συγκεκριμένα:

Παθήσεις του κυκλοφορικού: περίπου 300 θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους
Καρκίνος: περίπου 230 θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους
Παθήσεις του αναπνευστικού: περίπου 90 θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους

Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά τις παθήσεις του κυκλοφορικού – που αποτελούν την κύρια αιτία θανάτου – η χώρα κατατάσσεται στη 15η θέση μεταξύ των κρατών-μελών, καθώς οι 300 θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους, είναι κάτω από τον μέσο όρο της Ένωσης. Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται κυρίως σε χώρες όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία και η Λετονία. Αντίθετα, τα χαμηλότερα ποσοστά εμφανίζονται σε χώρες της δυτικής και νότιας Ευρώπης, όπως η Γαλλία, η Ισπανία και η Δανία.

Ο καρκίνος ως δεύτερη αιτία θανάτου στην ΕΕ

Η δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο καρκίνος (κακοήθη νεοπλάσματα), που ευθύνεται για το 23,9% όλων των θανάτων. Η πιο συχνή μορφή καρκίνου που οδηγεί σε θάνατο είναι ο καρκίνος του πνεύμονα, που αντιπροσωπεύει το 19,8% των θανάτων από καρκίνο. Ακολουθεί ο καρκίνος του παχέος εντέρου με 11,4%, ενώ σημαντικό ποσοστό καταγράφεται επίσης στον καρκίνο του παγκρέατος, του μαστού και του προστάτη.

Άλλες βασικές αιτίες θανάτου

Οι επόμενες συχνότερες αιτίες θανάτου στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι οι παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος, που αντιστοιχούν στο 7,8% των θανάτων, καθώς και τα εξωτερικά αίτια θανάτου, όπως τα ατυχήματα, που αντιπροσωπεύουν περίπου το 5% των περιπτώσεων. Παράλληλα, μια ακόμη κατηγορία θανάτων αφορά συμπτώματα και μη φυσιολογικά κλινικά ή εργαστηριακά ευρήματα που δεν ταξινομούνται αλλού, τα οποία αντιπροσωπεύουν το 4,9% των θανάτων.

Διαφορές ανά φύλο και ηλικία

Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι οι αιτίες θανάτου διαφοροποιούνται τόσο μεταξύ ανδρών και γυναικών όσο και ανά ηλικιακή ομάδα. Το 2023, τα τυποποιημένα ποσοστά θνησιμότητας ήταν γενικά υψηλότερα στους άνδρες για τις περισσότερες βασικές αιτίες θανάτου.

Οι διαφοροποιήσεις αυτές είναι εμφανείς και στις νεότερες ηλικίες. Στους άνδρες κάτω των 65 ετών, η κύρια αιτία θανάτου είναι η ισχαιμική καρδιοπάθεια, ενώ ακολουθούν τα ατυχήματα, ο καρκίνος του πνεύμονα και ο εκούσιος αυτοτραυματισμός. Αντίστοιχα, στις γυναίκες της ίδιας ηλικιακής ομάδας, συχνότερη αιτία θανάτου είναι ο καρκίνος του μαστού, ενώ ακολουθούν ο καρκίνος του πνεύμονα και η ισχαιμική καρδιοπάθεια.

Στις μεγαλύτερες ηλικίες, η εικόνα συγκλίνει. Η ισχαιμική καρδιοπάθεια παραμένει η κύρια αιτία θανάτου τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες ηλικίας άνω των 65 ετών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ ακολουθούν οι εγκεφαλοαγγειακές παθήσεις και άλλες χρόνιες ασθένειες.

Πώς εξελίχθηκαν οι βασικές αιτίες θανάτου την τελευταία δεκαετία

Την περίοδο 2013–2023 καταγράφεται γενική μείωση της θνησιμότητας από τις κύριες αιτίες θανάτου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι θάνατοι από παθήσεις του κυκλοφορικού μειώθηκαν κατά 23,2%, από καρκίνο κατά 11,1% και από παθήσεις του αναπνευστικού κατά 1,3%.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η πτώση στις ισχαιμικές καρδιοπάθειες (-25,6%) και στα εγκεφαλικά επεισόδια (-31,1%), ενώ στους καρκίνους καταγράφεται μείωση κυρίως στο παχύ έντερο (-16,4%) και στον πνεύμονα (-13,4%). Αντίθετα, ο καρκίνος του παγκρέατος εμφανίζει αύξηση (+4,7%).

Στις αναπνευστικές παθήσεις, μειώθηκαν οι θάνατοι από χρόνιες νόσους του κατώτερου αναπνευστικού (-12,8%), ενώ αυξήθηκαν εκείνοι από πνευμονία (+6,0%). Παράλληλα, σημαντική μείωση σημειώνεται και σε εξωτερικές αιτίες θανάτου, όπως τα τροχαία ατυχήματα (-22,6%) και ο εκούσιος αυτοτραυματισμός (-15,3%).

ΠΗΓΗ: eurostat