Η Κομισιόν ενέκρινε την επέκταση της εθνικής ρήτρας διαφυγής για την ενεργειακή ανθεκτικότητα – Μπαταρίες ΑΠΕ, αντλίες θερμότητας, ηλιακοί θερμοσίφωνες, αναβάθμιση δημοσίων κτηρίων και σχολείων, σιδηροδρομικά έργα και υποδομές φόρτισης λεωφορείων

Μια απόφαση με ιδιαίτερη οικονομική και ενεργειακή σημασία για τη χώρα έλαβε σήμερα, 9 Οκτωβρίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δίνοντας το «πράσινο φως», αποκλειστικά για την Ελλάδα, στην επέκταση του πεδίου εφαρμογής της υφιστάμενης εθνικής ρήτρας διαφυγής.

Η έγκριση αφορά το αίτημα που είχε υποβάλει το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στις 6 Αυγούστου 2026, προκειμένου στη ρήτρα να μπορούν να συμπεριληφθούν μέτρα και επενδύσεις που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας.

Η εξέλιξη ανοίγει τον δρόμο για νέες επενδύσεις που αναμένεται να προσεγγίσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028, με χρηματοδότηση από εθνικούς πόρους.

Τι σημαίνει η απόφαση

Οι συγκεκριμένες δαπάνες θα εξαιρούνται από το όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών που προβλέπει το ευρωπαϊκό πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης, έως 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως 0,6% σωρευτικά μέχρι το 2028.

Διευκρινίζεται, ωστόσο, ότι οι σχετικές δαπάνες θα εξακολουθούν να προσμετρώνται τόσο στο πρωτογενές αποτέλεσμα όσο και στο δημόσιο χρέος.

Η νέα δυνατότητα αποσκοπεί στη χρηματοδότηση μέτρων που θα ενισχύσουν την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος και παράλληλα θα επιταχύνουν τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα.

Πού θα κατευθυνθεί το σχεδόν 1 δισ. ευρώ

Στο νέο πλαίσιο προγραμματίζεται να ενταχθεί ένα ευρύ πακέτο παρεμβάσεων που αφορά νοικοκυριά, Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, δημόσια κτήρια, σχολεία, βιομηχανία, σιδηρόδρομο και μεταφορές.

Ειδικότερα προβλέπονται:

• 200 εκατ. ευρώ για νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών για Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
• 200 εκατ. ευρώ για νέο πανελλαδικό πρόγραμμα εγκατάστασης αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων, με 100.000 δικαιούχους.
• 50 εκατ. ευρώ για νέο έργο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης στη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη, που θα αφορά αντλίες θερμότητας, ηλιακούς θερμοσίφωνες και φωτοβολταϊκά στη στέγη με μπαταρία, με 10.000 δικαιούχους.
• 117 εκατ. ευρώ μέσω του προγράμματος «ΗΛΕΚΤΡΑ», για την ενεργειακή αναβάθμιση 109 παλαιών κτηρίων του Δημοσίου και πανεπιστημίων.
• 45 εκατ. ευρώ μέσω του προγράμματος «ΦΟΙΒΟΣ – ΑΘΗΝΑ», για την ενεργειακή αναβάθμιση 246 σχολικών μονάδων, μεταξύ των οποίων δημοτικά σχολεία, νηπιαγωγεία και βρεφονηπιακοί σταθμοί.
• 50 εκατ. ευρώ για δράση δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα στη βιομηχανία.
• 320 εκατ. ευρώ για σιδηροδρομικά έργα που αφορούν την ενίσχυση της ασφάλειας και επεκτάσεις.
• 20 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία σταθμών φόρτισης λεωφορείων.

Πιερρακάκης: «Απόφαση με ιδιαίτερη πολιτική και οικονομική σημασία»

Στη σημασία της ευρωπαϊκής απόφασης αναφέρθηκε ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, επισημαίνοντας ότι η έγκριση αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα.

Όπως δήλωσε:

«Η σημερινή απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την έγκριση της ενεργειακής ρήτρας διαφυγής, που αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα, έχει ιδιαίτερη πολιτική και οικονομική σημασία.

Επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα είναι μια ισχυρή και αξιόπιστη χώρα, που θέτει στόχους, τους πετυχαίνει και πρωταγωνιστεί στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών αποφάσεων.

Η ενεργειακή ρήτρα διαφυγής μάς επιτρέπει να προχωρήσουμε σε κρίσιμες επενδύσεις που θα μειώσουν το κόστος της ενέργειας, θα ενισχύσουν την ενεργειακή μας αυτονομία και θα περιορίσουν την εξάρτησή μας από διεθνείς κρίσεις. Ταυτόχρονα, διατηρούμε τη δυνατότητα να στηρίζουμε τους πολίτες και τις επιχειρήσεις όποτε οι συνθήκες το απαιτούν.

Αυτή είναι η Ελλάδα που χτίζουμε. Με ισχυρή φωνή στην Ευρώπη, δυναμική οικονομία και μεγαλύτερη ασφάλεια για την κοινωνία».

Με την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δημιουργείται πλέον πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος για ένα πακέτο παρεμβάσεων που αγγίζει το 1 δισ. ευρώ έως το 2028, με αιχμή την ενεργειακή ανθεκτικότητα, την πράσινη μετάβαση και κρίσιμες υποδομές της χώρας.