Μια από τις συχνότερες «διαγνώσεις» που προκύπτουν μέσα από τις ακτινογραφίες και τις αξονικές ή τις μαγνητικές τομογραφίες του αυχένα, είναι ο ευθειασμός της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Μια κατάσταση που δεν είναι απαραιτήτως πρόβλημα, για την οποία όμως οι ασθενείς συχνά ξεκινούν μια αναζήτηση στο ίντερνετ σε μια προσπάθειά τους να πάρουν απαντήσεις.

Για να γίνει απολύτως κατανοητό το κατά πόσον ο ευθειασμός αυτός αποτελεί πρόβλημα, αλλά και για να απαλλαγούν οι ασθενείς όσο είναι δυνατόν από το άγχος τους, στη συνέχεια, θα παρουσιαστεί εν συντομία και με απλό τρόπο το «πρόβλημα».

Φυσιολογικέ οι καμπύλες του αυχένα

Η σπονδυλική μας στήλη δεν είναι ευθεία. Αντίθετα έχει καμπύλες. Ο αυχένας μας ή, πιο σωστά, η αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης (εν συντομία «ΑΜΣΣ») έχει υπό φυσιολογικές συνθήκες μια απαλή καμπύλη η οποία ονομάζεται αυχενική λόρδωση.

Σε μερικές περιπτώσεις, αυτή η καμπύλη – η λόρδωση – χάνεται και ο αυχένας παρουσιάζει «ευθειασμό» ή ακόμα και «κύφωση».

Τι σημαίνει όμως ο ευθειασμός για τον ασθενή, πώς δημιουργείται και τι μπορεί να κάνει γι’ αυτόν;

Γιατί έχει καμπύλες η σπονδυλική μας στήλη;

Όπως προαναφέρθηκε, η σπονδυλική στήλη δεν είναι ευθεία αλλά έχει καμπύλες. Οι καμπύλες αυτές βοηθούν να κρατάμε την ισορροπία μας όταν περπατάμε και όταν στεκόμαστε και προστατεύουν τη σπονδυλική στήλη από τις κάθετες φορτίσεις.

Τι προκαλεί τον ευθειασμό;

Πολλές είναι οι αιτίες που μπορεί να προκαλέσουν ευθειασμό. Οι συνηθέστερες είναι οι εξής:

• Εκφυλιστική νόσος της σπονδυλικής στήλης. Όσο μεγαλώνουμε η σπονδυλική μας στήλη φθείρεται. Αυτό οδηγεί και σε φθορά των δίσκων οι οποίοι χάνουν το φυσιολογικό τους σφηνοειδές σχήμα και γίνονται άκαμπτοι και λεπτοί. Αυτή η παραμόρφωση των δίσκων (αλλά και των σπονδύλων) οδηγεί τελικά σε αλλαγή της ανατομίας της σπονδυλικής στήλης.
• Κακή στάση σώματος. Η κακή στάση σώματος όπως π.χ. το να είμαστε σκυμμένοι πάνω από ένα κινητό ή καμπουριασμένοι μπροστά από την οθόνη ενός υπολογιστή, οδηγεί σε βάθος χρόνου σε σημαντική καταπόνηση των αυχενικών μυών και τελικά σε ευθειασμό της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης.
• Ιατρογενής διαταραχή. Μερικές φορές ο ευθειασμός και η κύφωση μπορεί να είναι το ανεπιθύμητο αποτέλεσμα ενός χειρουργείου. Η συνηθέστερη αιτία είναι η εκτεταμένη αυχενική πεταλεκτομή, ιδίως σε νεαρή ηλικία. Η αυχενική πεταλεκτομή γίνεται κυρίως για να αποσυμφορηθούν τα νεύρα που είναι πιεσμένα. Γι’ αυτό και συστήνεται η πεταλεκτομή να αντικαθίσταται από την πεταλοτομή (κατά την οποία τα πέταλα των σπονδύλων επανατοποθετούνται), όπου αυτό είναι δυνατό.
• Τραύμα. Ευθειασμούς αυχένα βλέπουμε συχνά μετά από τραύματα όπως π. χ. τα τροχαία ή οι αθλητικές κακώσεις. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο ευθειασμός οφείλεται σε πόνο ο οποίος προκαλεί σπασμό των μυών, αλλά μπορεί να οφείλεται και σε κάκωση των μυών ή των συνδέσμων, ή, σπανιότερα, σε ρήξη δίσκων, ή σε κατάγματα σπονδύλων.
• Συγγενής διαταραχή. Δηλαδή, εκ γενετής διαταραχή. Μερικές φορές οι σπόνδυλοι δεν ολοκληρώνουν την ανάπτυξή τους και αντί να έχουν παραλληλόγραμμο σχήμα, αποκτούν σφηνοειδές σχήμα.
• Σπανιότερες αιτίες. Μια σπάνια αιτία ευθειασμού μπορεί να είναι κάποιος όγκος ο οποίος πιέζει τον νωτιαίο μυελό ή παραμορφώνει τους σπονδύλους, ενώ άλλη σπάνια αιτία είναι η παραμόρφωση μετά από φλεγμονή.

Τι συμπτώματα προκαλεί ο ευθειασμός

Τα συνηθέστερα συμπτώματα του ευθειασμού είναι:

πόνος στον αυχένα ή πονοκέφαλοι

• πόνος στα χέρια
• μειωμένη κινητικότητα του αυχένα
• αίσθημα κόπωσης
• βουητά κ.ά.
• σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις και εφόσον η κατάσταση εξελιχθεί μπορεί να έχουμε συμπτώματα όπως αδυναμία χεριών και ποδιών, διαταραχή στην ούρηση κ.λπ.

Ποια είναι η αντιμετώπιση;

Καταρχάς πρέπει να τονιστεί κάτι σημαντικό: το ότι κάποιος που έχει «ευθειασμό στον αυχένα» δεν σημαίνει απαραίτητα ότι χρειάζεται θεραπεία. Κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός και έχει διαφορετική ανατομία. Άλλοι έχουν μεγάλη αυχενική λόρδωση (δηλαδή μεγάλη καμπύλη) και άλλοι έχουν ευθύ αυχένα. Ο ευθειασμός από μόνος του δεν λέει κάτι. Μόνο όταν συνοδεύεται από συμπτώματα ή όταν οφείλεται σε κάποια υποκείμενη αιτία χρήζει αντιμετώπισης.

Επίσης, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η καμπύλη της αυχενικής μοίρας από μόνη της δεν είναι τόσο σημαντική όσο είναι η εξέλιξη της καμπύλης αυτής σε βάθος χρόνου.

Αν πράγματι υπάρχει ανάγκη αντιμετώπισης, τότε συνήθως η θεραπεία στηρίζεται σε συνδυασμό των παρακάτω:

• φυσικοθεραπεία-μασάζ
• παυσίπονα
• αυχενικός κηδεμόνας (κολλάρο)
• ξεκούραση και αλλαγή στάσης σώματος.

Η πρόγνωση είναι καλή

Η φυσικοθεραπεία είναι εξαιρετικά αποτελεσματική και στόχο έχει να χαλαρώσει κάποιους μυς και να δυναμώσει κάποιους άλλους, καθώς επίσης και να βελτιώσει την κινητικότητα του αυχένα. Ο φυσικοθεραπευτής σας ξέρει καλύτερα από τον οποιοδήποτε τι ασκήσεις και χειρισμοί πρέπει να γίνουν.

Χειρουργική θεραπεία για τον ευθειασμό δεν απαιτείται συχνά. Αν χρειάζεται χειρουργείο είναι είτε γιατί υπάρχει κάποια συνοδός πάθηση η οποία συντηρεί τον ευθειασμό (όπως π.χ. δισκοκήλες) είτε γιατί υπάρχει «αστάθεια» στην αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης, όπως π.χ. μετά από πεταλεκτομή.