Η χρονική διάρκεια του δικαιώματος του Δημοσίου να καταλογίσει φόρους, πρόστιμα και προσαυξήσεις είναι δεκαπενταετής αν η μη υποβολή αφορά σε έτη της περιόδου 2010-2013, πενταετής αν η μη υποβολή αφορά σε έτη της περιόδου 2014-2017 και δεκαετής αν η μη υποβολή αφορά στα έτη από το 2018 και μετά.
Στρεβλώσεις, ανισότητες και αδικίες προκαλεί η ισχύουσα φορολογική νομοθεσία για την παραγραφή του δικαιώματος του Δημοσίου να επιβάλει φόρους και πρόστιμα μετά από φορολογικό έλεγχο σε περιπτώσεις φορολογουμένων που δεν υπέβαλαν δηλώσεις φόρου εισοδήματος και ΦΠΑ.
Συνδυαστική εφαρμογή παλαιών και νέων διατάξεων
Όπως προκύπτει από τη συνδυαστική εφαρμογή παλαιών και νέων διατάξεων του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, φορολογούμενοι που δεν υπέβαλαν δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος ή και ΦΠΑ για τα έτη (για τις χρήσεις) 2010 έως 2013 είναι ακόμη ανοικτοί σε φορολογικό έλεγχο, καθώς για τα έτη αυτά το δικαίωμα της φορολογικής διοίκησης να τους ελέγξει, να τους εντοπίσει και να τους καταλογίσει τους φόρους που απέφυγαν να καταβάλουν, προσαυξημένους με τα προβλεπόμενα πρόστιμα και τις προβλεπόμενες προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής, δεν έχει παραγραφεί ακόμη.
Αντιθέτως, φορολογούμενοι που δεν υπέβαλαν δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος ή και ΦΠΑ για τα έτη 2014-2017 έχουν αποφύγει οριστικά τον κίνδυνο να χρεωθούν με φόρους και πρόστιμα για την παράβαση αυτή, καθώς το δικαίωμα της φορολογικής διοίκησης να τους ελέγξει και να τούς επιβάλει φόρους και πρόστιμα έχει παραγραφεί οριστικά. Από κει και πέρα, για όσους δεν υπέβαλαν δηλώσεις για τα έτη 2018 και μετά, το δικαίωμα της φορολογικής διοίκησης δεν έχει ακόμη παραγραφεί και υπάρχει ακόμη χρονικό περιθώριο να εντοπιστούν, να ελεγχθούν και να κληθούν να πληρώσουν τους φόρους που απέφυγαν να καταβάλουν συν τα πρόστιμα και τις προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής.
Τι ισχύει
Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, όπως αυτές έχουν τροποποιηθεί από το 2013 μέχρι σήμερα, για την παράβαση της μη υποβολής δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος ή και ΦΠΑ ισχύουν τρεις διαφορετικές προθεσμίες παραγραφής ανάλογα με την περίοδο ετών που αφορά η συγκεκριμένη παράβαση:
1) Αν η μη υποβολή δηλώσεων αφορά σε ένα ή περισσότερα από τα έτη (χρήσεις) 2010, 2011, 2012 και 2013, η προθεσμία πέραν της οποίας ισχύει παραγραφή του δικαιώματος της φορολογικής διοίκησης να διενεργήσει έλεγχο και να καταλογίσει τους διαφυγόντες φόρους μαζί με τα προβλεπόμενα πρόστιμα και προσαυξήσεις είναι δεκαπενταετής και αρχίζει να “μετρά” – για κάθε ένα από τα έτη αυτά – από το τέλος του έτους στο οποίο έπρεπε να είχε υποβληθεί η δήλωση. Ως εκ τούτου, η εν λόγω προθεσμία λήγει:
– στις 31-12-2026 για το έτος 2010
– στις 31-12-2027 για το έτος 2011
– στις 31-12-2028 για το έτος 2012
– στις 31-12-2029 για το έτος 2013
Βάσει των παραπάνω, η προθεσμία παραγραφής δεν έχει λήξει ακόμη για την παράβαση της μη υποβολής δηλώσεων για τα έτη 2010-2013. Όσοι φορολογούμενοι δεν έχουν υποβάλει δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος ή και ΦΠΑ για ένα ή περισσότερα από τα έτη αυτά είναι εκτεθειμένοι για 6 μήνες έως και 3,5 χρόνια στον “κίνδυνο” να ελεγχθούν από τη φορολογική διοίκηση ξαι να κληθούν να καταβάλουν τους φόρους που απέφυγαν να πληρώσουν μαζί με πρόστιμα και προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής.
2) Αν η μη υποβολή δηλώσεων αφορά σε ένα ή περισσότερα από τα φορολογικά έτη (χρήσεις) 2014, 2015, 2016 και 2017, η χρονική περίοδος διάρκειας του δικαιώματος της φορολογικής διοίκησης να διενεργήσει έλεγχο και να καταλογίσει τους διαφυγόντες φόρους μαζί με τα προβλεπόμενα πρόστιμα και προσαυξήσεις (η χρονική περίοδος πέραν της οποίας προβλέπεται παραγραφή) είναι πενταετής και έχει ήδη λήξει εδώ και 3 έως 6 χρόνια.
Συνεπώς, όσοι φορολογούμενοι δεν υπέβαλαν δηλώσεις για τα έτη 2014-2017 έχουν γλιτώσει οριστικά από τον “κίνδυνο” να ελεγχθούν και να κληθούν να πληρώσουν τους διαφυγόντες φόρους και τα αναλογούντα ποσά προστίμων και προσαυξήσεων.
3) Αν η μη υποβολή δηλώσεων αφορά στα φορολογικά έτη (χρήσεις) 2018 και επόμενα, η προθεσμία παραγραφής του δικαιώματος της φορολογικής διοίκησης να διενεργήσει έλεγχο και να καταλογίσει τους διαφυγόντες φόρους μαζί με τα προβλεπόμενα πρόστιμα και προσαυξήσεις είναι δεκαετής από τη λήξη του έτους στο οποίο έπρεπε να είχε υποβληθεί η δήλωση. Ως εκ τούτου, η εν λόγω προθεσμία λήγει:
– στις 31-12-2029 για το έτος 2018
– στις 31-12-2030 για το έτος 2019
