Τα άτομα με μεγαλύτερη έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν νόσο Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με νέα μελέτη ερευνητών του αμερικανικού πανεπιστημίου Emory, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ανοικτής πρόσβασης «PLOS Medicine».
Η νόσος Αλτσχάιμερ αποτελεί την πιο κοινή μορφή άνοιας, που επηρεάζει περίπου 57 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Η έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση θεωρείται ήδη γνωστός παράγοντας κινδύνου τόσο για τη νόσο Αλτσχάιμερ όσο και για άλλες συχνές χρόνιες παθήσεις, όπως η υπέρταση, το εγκεφαλικό επεισόδιο και η κατάθλιψη. Οι παθήσεις αυτές συνδέονται επίσης με το Αλτσχάιμερ, ωστόσο μέχρι σήμερα δεν ήταν σαφές αν η ατμοσφαιρική ρύπανση οδηγεί πρώτα στην εμφάνιση αυτών των χρόνιων νοσημάτων, τα οποία στη συνέχεια αυξάνουν τον κίνδυνο άνοιας, ή αν αυτές οι παθήσεις εντείνουν τις επιπτώσεις της ρύπανσης στην υγεία του εγκεφάλου.
Η ερευνητική ομάδα του Emory University ανέλυσε δεδομένα από περισσότερους από 27,8 εκατομμύρια δικαιούχους του αμερικανικού προγράμματος Medicare, ηλικίας 65 ετών και άνω, από το 2000 ως το 2018. Οι επιστήμονες εξέτασαν τα επίπεδα έκθεσης των συμμετεχόντων στην ατμοσφαιρική ρύπανση και αν στη συνέχεια διαγνώστηκαν με νόσο Αλτσχάιμερ, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο άλλων χρόνιων παθήσεων.
Διαπίστωσαν ότι η μεγαλύτερη έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση συσχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ, ενώ η συσχέτιση αυτή ήταν ελαφρώς ισχυρότερη σε άτομα που είχαν υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο. Αντίθετα, η υπέρταση και η κατάθλιψη φάνηκε να έχουν μικρή επιπρόσθετη επίδραση.
Συνολικά, τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση συμβάλλει στην εμφάνιση της νόσου κυρίως μέσω άμεσων μηχανισμών που επηρεάζουν τον εγκέφαλο και όχι έμμεσα μέσω άλλων χρόνιων νοσημάτων. Ωστόσο, τα άτομα με ιστορικό εγκεφαλικού επεισοδίου μπορεί να είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στις βλαβερές επιπτώσεις της ρύπανσης στην υγεία του εγκεφάλου. Η μελέτη αναδεικνύει ότι η βελτίωση της ποιότητας του αέρα θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό μέτρο πρόληψης της άνοιας και προστασίας των ηλικιωμένων.
Στους περιορισμούς της μελέτης οι ερευνητές αναφέρουν την πιθανή εσφαλμένη ταξινόμηση της έκθεσης των συμμετεχόντων σε ατμοσφαιρική ρύπανση λόγω των εκτιμήσεων συγκέντρωσης μικροσωματιδίων PM2,5 στις διαφορετικές περιοχές.
