Καθαριστικά: Τα οικιακά προϊόντα για την καθαριότητα και την απολύμανση μπορεί να εκλύουν εκατοντάδες επικίνδυνες χημικές ουσίες, σύμφωνα με μελέτη που διεξήγαγαν επιστήμονες της αμερικανικής μη κυβερνητικής οργάνωσης «Environmental Working Group» και δημοσιεύεται στο περιοδικό «Chemosphere».

Καθαριστικά: Μολύνουν τον αέρα ακόμη και για μήνες

Κατά τη διάρκεια της μελέτης αναλύθηκαν 30 προϊόντα καθαρισμού, όπως καθαριστικά πολλαπλών χρήσεων, καθαριστικά για τζάμια και αποσμητικά χώρου, και προέκυψε ότι αυτά απελευθερώνουν εκατοντάδες επικίνδυνες πτητικές οργανικές ενώσεις, γνωστές ως VOC*.

Οι πτητικές οργανικές ενώσεις στα προϊόντα καθαρισμού επηρεάζουν την ποιότητα του αέρα τόσο σε εσωτερικούς όσο και σε εξωτερικούς χώρους. Ωστόσο, μολύνουν τον αέρα των εσωτερικών χώρων δύο έως πέντε φορές περισσότερο από τον εξωτερικό αέρα, ενώ ορισμένες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για δέκα φορές περισσότερο. Ορισμένα προϊόντα εκπέμπουν πτητικές οργανικές ενώσεις για ημέρες, εβδομάδες ή και μήνες.

Καθαριστικά: Τι ισχύει με τα λεγόμενα «πράσινα»

Οι ερευνητές εξέτασαν τόσο συμβατικά προϊόντα όσο και «πράσινα» προϊόντα καθαρισμού και εντόπισαν συνολικά 530 μοναδικές VOC στα προϊόντα αυτά. Από αυτές οι 193 ήταν επικίνδυνες. Επίσης, διαπιστώθηκε ότι τα προϊόντα με την ένδειξη «πράσινα» (σ.σ. φιλικά στο περιβάλλον) εκλύουν λιγότερες πτητικές οργανικές ενώσεις, περίπου τις μισές κατά μέσο όρο, σε σύγκριση με τα συμβατικά προϊόντα. Τα πράσινα προϊόντα που κατηγοριοποιήθηκαν και ως «χωρίς άρωμα» είχαν σχεδόν οκτώ φορές λιγότερες VOC από τα συμβατικά προϊόντα και τέσσερις φορές λιγότερες από τα πράσινα προϊόντα που περιείχαν άρωμα στην ετικέτα τους.

Το μοτίβο αυτό ίσχυε και για τον αριθμό των επικίνδυνων VOC. Τα πράσινα προϊόντα εκλύουν κατά μέσο όρο τέσσερις χημικές ουσίες που ταξινομούνται ως επικίνδυνες, σε σύγκριση με περίπου 15 στα πράσινα προϊόντα με άρωμα και 22 στα συμβατικά προϊόντα.

«Αυτή η μελέτη είναι ένα κάλεσμα αφύπνισης για τους καταναλωτές, τους ερευνητές και τις ρυθμιστικές αρχές, ώστε να γνωρίζουν καλύτερα τους πιθανούς κινδύνους που σχετίζονται με τις πολυάριθμες χημικές ουσίες που εισέρχονται στον αέρα εσωτερικών χώρων», δηλώνει η Αλέξις Τέμκιν, ανώτερη τοξικολόγος στο «Environmental Working Group».

Όπως προσθέτει η ίδια, «τα ευρήματά μας υπογραμμίζουν έναν τρόπο για να μειωθεί η έκθεση σε επικίνδυνες πτητικές οργανικές ενώσεις, επιλέγοντας προϊόντα που είναι «πράσινα», ειδικά εκείνα που είναι «πράσινα» και «χωρίς άρωμα», όπως αναμεταδίδει το ΑΠΕ-ΜΠΕ.

*Τι είναι οι πτητικές οργανικές ενώσεις (VOC)

Οι πτητικές οργανικές ενώσεις (volatile organic compounds, VOCs) είναι μια μεγάλη ομάδα υγρών και αερίων, πολλές από τις οποίες είναι άχρωμες και άοσμες. Δεδομένου ότι είναι πτητικές ουσίες, τα υγρά εξατμίζονται εύκολα σε θερμοκρασία δωματίου.

Οι πτητικές οργανικές ενώσεις αποτελούν ζήτημα γενικής ανησυχίας λόγω της ικανότητάς τους να αντιδρούν με άλλους ρύπους όπως τα οξείδια του αζώτου στα χαμηλά στρώματα της ατμόσφαιρας σχηματίζοντας όζον. Οι υψηλές συγκεντρώσεις όζοντος στην επιφάνεια του εδάφους μπορούν να βλάψουν την ανθρώπινη υγεία, να προκαλέσουν ζημιές στις καλλιέργειες κ.α.

Ορισμένες πτητικές οργανικές ενώσεις μπορεί να είναι άμεσα επιβλαβείς με τη μορφή καρκινογόνων ουσιών για την ανθρώπινη υγεία. Αυτές μπορούν να συμβάλουν στην υπερθέρμανση του πλανήτη μέσω του αέριου μεθανίου ή να καταστρέψουν το όζον μέσω του μεθυλοβρωμιδίου. Η στοιβάδα του όζοντος είναι απαραίτητη για την προστασία της επιφάνειας της γης από την επιβλαβή υπεριώδη ακτινοβολία.