Είναι σημαντικό όλοι οι ασθενείς με καρδιαγγειακές παθήσεις να λαμβάνουν το εμβόλιο έναντι της Covid-19, σημειώνουν οι ειδικοί της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας. Και προσθέτουν πως παρότι το εμβόλιο δεν εμποδίζει πλήρως τη λοίμωξη Covid-19, μειώνει την πιθανότητα σοβαρής ασθένειας που μπορεί να απαιτεί εισαγωγή στο νοσοκομείο. Προειδοποιούν δε, ότι τα άτομα με καρδιαγγειακή νόσο ενδέχεται να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο θανάτου από την Covid-19, επειδή η λοίμωξη καταπονεί την καρδιά μέσω πολλών μηχανισμών, συμπεριλαμβανομένης της άμεσης φλεγμονής της καρδιάς. Επομένως, είναι σημαντικό όλοι οι ασθενείς με καρδιαγγειακές παθήσεις να δέχονται τον εμβολιασμό όταν τους προσφέρεται.

Στο πλαίσιο δε αυτό, απαντούν σε κρίσιμες ερωτήσεις που πιθανόν να προβληματίζουν τους ασθενείς λίγο πριν κλείσουν το ραντεβού τους στο κοντινότερο εμβολιαστικό κέντρο.

1. Ποια είναι η επίδραση του εμβολίου σε εκείνους που έχουν υποκείμενη καρδιαγγειακή πάθηση (τόσο σε οξεία κατάσταση όσο και όταν αυτή η κατάσταση είναι υπό έλεγχο λόγω φαρμακευτικής αγωγής);

Οι μελέτες του εμβολίου έναντι της Covid-19 περιελάμβαναν ασθενείς με καρδιαγγειακές παθήσεις και δεν έδειξαν σοβαρές επιδράσεις από το εμβόλιο σε αυτούς τους ασθενείς. Τα πιο συνηθισμένα παράπονα σε όλους τους ασθενείς περιελάμβαναν πόνο στο σημείο της ένεσης, κόπωση, πονοκέφαλο, μυαλγίες ή ρίγη. Ο βραχίονας μπορεί να είναι σκληρός και επώδυνος για μερικές μέρες. Η κόπωση και τα ρίγη είναι δευτερεύοντα αποτελέσματα του ανοσοποιητικού συστήματος που αναγνωρίζει τις πρωτεΐνες του ιού ως ξένες. Αυτό δεν σημαίνει ότι το εμβόλιο είχε ως αποτέλεσμα μόλυνση με τη νόσο Covid-19.

2. Τι να περιμένω στη δεύτερη δόση;

Είναι πιθανό, κατά τη διάρκεια του δεύτερου εμβολίου, όταν η ανοσοαπόκριση του οργανισμού στο εμβόλιο είναι εντονότερη, οι ασθενείς που έχουν σοβαρή καρδιαγγειακή νόσο και έχουν δύσπνοια σε κατάσταση ηρεμίας, να αισθάνονται ελαφρώς πιο έντονη αδιαθεσία λόγω ήπιου πυρετού και συμπτωμάτων που μοιάζουν με γρίπη. Αυτά τα αποτελέσματα όμως είναι προσωρινά και έχουν μικρή διάρκεια.

3. Υπάρχουν γνωστές αλληλεπιδράσεις του εμβολίου με καρδιαγγειακά φάρμακα;

Δεν υπάρχουν αναφερόμενες αλληλεπιδράσεις μεταξύ του εμβολίου και των καρδιαγγειακών φαρμάκων. Είναι σημαντικό τα καρδιακά φάρμακα να μην παραλείπονται πριν ή μετά το εμβόλιο. Μερικοί ασθενείς που λαμβάνουν αντιθρομβωτικά φάρμακα (φάρμακα αραίωσης του αίματος) μπορεί να αναπτύξουν ευαισθησία, πρήξιμο και μώλωπες γύρω από το σημείο της ένεσης.

4. Παίρνω ανοσοκατασταλτικά φάρμακα λόγω μεταμόσχευσης καρδιάς. Μήπως όμως αλληλεπιδρούν με το εμβόλιο;

Τα εμβόλια που έχουν εγκριθεί για χρήση δεν περιέχουν ζωντανό ιό, επομένως δεν υπάρχει κίνδυνος πρόκλησης μόλυνσης σε ασθενείς με αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα, συμπεριλαμβανομένων αυτών που λαμβάνουν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα. Οι ασθενείς με μειωμένη ανοσολογική αντίδραση ενδέχεται να μην ανταποκρίνονται τόσο έντονα στο εμβόλιο και θα πρέπει να συνεχίσουν να λαμβάνουν επιπλέον προφυλάξεις ακόμη και μετά τον εμβολιασμό.

5. Λαμβάνω αντιθρομβωτική αγωγή και συνήθως παίρνω εμβόλια, όπως το εμβόλιο της γρίπης, μόνο υποδόρια. Τι πρέπει να κάνω για να μειώσω τον κίνδυνο αιμορραγίας;

Σε αυτούς τους ασθενείς μπορεί να εμφανιστεί μικρός μώλωπας ή ήπιο οίδημα γύρω από το σημείο της ένεσης. Μια λεπτή βελόνα (23 ή 25 gauge) πρέπει να χρησιμοποιηθεί για τον εμβολιασμό, ακολουθούμενη από σταθερή πίεση που να ασκείται στην περιοχή χωρίς τρίψιμο για τουλάχιστον δύο λεπτά. Ο ασθενής πρέπει να ενημερώνεται για τον κίνδυνο αιματώματος από την ένεση. Ασθενείς που λαμβάνουν βαρφαρίνη είναι ενημερωμένοι να έχουν το INR τους κάτω από το ανώτερο επίπεδο του θεραπευτικού εύρους ώστε να μπορούν να λάβουν ενδομυϊκό εμβολιασμό. Σε αντίθεση με το εμβόλιο της γρίπης, το εμβόλιο Covid-19 μπορεί να χορηγηθεί μόνο ως ενδομυϊκή ένεση.

6. Οι καρδιαγγειακές νόσοι συνδυάζονται με αυξημένη ευπάθεια στις αντενδείξεις (ειδικά αναφυλακτικό σοκ);

Επί του παρόντος δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποδηλώνουν ότι οι καρδιαγγειακές παθήσεις αυξάνουν την ευπάθεια σε αντενδείξεις για το εμβόλιο. Οπως συμβαίνει με όλες τις περιπτώσεις, οι ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο θα πρέπει να ενημερώνουν τους επαγγελματίες του τομέα της υγείας εάν είχαν ποτέ σοβαρή αναφυλακτική αντίδραση σε ένα ενέσιμο εμβόλιο και δεν πρέπει να εμβολιαστούν. Ατομα που είχαν σοβαρές αντιδράσεις σε άλλες ουσίες (που δεν σχετίζονται με εμβόλια), π.χ. από του στόματος φάρμακα ή οστρακοειδή κ.λπ., ενδέχεται να μπορούν να λάβουν το εμβόλιο, αλλά θα πρέπει να παρακολουθούνται στην κλινική για έως και 30 λεπτά μετά. Οι ασθενείς πρέπει να αποφεύγουν το εμβόλιο εάν έχουν πυρετό. 

7. Μετά την πρώτη ένεση, μπορώ να επιστρέψω στην κανονικότητα – π.χ. να αγκαλιάσω αγαπημένα μου πρόσωπα;

Το εμβόλιο, που είναι αποτελεσματικό στο 75%-95% των περιπτώσεων, δεν εμποδίζει πλήρως τους ανθρώπους να μολυνθούν και να αρρωστήσουν, αν και μειώνει σημαντικά τη σοβαρότητα της ασθένειας σε περίπτωση μόλυνσης. Προς το παρόν δεν είναι επίσης σαφές εάν ένα ανοσοποιημένο άτομο μπορεί να μεταδώσει τον ιό σε άλλους. Ωστόσο, με βάση ό,τι είναι γνωστό για το εμβόλιο της γρίπης και πληροφορίες που αποκτήθηκαν από άτομα που είχαν ήδη μολυνθεί από την Covid-19, οι ερευνητές ελπίζουν ότι το εμβόλιο θα αποτρέψει τη μετάδοση.

Για όλους αυτούς τους λόγους, οι άνθρωποι πρέπει να παραμείνουν επιμελείς σχετικά με την κάλυψη του προσώπου σε δημόσιους χώρους, την κοινωνική απόσταση και το σχολαστικό πλύσιμο των χεριών ακόμη και μετά τον εμβολιασμό.

Είναι επίσης σημαντικό να τονιστεί ότι η ανοσοαπόκριση δεν θα είναι ικανή να αποτρέψει τη μόλυνση έως και 10 ημέρες μετά τον εμβολιασμό.

8. Πώς αντιμετωπίζονται ευάλωτα παιδιά με υπάρχουσες καρδιαγγειακές ή αναπνευστικές παθήσεις;

Η έρευνα για τα εμβόλια έναντι της Covid-19 μόλις ξεκίνησε σε παιδιά και ως εκ τούτου υπάρχουν πολύ περιορισμένα δεδομένα σχετικά με την ασφάλεια και τις ανοσολογικές αντιδράσεις σε αυτήν την ομάδα.

Τα παιδιά που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο να νοσήσουν από τον ιό (ανοσοανεπάρκεια ή εκείνα με σοβαρή νευρολογική αναπηρία) ή αυτά που νοσούν σοβαρά από αυτόν (με σοβαρή καρδιακή και πνευμονική νόσο) θεωρούνται υψηλού κινδύνου και θα δοθεί προτεραιότητα σύμφωνα με τα πρότυπα της χώρας αφού εγκριθούν τα εμβόλια για χρήση σε παιδιά. Εν τω μεταξύ, επειδή σε ορισμένες χώρες έχει προταθεί εμβολιασμός των ατόμων που φροντίζουν άτομα υψηλού κινδύνου, αυτή η ευκαιρία θα μπορούσε να προσφερθεί στους γονείς πολύ ευάλωτων παιδιών.

9. Είμαι καρδιαγγειακός ασθενής και έχω παιδιά κάτω των 18 ετών. Ακόμη κι αν εμβολιαστώ θα διατρέχω υψηλότερο κίνδυνο να πάρω τον ιό από τα παιδιά μου;

Η λήψη του εμβολίου μειώνει τον κίνδυνο σοβαρής ασθένειας ή θανάτου από μόλυνση από την Covid-19. Σοβαρή λοίμωξη και θάνατος από Covid-19 είναι πολύ ασυνήθιστο σε παιδιά κάτω των 18 ετών. Ως εκ τούτου, είναι δύσκολο να δικαιολογηθεί το εμβόλιο σε αυτήν την ηλικιακή ομάδα σε μια στιγμή που ο εφοδιασμός εμβολίου αγωνίζεται να προσεγγίσει άτομα στα εβδομήντα και τα ογδόντα τους. Πρέπει να παραμείνετε επιμελής και να ενθαρρύνετε τα παιδιά να διατηρήσουν τις ασφαλείς συνήθειες για να μειώσουν τον κίνδυνο προσβολής από τον ιό. Θα πρέπει να αισθανθείτε πιο ασφαλής, καθώς το εμβόλιο θα σας προστατεύσει από σοβαρές συνέπειες σε περίπτωση μόλυνσης από Covid-19.