Eντονες είναι οι διεργασίες σε πανεπιστήμια του εξωτερικού, τα οποία εξετάζουν το άνοιγμα στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση της Ελλάδας που φέρνει το νομοσχέδιο για την ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων.
Κάποια από τα μεγαλύτερα κυπριακά ιδρύματα βρίσκονται ήδη σε πυρετό προετοιμασιών, ενώ άλλα όπως τα βρετανικά πανεπιστήμια είναι σε στάση αναμονής για το τελικό κείμενο του νομοσχεδίου.
Η ψήφιση του νομοσχεδίου προγραμματίζεται για τις αρχές Μαρτίου και η επόμενη ημέρα αναμένεται με ενδιαφέρον, με το υπουργείο Παιδείας να εκτιμάει ότι το πρώτο παράρτημα ξένου πανεπιστημίου στη χώρα θα μπορούσε να ανοίξει τον Σεπτέμβριο του 2025.
«Εμείς φυτεύουμε έναν σπόρο. Ο σπόρος αυτός ελπίζουμε ότι θα δημιουργήσει ένα δέντρο. Θα έχει αποτελέσματα στη διετία, στην πενταετία, στη δεκαετία», είχε δηλώσει κατά τη διάρκεια της παρουσίασης των βασικών σημείων του νομοσχεδίου ο υπουργός Παιδείας Κυριάκος Πιερρακάκης σχετικά με την προσέλκυση ξένων πανεπιστημίων.
Με περίπου 18.000 Ελληνες να επιλέγουν προπτυχιακά ή μεταπτυχιακά προγράμματα σε κυπριακά πανεπιστήμια, δεν αποτελεί έκπληξη ότι η Κύπρος θα ήταν από τις πρώτες χώρες που θα αξιοποιούσε την ευκαιρία για την ίδρυση ενός παραρτήματος στη χώρα.
Σύμφωνα με τα όσα είναι γνωστά μέχρι στιγμής, τουλάχιστον δύο μεγάλα κυπριακά Ιδρύματα εξετάζουν την ίδρυση ιδιωτικών σχολών στα πιο δημοφιλή αντικείμενα σπουδών.
Το Πανεπιστήμιο της Λευκωσίας και το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου προετοιμάζονται για την ίδρυση των πρώτων Ιατρικών Σχολών, ενώ στα σχέδια υπάρχει και η ίδρυση Νομικής Σχολής.
Τα αυστηρά κριτήρια, το υψηλό αντίτιμο, η επένδυση σε κτιριακές υποδομές, αλλά και η προϋπόθεση για ίδρυση μη κερδοσκοπικής νομικής οντότητας δεν φαίνεται να έχουν αποθαρρύνει το ενδιαφέρον των κυπριακών πανεπιστημίων, καθώς πολλά εξ αυτών έχουν ήδη βολιδοσκοπήσει την αγορά της Ελλάδας και προσδοκούν στην προσέλκυση ξένων φοιτητών, μέσω ξενόγλωσσων προγραμμάτων.
Σε μία αλλαγή της τελευταίας στιγμής, το νομοσχέδιο προβλέπει 50% μείωση του παραβόλου και της εγγυητικής επιστολής για όσα πανεπιστήμια επιθυμούν να δημιουργήσουν παράρτημα σε πόλεις εκτός Αθήνας και Θεσσαλονίκης, μία εξέλιξη που μπορεί να φέρει εκπλήξεις στις έδρες των παραρτημάτων που θα δημιουργηθούν.
Υπενθυμίζεται ότι το νομοσχέδιο προβλέπει εγγυητικές επιστολές ύψους 500.000 ευρώ ανά σχολή (τρεις είναι ο ελάχιστος αριθμός για κάθε παράρτημα – εκτός αν βρίσκεται στο top 20 διεθνών κατατάξεων) και 500.000 ευρώ παράβολο. Το συνολικό ποσό των 2 εκατ. ευρώ μειώνεται στο μισό εάν η έδρα βρίσκεται στην περιφέρεια.
ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
Το πρώτο παράρτημα ξένου πανεπιστημίου στην Ελλάδα αναμένεται να είναι η Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, σε συνεργασία με το επενδυτικό ταμείο CVC μέσω του Ομίλου Hellenic Healthcare Group (HHG).
Στην περιοχή του Ελληνικού, στο ακίνητο της πρώην Olympic Catering, το οποίο έχει αγοράσει το CVC, μέσω του ομίλου HGG, αναμένεται να «στηθεί» η πρώτη ιδιωτική Ιατρική Σχολή σε μία επένδυση που αγγίζει τα 25 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων του κόστους ανακαίνισης και εξοπλισμού.
Ηδη ο Ομιλος HGG έχει έρθει σε επαφή με κορυφαίους Ελληνες ακαδημαϊκούς που εργάζονται στο εξωτερικό σε μία εκστρατεία επαναπατρισμού τους, με τον διεθνούς φήμης καθηγητή Καρδιοχειρουργικής του Εθνικού Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Σιγκαπούρης, κ. Θεόδωρο Κωφίδη, διακεκριμένο επιστήμονα στον τομέα της Καρδιολογίας, να έχει ήδη «κλειδώσει» για τη στελέχωση του ακαδημαϊκού προσωπικού του πανεπιστημίου.
Η Ιατρική Σχολή θα λειτουργήσει ως παράρτημα του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, με τις εργασίες να βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη ώστε να δεχθεί τους πρώτους φοιτητές τον Σεπτέμβριο του 2025.
Τα δίδακτρα αναμένεται να κινηθούν στα ίδια επίπεδα με την Κύπρο, γύρω στις 20.000 ευρώ το χρόνο, ενώ στόχος, σύμφωνα με πληροφορίες, είναι η προσέλκυση ξένων φοιτητών. Η Ελλάδα άλλωστε μέσα από την ανάπτυξη ξενόγλωσσων προγραμμάτων σπουδών τα τελευταία χρόνια στα δημόσια πανεπιστήμια έχει χτίσει ένα ιδιαίτερα ελκυστικό προφίλ για σπουδαστές του εξωτερικού, καθώς παρέχει υψηλού επιπέδου σπουδές και χαμηλότερο κόστος ζωής σε σχέση με άλλες χώρες της Ευρώπης.
ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ
Διεργασίες υπάρχουν και στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου, το οποίο έχει συνάψει Μνημόνιο Συνεργασίας με τον Ομιλο Ιατρικού Αθηνών. Το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει ήδη εμπειρία στην ίδρυση παραρτημάτων, καθώς λειτουργεί Ιατρική Σχολή στη Φρανκφούρτη της Γερμανίας και βρίσκεται σε συζητήσεις για μία ακόμα Ιατρική Σχολή στην Ελλάδα. Και δεν είναι τα μόνα κυπριακά πανεπιστήμια που βολιδοσκοπούν την αγορά της Ελλάδας, αναζητούν στρατηγικές συνεργασίες, αλλά και ακίνητα για την ανάπτυξη campus.
Εκστρατεία ενημέρωσης
Πριν λίγες ημέρες τα βρετανικά πανεπιστήμια, μέσω της Βρετανικής Πρεσβείας και του British Counsil στην Ελλάδα, γνωστοποίησαν κι αυτά με τη σειρά τους το ενδιαφέρον που έχουν για τη νομοθεσία περί μη κρατικών πανεπιστημίων.
Ειδικότερα ανέφεραν ότι βρίσκονται στις επάλξεις για να ξεκινήσουν μία εκστρατεία ενημέρωσης των βρετανικών πανεπιστημίων αμέσως μετά την ψήφιση του νόμου για να λύσουν οποιαδήποτε απορία προκύψει σχετικά με το νέο νομοθετικό πλαίσιο. Η περίπτωση της Βρετανίας είναι ιδιαίτερη, καθώς οι Ελληνες αποτελούν το μεγαλύτερο ποσοστό ξένων φοιτητών που προσελκύουν τα βρετανικά πανεπιστήμια, με περίπου 9.000 να φοιτούν σε αυτά. Παράλληλα, η εκπροσώπηση της Βρετανίας μέσω των κολεγίων στην Ελλάδα είναι εξίσου ισχυρή με περίπου 20.000 σπουδαστές.
Κλειστά κρατούν ακόμα τα χαρτιά τους πολλά πανεπιστήμια στο εξωτερικό, καθώς περιμένουν το τελικό κείμενο που θα ψηφιστεί. Η ελληνική πλευρά έχει θέσει μία σειρά από προϋποθέσεις και κριτήρια, ακαδημαϊκά και κτιριακά, τα οποία αναμένεται να τεθούν στο μικροσκόπιο ξένων Ιδρυμάτων για να εξετάσουν το ενδεχόμενο μιας επένδυσης στην Ελλάδα.
Στα ζητούμενα των ξένων πανεπιστημίων είναι και η εξασφάλιση της αναγνώρισης επαγγελματικών και ακαδημαϊκών δικαιωμάτων των τίτλων σπουδών, με το υπουργείο Παιδείας να επιβεβαιώνει ότι αυτό θα γίνεται αυτόματα, με τη λήψη πτυχίου.
Η επόμενη μέρα για τα κολέγια
Η νέα αγορά που ανοίγεται δημιουργεί ευκαιρίες αλλά και προβληματισμούς σε εκπαιδευτικούς φορείς που μετράνε αρκετές δεκαετίες στο χώρο της ελληνικής εκπαίδευσης. Τα κολέγια υπάγονται στη βαθμίδα της μεταλυκειακής εκπαίδευσης κι έχουν εξασφαλίσει στην πλειοψηφία τους την αναγνώριση επαγγελματικών δικαιωμάτων.
Με τη δημιουργία παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων, κάποιοι ιδιώτες έχουν προβληματιστεί λόγω του ανταγωνισμού που θα αναπτυχθεί. Αν και το νομοσχέδιο δεν επηρεάζει το καθεστώς των κολεγίων, επιτρέπει τη μετεξέλιξή τους σε παραρτήματα. Φυσικά αυτό αφορά όσα κολέγια έχουν ήδη συνεργασίες με ξένα πανεπιστήμια, όπως για παράδειγμα με αμερικανικά, γαλλικά ή βρετανικά Ιδρύματα.
Στο θέμα των κολεγίων αναφέρθηκε και ο Βρετανός πρέσβης Μάθιου Λοτζ την περασμένη εβδομάδα κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου για τις ελληνοβρετανικές δράσεις στο χώρο της εκπαίδευσης, σημειώνοντας ότι «θέλουμε να δούμε τι θα γίνει με τα κολέγια, ποια θα είναι η σχέση μας στο μέλλον, μας ενδιαφέρει».
Η ψήφιση του νομοσχεδίου είναι πολύ πιθανόν να ξεκινήσει διεργασίες ώστε να επέλθουν αλλαγές στις υπάρχουσες ισορροπίες των συνεργασιών και, σύμφωνα με πληροφορίες του «Ε.Τ.», κάποια κολέγια εξετάζουν πολύ σοβαρά τη μετάβασή τους στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, σε συνεννόηση με τα ξένα πανεπιστήμια, με τα οποία συνεργάζονται.
Η εξέλιξη αυτή δεν θα γίνει άκοπα, καθώς προβλέπεται καταβολή εγγυητικών επιστολών ύψους 500.000 ευρώ για κάθε σχολή, παράβολο 500.000 ευρώ ανά αίτηση, μία σειρά προϋποθέσεων που προβλέπουν δημιουργία campuses, αλλά και ακαδημαϊκά κριτήρια, όπως παραγωγή έρευνας.
Τα κολέγια στην πλειοψηφία τους είναι κερδοσκοπικοί οργανισμοί. Η προϋπόθεση δημιουργίας ενός εκπαιδευτικού μη κερδοσκοπικού φορέα «θορύβησε» κάποιους ιδιώτες, οι οποίοι όμως σε περίπτωση που μεταβούν στο επόμενο στάδιο και περάσουν στην βαθμίδα της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης θα παρέχουν πλέον ακαδημαϊκά αναγνωρισμένα πτυχία.
Στην πράξη, ακόμα κι αν προκριθεί η αξιοποίηση του νέου νόμου, η μετάβαση δεν θα είναι καθολική, καθώς αρκετά κολέγια δεν ανταποκρίνονται στα κριτήρια που έχει θέσει η ελληνική πλευρά και θα παραμείνουν στη βαθμίδα της μεταλυκειακής εκπαίδευσης. Κάποια όμως πληρούν πολλές από τις προϋποθέσεις και θα μπορούσαν να μετεξελιχθούν σε παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων, με τα οποία ήδη συνεργάζονται εδώ και πολλά χρόνια στην Ελλάδα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η στάση των δημοσίων πανεπιστημίων σε ένα μεγάλο ποσοστό είναι επιφυλακτική, ενώ δεν λείπουν και οι τοποθετήσεις πανεπιστημιακών που προειδοποιούν για προσφυγή στο ΣτΕ κατά του νόμου, επικαλούμενοι το άρθρο 16.
