Μη κρατικά πανεπιστήμια: Νόμος του κράτους μέχρι το τέλος του μήνα

Το δρόμο για τη Βουλή παίρνει το νομοσχέδιο για τα μη κρατικά πανεπιστήμια, ύστερα από το τέλος της δημόσιας διαβούλευσης χθες το απόγευμα.

Το αργότερο μέχρι τις 23 Φεβρουαρίου το νομοσχέδιο αναμένεται να έχει κατατεθεί στη Βουλή και να έχει ψηφιστεί -σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα- έως τις 29 Φεβρουαρίου ή 1η Μαρτίου.

Η συζήτηση για την ίδρυση μη κρατικών μη κερδοσκοπικών παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων στη χώρα αναμένεται να φουντώσει τις επόμενες μέρες εν μέσω ήδη ενός αντιδραστικού κλίματος στα πανεπιστήμια με περίπου το 1/3 των πανεπιστημιακών τμημάτων να είναι υπό κατάληψη και με μερίδα πανεπιστημιακών να εκφράζει επιφυλάξεις για τη συνταγματικότητα του νόμου ή να προειδοποιεί για προσφυγές στη Δικαιοσύνη. Από την πλευρά του, το υπουργείο Παιδείας επιχειρεί να «θωρακίσει» την πρωτοβουλία του, ώστε την επόμενη ημέρα μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου να εκκινήσουν οι διαδικασίες και η προσέλκυση των ξένων πανεπιστημίων. Το χρονοδιάγραμμα που έχει θέσει το υπουργείο Παιδείας για το άνοιγμα του πρώτου παραρτήματος ξένου πανεπιστημίου είναι ο Σεπτέμβριος του 2025.

Υπενθυμίζεται ότι το νομοσχέδιο προβλέπει την ίδρυση παραρτήματος μέσω μίας νέας νομικής οντότητας, των Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ), τα οποία θα είναι μη κερδοσκοπικά Ιδρύματα.

Παράλληλα, προβλέπει μία σειρά από ακαδημαϊκά κριτήρια και κτιριακές προϋποθέσεις που θα πρέπει να λάβουν το πράσινο φως από την ΕΘΑΑΕ και τον ΕΟΠΠΕΠ σε διάστημα τεσσάρων μηνών από την κατάθεση της αίτησης των ενδιαφερόμενων πανεπιστημίων, ώστε να ιδρυθεί το παράρτημα.

Αίσθηση έχει προκαλέσει και η προϋπόθεση που θέτει το υπουργείο Παιδείας για συμμετοχή όσων θέλουν να σπουδάσουν σε μη κρατικό παράρτημα στις Πανελλαδικές. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να «πιάσουν» το κατώτατο όριο της ΕΒΕ (σ.σ.: σύμφωνα με τις επιδόσεις των υποψηφίων τα προηγούμενα χρόνια, αυτό θα κινείται μεταξύ των βαθμών 8 με 9).

Διαφοροποιήσεις

Η πρώτη αντίδραση των πανεπιστημίων ήρθε την προηγούμενη Παρασκευή με την ανακοίνωση της Συνόδου των Πρυτάνεων, οι οποίοι έθιξαν το μικρό χρονικό διάστημα διαβούλευσης και ζήτησαν ένα σαφές και ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο για την ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων. Η ήπια ανακοίνωσή τους, σύμφωνα με πληροφορίες του «Ε.Τ.», δεν αποτύπωσε την ένταση που υπήρξε κατά τη διάρκεια της συνεδρίασής τους.

Αντίθετα, αυτό αποτυπώθηκε σε κάποιες αποφάσεις των Συγκλήτων των Πανεπιστημίων, όπου οι ανακοινώσεις ήταν πολύ πιο αιχμηρές. Για παράδειγμα, η Σύγκλητος του Πάντειου Πανεπιστημίου εξέφρασε κατά πλειοψηφία «την αντίθεσή της στην ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων», ενώ η Σύγκλητος του Πανεπιστημίου Πατρών διατύπωσε «σοβαρές αμφιβολίες για τη συνταγματικότητα των διατάξεων». Στην πλειονότητά τους πάντως τα περισσότερα πανεπιστήμια αναφέρθηκαν στην υποστήριξη της Δημόσιας Παιδείας από την Πολιτεία και υπογράμμισαν την ανάγκη να «προστατευθούν» τα περιφερειακά πανεπιστήμια, τα οποία, όπως ισχυρίστηκαν, θα αντιμετωπίσουν και τη σημαντικότερη απειλή από την έλευση των μη κρατικών πανεπιστημίων.

«Η ενδυνάμωση των ελληνικών ΑΕΙ στο σύνολό τους και η επίτευξη της σύγκλισης, ειδικά για τα περιφερειακά Ιδρύματα, είναι αναγκαία προϋπόθεση πριν την είσοδο των μη κρατικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα και απαραίτητη για την εξασφάλιση συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού», ανέφερε η Σύγκλητος του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας.

Τα σχόλια στη δημόσια διαβούλευση

Ξεπέρασαν τα 1.500 τα σχόλια στη δημόσια διαβούλευση για το νομοσχέδιο, με τα περισσότερα να αφορούν στις διατάξεις για τα μη κρατικά πανεπιστήμια. Μέχρι χθες το απόγευμα περισσότερα από 645 σχόλια είχαν κατατεθεί για τις διατάξεις περί ίδρυσης και λειτουργίας των Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης, τα οποία εστίαζαν κυρίως στη συνταγματικότητα του νόμου.

Ισχυρή ήταν η εκπροσώπηση ακαδημαϊκών, φοιτητικών συλλόγων αλλά και πολιτών, με εξίσου θετικά αλλά και αρνητικά σχόλια. Οι ενστάσεις και από τις δύο πλευρές εστίαζαν στην ανάγνωση του άρθρου 16, ενώ σε πολλά σχόλια αποτυπώνεται η ανάγκη -σύμφωνα με όσους παρέθεσαν τη θέση τους- για μεγαλύτερη σαφήνεια σχετικά με τον τρόπο ίδρυσης και λειτουργίας των πανεπιστημίων.

Οι διατάξεις που αφορούν στην ενίσχυση των ΑΕΙ έλαβαν σχεδόν 400 σχόλια, ενώ ενδιαφέρον υπήρξε με σχεδόν 240 σχόλια και για τις αλλαγές που προωθούνται στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, το οποίο αποκτάει νέες σχολές και τμήματα απορροφώντας τμήματα του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος.