Με τις τιμές σε βασικά τρόφιμα ευρείας και ημερήσιας κατανάλωσης να διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα, η κυβέρνηση ψάχνει τρόπους για να βάλει φρένο στις αδικαιολόγητες ανατιμήσεις, δεδομένου ότι το ενεργειακό κόστος έχει μειωθεί και ο πληθωρισμός σε ευρωπαϊκό επίπεδο υποχωρεί. Παρ’ όλα αυτά οι τιμές στα ράφια των σούπερ μάρκετ συνεχίζουν να είναι «αλμυρές» και να ροκανίζουν την όποια αύξηση σημειώνεται στα εισοδήματα των εργαζομένων. Η πρώτη παρέμβαση από την ηγεσία του υπουργείου Ανάπτυξης αφορά την άμεση, εντός της επόμενης εβδομάδας, μείωση άνω του 5%, στις τιμές 1.000 βασικών τροφίμων.
Η συμφωνία «κλείδωσε» στις συναντήσεις που είχε το τελευταίο χρονικό διάστημα ο αρμόδιος υπουργός Τάκης Θεοδωρικάκος με τους ιδιοκτήτες των σούπερ μάρκετ. Αναλυτικότερα, τις επόμενες ημέρες οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ σε συνεργασία με τις βιομηχανίες θα ανακοινώσουν τη λίστα με τα πρώτα προϊόντα των οποίων θα μειωθούν οι τιμές. Ωστόσο, δεν αποκλείεται να ανακοινωθούν οι μειώσεις και στα 1.000 προϊόντα σε μια προσπάθεια να έχουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο και πιο άμεσο όφελος οι καταναλωτές. Η αρχική σκέψη είναι να διατηρηθούν οι μειώσεις στις τιμές των προϊόντων στα ράφια των σούπερ μάρκετ μέχρι και το τέλος της χρονιάς, όμως το χρονικό διάστημα θα αποφασιστεί ξεχωριστά από την κάθε επιχείρηση.
Λίστα
Σύμφωνα με πληροφορίες της Realnews, η λίστα περιλαμβάνει τρόφιμα όπως ζυμαρικά, γάλα, γιαούρτια, τυριά, κρέας, ελαιόλαδο, αλεύρι, όσπρια, αλλαντικά, ψωμί του τοστ, φρυγανιές, μπισκότα, φρέσκα και κατεψυγμένα ψάρια, κρέατα, αβγά, καφέδες, χυμοί, αναψυκτικά, σοκολατοειδή, κονσέρβες, φρέσκα και κατεψυγμένα λαχανικά, απορρυπαντικά, καθαριστικά, χαρτικά, οδοντόκρεμες, σαμπουάν και ακόμη πολλά βασικά αγαθά που περιλαμβάνονται καθημερινά στο καλάθι των νοικοκυριών.
Στα προϊόντα των οποίων θα μειωθούν οι τιμές δεν θα υπάρχει κάποια ειδική σήμανση, ωστόσο κατά πάσα πιθανότητα οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ θα είναι αυτές που θα αναλάβουν να επικοινωνήσουν στους πελάτες τους τις νέες μειωμένες τιμές, ενώ δεν αποκλείεται τα προϊόντα με μειωμένη τιμή να αναρτώνται και στην πλατφόρμα της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή, την e-katanalotis, έτσι ώστε οι καταναλωτές να έχουν έγκαιρη ενημέρωση για τα προϊόντα ευρείας κατανάλωσης. Στόχος του υπουργείου Ανάπτυξης και των σούπερ μάρκετ είναι οι καταναλωτές να έχουν πρόσβαση σε χαμηλές τιμές όλον τον χρόνο. Αξίζει να σημειωθεί ότι αντίστοιχη πρωτοβουλία είχε υλοποιηθεί από τα σούπερ μάρκετ και πέρυσι το φθινόπωρο, όταν είχαν μειωθεί οι τιμές -από 5% έως και 50%- συνολικά σε 671 προϊόντα.
Ανταπόκριση
Η πρωτοβουλία του υπουργείου Ανάπτυξης, που βρήκε ανταπόκριση από τις βιομηχανίες και τα σούπερ μάρκετ, έρχεται σε μια χρονική στιγμή που οι τιμές σε βασικά αγαθά, όπως είναι το κρέας, τα λαχανικά, τα ψάρια, ο καφές και άλλα προϊόντα, έχουν αυξηθεί σε ποσοστό πολλαπλάσιο του πληθωρισμού. Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής για τον πληθωρισμό του Ιουνίου, τα φρέσκα ψάρια μέσα σε έναν χρόνο ανατιμήθηκαν κατά 7%, τα κρέατα κατά 6,2%, τα φρούτα κατά 19,3%, ο καφές κατά 16,8%, τα προϊόντα αρτοποιίας και ζαχαροπλαστικής κατά 5,8%, το γιαούρτι κατά 3,4% και το ψωμί κατά 2%. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας, ο πληθωρισμός της Ελλάδας τον Αύγουστο διαμορφώθηκε στο 3,1% από 3,7% που ήταν τον Ιούλιο, κυρίως λόγω της μείωσης στο κόστος της ενέργειας, ωστόσο ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη ήταν μικρότερος, φτάνοντας στο 2,1%. Ετσι, μεγαλύτερο πληθωρισμό από την Ελλάδα έχουν η Εσθονία με 6,2%, η Κροατία με 4,6%, η Σλοβακία με 4,4%, η Λετονία και η Αυστρία με 4,1%. Μικρότερο πληθωρισμό από τη χώρα μας έχουν η Γερμανία με 2,1%, το Βέλγιο με 2,6%, η Ιρλανδία με 1,8%, η Ισπανία με 2,7%, η Γαλλία με 0,8%, η Ιταλία με 1,7%, το Λουξεμβούργο με 2,8%, η Μάλτα με 2,6%, η Ολλανδία με 2,4%, η Πορτογαλία με 2,5% και η Φινλανδία με 2,2%.
Νέες αυξήσεις
Το κρέας και ειδικά το μοσχαρίσιο είναι αυτό που προκαλεί πονοκέφαλο στους καταναλωτές, καθώς τον τελευταίο χρόνο η τιμή του έχει αυξηθεί κατά περίπου 2 ευρώ το κιλό, με γνώστες της αγοράς να επισημαίνουν στην «R» ότι είναι πολύ πιθανόν τους επόμενους έξι μήνες το μοσχαρίσιο κρέας να ακριβύνει τουλάχιστον 3 με 4 ευρώ ακόμη, ξεπερνώντας ακόμη και τα 20 ευρώ το κιλό. Οι αυξήσεις στην τιμή του μοσχαρίσιου κρέατος αποδίδονται στη μείωση της παραγωγής στην Ευρώπη, την ίδια στιγμή που η ζήτηση από τους καταναλωτές παραμένει υψηλή. Σημειώνεται ότι στη χώρα μας το μοσχαρίσιο κρέας σε ποσοστό άνω του 75% εισάγεται. Η αύξηση της τιμής στο μοσχαρίσιο κρέας έχει οδηγήσει πολλούς καταναλωτές είτε να στραφούν σε άλλα φθηνότερα κρέατα, όπως είναι το χοιρινό και το κοτόπουλο, είτε να περιορίσουν τις ποσότητες που αγοράζουν.
Σημαντικές αυξήσεις έχουν σημειωθεί και στα αμνοερίφια, με τις τιμές τους να έχουν αυξηθεί τους τελευταίους μήνες κατά τουλάχιστον 2 ευρώ, ξεπερνώντας ακόμη και τα 15 ευρώ το κιλό. Μικρότερες αυξήσεις κάτω από 1 ευρώ το κιλό καταγράφονται στο χοιρινό κρέας και στο κοτόπουλο. Ακριβότερα πωλείται τον τελευταίο χρόνο και ο καφές τόσο στα ράφια των σούπερ μάρκετ όσο και στα καταστήματα εστίασης, με παράγοντες της αγοράς να προβλέπουν και νέες αυξήσεις μέχρι το τέλος του χρόνου. Οι ανατιμήσεις, όμως, φαίνεται να μη σταματούν σε ορισμένα προϊόντα. Σύμφωνα με στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η «R», τις αμέσως επόμενες ημέρες και ανάλογα με τα αποθέματα που υπάρχουν στις αποθήκες των σούπερ μάρκετ, ακριβότερα έως 19% θα πωλούνται τα δημητριακά, έως 9% τα αναψυκτικά, έως 10% τα όσπρια και οι κονσέρβες, έως 9% τα μπαχαρικά, έως 6% το ηλιέλαιο, έως 9% τα σοκολατοειδή, ενώ πριν από λίγες ημέρες ανατιμήθηκε σε ποσοστό έως και 12% ο ελληνικός καφές. Σημειώνεται ότι οι αυξήσεις στις τιμές των προϊόντων γίνονται από μεμονωμένες εταιρείες και δεν αφορούν το σύνολο των κατηγοριών. Με την ακρίβεια σε βασικά αγαθά να παραμένει το μεγαλύτερο πρόβλημα, πολλά νοικοκυριά περιορίζουν τις αγορές τους στα απολύτως αναγκαία ή στρέφονται στην αγορά φθηνότερων προϊόντων, όπως είναι αυτά της ιδιωτικής ετικέτας.
Πρόσθετες παρεμβάσεις
Από την πλευρά του, το υπουργείο Ανάπτυξης προχωρά και σε νέα μέτρα προκειμένου αφενός οι τιμές να είναι πιο ανταγωνιστικές και αφετέρου οι έλεγχοι πιο αποτελεσματικοί. Προς αυτή την κατεύθυνση ο υπουργός Ανάπτυξης Τ. Θεοδωρικάκος ανακοίνωσε ότι το μέτρο της απαγόρευσης προσφορών από σούπερ μάρκετ, εφόσον έχει προηγηθεί ανατίμηση προϊόντων, θα καταστεί μόνιμο, τονίζοντας ότι «είναι ένα μέτρο που λήγει τον Οκτώβριο, αλλά έχει αποδειχθεί στην πράξη ότι λειτουργεί ουσιαστικά και γι’ αυτό θα νομοθετήσουμε να ισχύει για πάντα», επιβεβαιώνοντας πρόσφατο δημοσίευμα της «R». Ετσι όταν για παράδειγμα μια επιχείρηση προχωρά σε ανατιμήσεις προϊόντων της -όσο μικρές και εάν είναι- δεν θα μπορεί για 3 μήνες να τα πουλά με έκπτωση και γενικότερα να τα εντάσσει σε προωθητικές ενέργειες.
Επίσης, στα μέσα Οκτωβρίου θα νομοθετηθεί η ίδρυση της νέας Ανεξάρτητης Αρχής Προστασίας του Καταναλωτή και Εποπτείας της Αγοράς, που θα ενοποιήσει όλους τους υφιστάμενους ελεγκτικούς μηχανισμούς και θα διασφαλίσει την αποτελεσματική λειτουργία της αγοράς προς όφελος του πολίτη. Ουσιαστικά θα ενώσουν τις δυνάμεις τους η Διυπηρεσιακή Μονάδα Ελέγχου Αγοράς (ΔΙΜΕΑ), ο Συνήγορος του Καταναλωτή και οι ελεγκτές της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή, με τη νέα δομή να λειτουργεί στα πρότυπα της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Πρωταρχικός στόχος είναι να γνωρίζουν οι πολίτες ότι από τη στιγμή που θα λειτουργήσει η νέα Εθνική Αρχή Εποπτείας της Αγοράς θα έχουν τη δυνατότητα να απευθύνονται σε έναν και μόνο Οργανισμό για θέματα που αφορούν την ακρίβεια αλλά και γενικότερα για τα καταναλωτικά τους δικαιώματα.
Σύμφωνα με πληροφορίες της «R» στόχος είναι η Ανεξάρτητη Αρχή Προστασίας του Καταναλωτή και Εποπτείας της Αγοράς να κάνει πρεμιέρα πριν από το Πάσχα του 2026, δηλαδή πριν από τον ερχόμενο Απρίλιο. Ο υπουργός Ανάπτυξης Τ. Θεοδωρικάκος ανέφερε πριν από λίγες ημέρες σε συνεργάτες του ότι η νέα Αρχή θα πρέπει να παίξει καταλυτικό ρόλο στην καλύτερη εποπτεία της αγοράς προκειμένου να γίνονται περισσότεροι, πιο στοχευμένοι και πιο αποτελεσματικοί έλεγχοι, έτσι ώστε να υπάρξουν πιο ανταγωνιστικές τιμές σε βασικά αγαθά, όπως είναι τα τρόφιμα, αλλά και σε υπηρεσίες. Η νέα Εθνική Αρχή Εποπτείας της Αγοράς θα αποτελείται σε πρώτη φάση από 500 εξειδικευμένα στελέχη, εκ των οποίων τα 300 θα ασχολούνται καθημερινά με ελέγχους.
Ενοίκια και ρεύμα
Την ίδια στιγμή έντονος παραμένει ο προβληματισμός στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης για την άνοδο των τιμών στα ενοίκια, στην ενέργεια και γενικότερα για το κόστος στέγασης. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, τα ενοίκια κατέγραψαν άνοδο τον Ιούλιο 11,3% σε ετήσια βάση και ο ηλεκτρισμός 18,9%. Σε ό,τι αφορά τα τιμολόγια ρεύματος, φαίνεται ότι τα νοικοκυριά θα πάρουν μια σημαντική ανάσα τον Σεπτέμβριο, καθώς οι πάροχοι ενέργειας ανακοίνωσαν μεσοσταθμικές μειώσεις κατά 26%. Συγκεκριμένα, η μέση χρέωση για τον Σεπτέμβριο διαμορφώνεται στα 14,1 λεπτά ανά κιλοβατώρα, από 19 λεπτά ανά κιλοβατώρα τον Αύγουστο. Συνολικά οι πάροχοι κινήθηκαν σε τιμές από 8,98 έως και 16,2 λεπτά ανά κιλοβατώρα, έναντι 15,15 – 25,5 λεπτών τον Αύγουστο.
